Αξιούμε!!!

Κάνε δική σου τη σελίδα μας.

Κύρια Σελίδα.

Εμείς...
Χάρτης
Ομιλίες
Έγραψαν...

Τα Σχολεία μας

Εκπαίδευση
Ενημέρωση
Δημοτικό & Νηπιαγωγείο
Γυμνάσιο
Τα παιδιά μας γράφουν

Δημογραφικά Στοιχεία
Κάτοικοι, Κοινοτικό Συμβούλιο, Σχολική Εφορεία

Μαθητές
Ιστορία
Ασχολίες Κατοίκων

Καταστροφή Πολιτιστικής μας κληρονομιάς

Οι "Δικοί" μας Άγιοι
Χερσόνησος Αγίων

Απόστολος Ανδρέας (1)
Απόστολος Ανδρέας (2)

Άγιος Φίλωνας (1)
Άγιος Φίλων (2)
Άγιος Συνέσιος (1)
Αγ. Συνέσιος (2)
Αγία Φωτεινή
Μονή και Θαύματα του Απ. Ανδρέα
H Eπισκοπή Καρπασίας

Εγκλωβισμένοι
Το δράμα των εγκλωβισμένων
Οι εγκλωβισμένοι μας
Δολοφονίες, Ξυλοδαρμοί, Κλοπές
ΚΑΡΠΑΣΙΑ: Οι τελευταίοι των Ευρωπαίων εγκλωβισμένων
Μηνύματα Εγκλωβισμένων
Στο ευρωπαϊκό δικαστήριο οδήγησαν οι Ριζοκαρπασίτες τους Τούρκους

Τα δικά μας
Ριζοκαρπασίτικες Συνταγές
Συντυχάννετε (ομιλείτε) ριζοκαρπασίτικα;
Το χωρκόν μου
Ο καιρός στο Ριζοκάρπασον

Το Ριζοκάρπασον στη μνήμη μας
Σωματεία

Ιστορία
Γεωγραφία
Τοπωνυμία
Παραλίες
Μνήμες

Πρόσωπα
Οι Ριζοκαρπασίτες γράφουν
Χερσόνησος Ηρώων
Αγνοούμενοι
Γιάννης Μανιταράς

Το Μαρίν
Νάσα Παταπίου
Πάρις Αθανασιάδης
Γιάννης/Μαρία


Φωτογραφίες
Φωτογραφίες του χθες  (1)
Νέες ανέκδοτες μαθητικές φωτογραφίες  (2)
Νέες Ανέκδοτες φωτογραφίες  (3)
Ανέκδοτες φωτογραφίες  (4)
Νέες Φωτογραφίες  (5)
Νέες μαθητικές φωτογραφίες  (6)
Φωτογραφίες σήμερα (7)
Φωτογραφίες σήμερα (8)

Μαθητικές (9)

Εφημερίδα Ριζοκαρπάσου
Τεύχος 1
Τεύχος 2
Τεύχος 3

Τεύχος 4
Τεύχος 5

Τεύχος 6
Τεύχος 7
Τεύχος 8

Τεύχος 9


Άλλες ενδιαφέρουσες σελίδες
Τα κατεχόμενα μνημεία μας

Υπουργείο Παιδείας
Κώμα Γιαλού
Νέτα
Επισκοπή Καρπασίας
Lobby for Cyprus
Cypriot Federation

Nepomak
Rizokarpasso fc
Κατωκοπιά



Τηλεφωνικοί κατάλογοι:

ΑΤΗΚ (Κύπρου)

Ο.Τ.Ε (Ελλάδας)

Αρχείο

ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΑΓΙΩΝ

Ο Ακάκιος μοναχός από το Ριζοκάρπασο καταγράφει τις ακολουθίες των πέντε Αγίων της Καρπασίας.
Πρώτος αναφέρεται ο
Άγιος Φίλων, Επίσκοπος Καρπασίας, που έζησε τον τέταρτο αιώνα, ήταν θαυματουργός και είχε σημαντικό συγγραφικό έργο. Εκκλησία του Αγίου Φίλωνα βρίσκεται στην περιοχή της αρχαίας Καρπασίας κοντά στη θάλασσα. Μια δεύτερη Βυζαντινή εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο βρίσκεται στην τοποθεσία Αγρίκκια μεταξύ Ριζοκαρπάσου και Απ. Ανδρέα.

Δεύτερος στο χειρόγραφο του Ακάκιου αναφέρεται ο θαυματουργός Άγιος Συνέσιος, Επίσκοπος Καρπασίας. Στον Άγιο Συνέσιο είναι αφιερωμένη η ενοριακή εκκλησία του Ριζοκαρπάσου, που κτίστηκε τον 11ον - 12ον αιώνα. Κοντά στην εκκλησία βρίσκεται μια λαξευτή σπηλιά "κατακόμβη" γνωστή με το όνομα <<Σπήλιος τ' Αι Συνέση>>.

Τρίτος Άγιος, ο Άγιος Θύρσος ή Θέρισος ο αναχωρητής, Επίσκοπος Καρπασίας. Σύμφωνα με την παράδοση ο Άγιος ασκήτευσε σε σπήλαιο μεταξύ Γιαλούσας και Ριζοκαρπάσου. Στο σημείο εκείνο είναι κτισμένες δύο εκκλησίες. Ονομαστό το άγιασμα του που οι πιστοί χρησιμοποιούσαν για να θεραπεύσουν τους "σκαθάρους" που έβαζαν πάνω στο σώμα τους, άγιασμα το οποίο μετά, έπρεπε να ξεπλύνουν στη θάλασσα και το μαντήλι το οποίο σκούπιζαν τα χέρια τους το κρέμασαν πάνω σ' ένα δένδρο που ήταν δίπλα από την σπηλιά που ήταν το αγίασμα.

Η Αγία Φωτεινή κατά την παράδοση καταγόταν και αυτή από το Ριζοκάρπασο και ασκήτευσε σε σπήλαιο στον Άγιο Ανδρόνικο. Στο ασκητήριό της κατεβαίνει κάποιος 23 σκαλιά και στο βάθος υπάρχει αγίασμα το οποίο κατά τη λαϊκή παράδοση θεραπεύει τα μάτια. Στο Ριζοκάρπασο λατρεύεται εικόνα αφιερωμένη στην Αγία Φωτεινή την Κυπρία.

Η ακολουθία του Αγίου Σωζόμενου μας πληροφορεί ότι ο <<όσιος πατήρ Σωζόμενος>> έζησε ασκητική ζωή σ' ένα σπήλαιο της Καρπασίας κοντά στο χωριό Γαλάτεια. Η εκκλησία που υπήρχε εκεί καταστράφηκε, όταν εγκαταστάθηκαν οι τουρκοκύπριοι στο χωριό.

Εκτός από τους πέντε αγίους που διασώζεται η ακολουθία τους, υπάρχουν και άλλοι τοπικοί άγιοι της Καρπασίας. Ανάμεσα σ' αυτούς είναι και ο Άγιος Αυξέντιος, που ασκήτευσε σ' ένα σπήλαιο στις ακρογιαλιές της Εφτακώμης. Προς τιμή του κτίστηκε εκκλησία στην Κώμη Κεπήρ. Ο Άγιος Πολυχρόνιος ήταν επίσκοπος σε μια παραλιακή πόλη της Καρπασίας, κατά τη διάρκεια των αραβικών επιδρομών τον έσφαξαν οι εισβολείς, ενώ τελούσε τη θεία λειτουργία. Προς τιμή του κτίστηκε εκκλησία στο χωριό Μελάναργα.

Το Ριζοκάρπασο εκτός από τις ενοριακές εκκλησίες Άγιο Συνέσιο (11ος - 12ος αιώνας) και Αγία Τριάδα (1730 μ.χ.) -άραγε ποιος δεν θυμάται το άγαλμα του λιονταριού της Αγίας Τριάδας όπου εκεί παραπέμπαμε όποιον είχε παράπονο να το κάνει εκεί;- είναι κατάσπαρτο από πάμπολλα εκκλησάκια. Μέσα στο χωριό βρίσκονται, οι εκκλησίες των:
Αρχαγγέλου 19ος αιώνας, (σε καλή κατάσταση), 150 μέτρα ανατολικά του Γυμνασίου προς τον Ταμαθκιό,
του Αγίου Γεωργίου (σε καλή κατάσταση), 200 μέτρα αριστερά πριν φθάσουμε στον Άγιο Συνέσιο ερχόμενοι από την Ανάβρυση,
η εκκλησία της Παναγίας 1948 δίπλα από το νεκροταφείο.
Άλλες εκκλησίες είναι:

Απόστολος Ανδρέας ανατολικά του Ριζοκαρπάσου
Αγία Παρασκευή βορειοδυτικά της Αγίας Τριάδας (ερείπια),
Άγιος Στυλιανός εκατό μέτρα δυτικά της Αγίας Παρασκευής (ερείπια),
Άγιος Νικόλαος δυτικά του δρόμου προς τες Τσάμπρες (ερείπια),
Άγιος Γεώργιος 200 μέτρα νοτιοδυτικά του Αγίου Νικολάου (ερείπια),
Άγιος Γεώργιος στην τοποθεσία Αγρίκκια (ερείπια), 
Άγιος Γεώργιος (ερείπια)  κοντά στην Παναγία της Συκάς,
Άγιος Προκόπιος (ερείπια) ανατολικά του χωριού προς τον Ταμαθκιό,
Αγία Βαρβάρα 150 μέτρα βόρια του Αγίου Προκοπίου (ερείπια),
Άγιος Ανδρόνικος βόρια του δρόμου προς την Αθ Θανασία (ερείπια), 
Άγιος Παντελεήμονας στην ανατολική άκρια του χωριού (ερείπια),
Άγιος Παντοκράτορας στην τοποθεσία Φτελλέχα (ερείπια),
Αγία Ελένη βόρια του ποταμού της τοποθεσίας Όλος (ερείπια),
Άγιος Πέτρος στην τοποθεσία Κοτσιηνονερό (ερείπια), Άγιος Ιωάννης κοντά στο Καντζιέλλι του Απ. Ανδρέα (ερείπια),
Άγιος Φίλωνας Βόρια του Ριζοκαρπάσου
Άγιος Ιωάννης στην τοποθεσία Πλαθκιά (ερείπια),
Άγιος Θεόδωρος κοντά στον ποταμό τ' Αθώρου στο δρόμο προς την τοποθεσία Βλάχος (ερείπια).
Άλλες εκκλησίες σε καλύτερη κατάσταση είναι:
Η Παναγία της Αφέντρικας στην τοποθεσία Αφέντρικα 12 χιλιόμετρα ανατολικά του χωριού προς τη βόρια θάλασσα (μισοερειπωμένη),
Άγιος Ασώματος στην Αφέντρικα πάλιν (μισοερειπωμένη),
Άγιος Γεώργιος της Αφέντρικας (μισοερειπωμένη),
Παναγία της Συκάς στην τοποθεσία Συκά, κοντά στο τουρκοκυπριακό χωριό Γαληνόπορνη, που βρίσκεται 8 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του χωριού (μισοερειπωμένη),
Άγιος Γεώργιος στην Συκά (μισοερειπωμένη),
Παναγία της Δαφνώντας (μισοερειπωμένη) στην τοποθεσία Θαφνώντα που βρίσκεται πριν από τη Συκά. Άης Γιώρκης του Μεσοβουνιού πάλιν στην ίδια περίπου περιοχή (μισοερειπωμένη),
Άγιος Γεώργιος στην τοποθεσία Πρασκιά (μισοερειπωμένη),
Παναγία του Παλαιχωρκού στην ομώνυμη τοποθεσία, βόρια του δρόμου προς τον Απ. Ανδρέα (μισοερειπωμένη),
Προφήτης Δανιήλ (Αδ Δανέλλης) στην ομώνυμη τοποθεσία προς το τέλος της νοτιοδυτικής πλευράς του χωριού (μισοερειπωμένη),
Αγία Βαρβάρα Στην τοποθεσία Αγρίκκια (μισοερειπωμένη),
Άγιος Δημήτριος στην ίδια περιοχή (μισοερειπωμένη),
Άγιος Δημήτριος στην τοποθεσία Σκοπή (μισοερειπωμένη),
Άγιος Μόδεστος (Αμ Μοδέστης) στην τοποθεσία Βιλλούρες (μισοερειπωμένη),
Άγιος Στέφανος στην ομώνυμη τοποθεσία στο δρόμο προς την Αφέντρικα (μισοερειπωμένη),
Το Αγιούρι στην τοποθεσία Κουκκουφαγιά (μισοερειπωμένη),
Αγία Θέκλα (Αθ Θέκλη) βορειοδυτικά του χωριού (μισοερειπωμένη),
Άγιος Ιάκωβος (Α Νάκος) στο δρόμο προς την τοποθεσία Νοκιά νότια του χωριού (μισοερειπωμένη),
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος κοντά στο εργοστάσιο του ΣΟΚ στην είσοδο του χωριού ερχόμενη από το Βαρώσι (σε καλή κατάσταση),
Αγία Αθανασία (σε καλή κατάσταση), 1500 μέτρα από τα τελευταία σπίτια στα ανατολικά,
Αγία Μαύρα (Αμ Μαύρη) (σε καλή κατάσταση) κοντά στην Αγία Τριάδα,
Αγία Μαρίνα στην ενορία Αγίας Τριάδας (σε καλή κατάσταση),
Άγιος Φώτιος (σε καλή κατάσταση), 9 χιλιόμετρα στο δρόμο προς τη Γιαλούσα,
Παναγία η Ελεούσα (σε καλή κατάσταση), 3 χιλιόμετρα αριστερά του δρόμου προς τη Γιαλούσα,
Προφήτης Αββακούμ (η Απακού) ανακαινισμένη, δίπλα από το λιμάνι των Χελώνων. Δυστυχώς οι τούρκοι καταχτητές την κατεδάγησαν τελείως το 1999.
Άγιος Γεώργιος κοντά στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας, ανακαινισμένη,
Άγιος Γεώργιος (ανακαινισμένη), στην τοποθεσία Ασπροκόλυμπος βορειοδυτικά του χωριού, 
Άγιος Νικόλαος στην ομώνυμη τοποθεσία (στένωμα τ' Άν Νικολά) και
Προφήτης Ηλίας (ήταν η τελευταία εκκλησία που ανοικοδομήθηκε εκ βάθρων  στο Ριζοκάρπασο με πρωτοβουλία του Γιάννη Ηλία Μανιταρά το 1973) στην ομώνυμη τοποθεσία 2 χιλιόμετρα ανατολικά του χωριού.

(Αρχή)

Ο Απόστολος Ανδρέας
(30 Νοεμβρίου)

Μορφή βιβλική. Φυσιογνωμία προνομιούχος και διαλεχτή. Πρώτος απ' όλους τους αποστόλους γνώρισε τον Ιησού, αλλά και πρώτος κλήθηκε να τον ακολουθήσει, γι' αυτό και Πρωτόκλητος. Το όνομα του το ιερό κατέχει ιδιαίτερη θέση στην ψυχή των Ελλήνων.

Αυτός είναι ο Ανδρέας ο Πρωτόκλητος μαθητής του Χριστού κι ο ένας από τους αποστόλους του Έθνους μας.

Ο Ανδρέας καταγόταν από την Βηθσαϊδά της Γαλιλαίος κι ήταν γιος του Ιωνά κι αδελφός του πρωτοκορυφαίου αποστόλου Πέτρου. Το επάγγελμα του ήταν ψαράς.

Ήταν όμως από τις ευγενικές εκείνες ψυχές, που μελετούσαν τους προφήτες και περίμεναν με λαχτάρα την εκπλήρωση των υποσχέσεων του Θεού για τη σωτηρία του κόσμου.

Ο Ανδρέας μαζί με τον Ιωάννη τον ευαγγελιστή υπήρξαν στην αρχή μαθητές του Ιωάννου του Προδρόμου. Κάποια μέρα μάλιστα, που βρισκόντουσαν στις όχθες του Ιορδάνη κι ο Πρόδρομος τους έδειξε τον Ιησού και τους είπε «ίδε ο αμνός του Θεού ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου», οι δύο απλοϊκοί εκείνοι ψαράδες συγκινήθηκαν τόσο πολύ, που χωρίς κανένα δισταγμό κι επιφύλαξη αφήκαν αμέσως τον δάσκαλο τους κι ακολούθησαν τον Ιησού. Τον ακολούθησαν με προθυμία και ζήλο κι έμειναν κοντά του εκείνη την ήμερα. Τι είδαν και τι άκουσαν όλες εκείνες τις αξέχαστες ώρες; Χωρίς άλλο λόγια άγια και θεία. Ρήματα ζωής αιωνίου. Λόγια, που τους συνεπήραν την ψυχή και τους έκαμαν να πιστέψουν πως στ' αλήθεια ο Ιησούς ήταν Εκείνος που περίμεναν.

Ο Μεσσίας. Ο Σωτήρας και Λυτρωτής των ανθρώπων.

Τον ενθουσιασμό και την ικανοποίηση τους από την επικοινωνία κι επαφή τους με τον Κύριο την βλέπουμε από την ενέργεια του Ανδρέα. Μόλις χωρίστηκαν από τον Ιησού, έτρεξε να συναντήσει τον μεγαλύτερο αδελφό του Πέτρο και να του πει με χαρά: «Ευρήκαμεν τον Μεσσίαν (ο εστί μεθερμηνευόμενον Χριστός)• και ήγαγεν αυτόν προς τον Ιησούν». Πόση καλοσύνη. Πόση ευγένεια ψυχής! Πόση αγάπη! Δεν κράτησε μόνος τη χαρά του. Έσπευσε να τη μοιραστεί με τον αδελφό του. Κι είχε δίκαιο! Κείνος που γεύτηκε το μέλι του Ευαγγελίου δεν μπορεί να το τρώει μόνος του. Η πραγματική χάρη, όταν φωτίσει την ψυχή, βάνει τέρμα στο πνευματικό μονοπώλιο, λέει κι ένας μεγάλος ιεραπόστολος του περασμένου αιώνα.

Η περίπτωση αυτή είναι ένα έξοχο παράδειγμα αδελφικής αλληλεγγύης και πνευματικότητας. Τα αδέλφια μας, οι γονείς μας, οι συγγενείς μας, οι οικείοι μας πρέπει να 'ναι για μας πρόσωπα προσφιλή. Πρόσωπα, με τα οποία να' μαστε έτοιμοι να μοιραστούμε κάθε στιγμή και τη χαρά και τη λύπη μας. Σ' αυτούς θα πούμε τον καλό τον λόγο. Θα δώσουμε το χριστιανικό έντυπο. Θα τους καλέσουμε σε μια χριστιανική συγκέντρωση. Θα τους πούμε σε μιαν επίσκεψη: «Ευρήκαμεν τον Μεσσίαν». Αδελφοί μας! Ελάτε στον Χριστό. Αυτός είναι η χαρά. Αυτός η ζωή και το φως. Αυτός η ειρήνη του κόσμου. Μη σας σκανδαλίζουν μερικά έκτροπα, που βλέπετε γύρω σας. Μη σας σκανδαλίζει η ζωή μερικών, που αυτοκαλούνται χριστιανοί και θέλουν τάχατες να δείχνουν και τον δρόμο στους άλλους. Εσείς κοιτάτε μόνο τον Χριστό. Αυτός και μόνο αυτός στον κόσμο τούτο δίνει τη χαρά και την ειρήνη. Το μαρτυρεί η ζωή όλων των απλών, των αληθινών χριστιανών. Το βεβαιώνει η ζωή και το παράδειγμα του μεγάλου αποστόλου μας.

Ύστερα από το επεισόδιο, που αναφέραμε, τόσο ο Ανδρέας, όσο κι ο Πέτρος κι ο Ιωάννης ξαναγύρισαν στα πλοία τους κι έπιασαν πάλι τη δουλειά τους. Δεν είχε έρθει ακόμη η ευλογημένη ώρα να αρχίσει ο Κύριος το έργο του. Αυτό έγινε λίγες μέρες αργότερα. Εκεί στη λίμνη της Γεννησαρέτ οι δύο αδελφοί καταγίνονταν να ρίψουν τα δίκτυα τους στη θάλασσα, όταν τους ξαναβρήκε ο Ιησούς και τους κάλεσε να τον ακολουθήσουν. «Δεύτε οπίσω μου», τους είπε, «και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων». Κι αυτοί «ευθέως αφέντες τα δίκτυα ηκολούθησαν αυτώ». «Ευθέως», χωρίς καμιά χρονοτριβή, χωρίς καμιά αναβολή τον ακολούθησαν. Στην περίσταση αυτή έμοιασαν με τον σοφό και συνετό εκείνο έμπορο της ευαγγελικής περικοπής, που ζητούσε να βρει και ν' αγοράσει μαργαριτάρια. Κι όταν βρήκε κάποτε ένα σπουδαίο και «πολύτιμον μαργαρίτην», έσπευσε να πωλήσει όλα όσα είχε και να τον αγοράσει. Αυτό έκαμαν κι οι δύο αδελφοί.

Ο Ανδρέας ακολούθησε τον Κύριο πιστά και πρόθυμα μέχρι τέλους. Κατά το διάστημα αυτό της μαθητείας του δύο από τα πολλά επεισόδια καταδεικνύουν την ιδιαίτερη θέση, που είχε ανάμεσα στους άλλους μαθητές και κοντά στον Ιησού. Το πρώτο συνέβηκε στην έρημο. Τα πλήθη, που είχαν πληροφορηθεί πως ο Κύριος βρισκόταν εκεί, μαζεύτηκαν απ' όλα τα μέρη γύρω, για να ζητήσουν τις ευεργεσίες του και ν' ακούσουν τη διδασκαλία του. Κόντευε να δύσει ο ήλιος και κανένας δεν έλεγε να φύγει. Κάποια στιγμή ο Ιησούς φώναξε κοντά του τον Φίλιππο και τον ρώτησε: «Από πού και με τι χρήματα θα αγοράσουμε ψωμιά, για να φάγουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι;» Ο Κύριος φυσικά γνώριζε τι θα έκαμνε. Το είπε όμως αυτό, για να δοκιμάσει τον Φίλιππο και τους άλλους μαθητές. Κι αυτός από μέρους και των άλλων μαθητών γεμάτος αμηχανία απήντησε: «Διακοσίων δηναρίων άρτοι ουκ αρκούσιν αυτοίς ίνα έκαστος αυτών βραχύ τι λαβή». Διακοσίων δηναρίων ψωμιά δεν φτάνουν, όχι για να χορτάσουν, αλλά για να πάρει ο καθένας μια μπουκιά. Τη στιγμή εκείνη πετάχτηκε ο Ανδρέας κι είπε. «Κύριε, είναι εδώ ένα παιδάκι, που έχει πέντε κριθαρένια ψωμιά και δύο ψαράκια» (Ιωάν. ς', 9). Φυσικά πέντε κριθαρένια ψωμιά και δύο ψαράκια δεν είναι τίποτα για τόσο κόσμο. Μα εσύ. Κύριε, μπορείς να τα ευλογήσεις και τότε, ω, ναι! Τότε μπορούν να φάνε όλοι οι άνθρωποι και να περισσέψουν. Πρόσωπο με παρρησία και με μια λανθάνουσα πίστη στον Χριστό μας παρουσιάζει το επεισόδιο αυτό τον Ανδρέα.

Πρόσωπο με πλατιά και μεγάλη καρδιά μας τον παρουσιάζει το δεύτερο επεισόδιο. Συγχρόνως όμως και άνθρωπο με τόλμη, που δεν διστάζει να πάρει μια μεγάλη απόφαση και ν' αναλάβει συνάμα και τις ευθύνες του. Αφορμή γι' αυτό το επεισόδιο έδωκαν μερικοί συμπατριώτες μας Έλληνες. Ήταν οι μέρες του Πάσχα, του τελευταίου Πάσχα του Κυρίου μας. Μέσα στα πλήθη, που μαζεύτηκαν στα Ιεροσόλυμα από τα διάφορα μέρη του κόσμου, ήταν κι αυτοί. Ασφαλώς ήταν άνθρωποι που είχαν προσηλυτισθεί στον ιουδαϊσμό. Η πνευματική θρησκεία του Ισραήλ τους είχε τραβήξει μέσα στην καρδιά τους βαθύ τον πόθο να τον γνωρίσουν. Πλησίασαν λοιπόν τον Φίλιππο - ίσως το ελληνικό του όνομα τους έδωκε το θάρρος- και του ζήτησαν να τους οδηγήσει στον Χριστό. Ο Φίλιππος όμως έσπευσε να ζητήσει τη γνώμη του Ανδρέα. Γιατί του Ανδρέα; Γιατί ήταν συμπατριώτης του κι ήξερε την παρρησία του. Αλλά και γιατί ο Ανδρέας ήταν γνωστός σαν ο άνθρωπος με τη μεγάλη καρδιά και το θέμα θα το αντίκριζε όχι με τη στενή ιουδαϊκή αντίληψη, πως ο Χριστός ήλθε κι ανήκε μόνο στους Ιουδαίους, αλλά και στους άλλους ανθρώπους. Και πραγματικά η στάση του δικαίωσε τη φήμη του.

Ο Ανδρέας, σαν έμαθε από τον Φίλιππο το περιστατικό, χωρίς να χάσει καιρό, πήρε τους Έλληνες και μαζί μ' αυτόν τους έφερε στον Χριστό (Ιωάν. ιβ', 20-22). Τι φανερώνει και το επεισόδιο αυτό; Τη μεγάλη, την πλατιά του καρδιά, μα και την οικειότητα του προς τον Χριστό. Ευτυχείς όλοι εκείνοι που μιμούνται τον Πρωτόκλητο και βοηθούν κι άλλες ψυχές να πλησιάσουν και να γνωρίσουν τον Κύριο.

Η ζωή του Πρωτοκλήτου κατά τα τρία χρόνια της μαθητείας είναι η ίδια με τη ζωή των άλλων μαθητών. Αχόρταγα κι αυτός μαζί με τους άλλους αποστόλους ρουφούσε από το στόμα του θείου Διδασκάλου τα «ρήματα της αιωνίου ζωής». Μαζί του περιέτρεχε την Άγια Γη κι έβλεπε τις ευεργεσίες και τα θαύματα του. Βαθιά ήταν η συγκίνηση του για την υποδοχή, που ο περιούσιος λαός επεφύλαξε στον Κύριο μας «πρό εξ ημερών του Πάσχα». Πιο βαθιά η θλίψη του για τη σύλληψη του Διδασκάλου του και για όσα ακολούθησαν αυτή. Η επίσκεψη του Κυρίου όμως κατ' αυτή την ήμερα της Αναστάσεως Του κι ενώ πια είχε βραδιάσει κι οι πόρτες του σπιτιού ήταν κλειστές «δια τον φόβον των Ιουδαίων» ξανάφερε στην ψυχή του τη χαρά και την ελπίδα. Ο Ανδρέας παρευρέθηκε στην Ανάληψη κι έλαβε μέρος στην εκλογή του Ματθία.

Μετά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος κατά την ήμερα της Πεντηκοστής, ο απόστολος μας, όπως ψάλλει κι ο ιερός υμνογράφος, αφού «διεπέτασε το ιστίον του Πνεύματος, ως κύμα γαληνόν πραέω πνεύματι κινούμενον, πάσαν επλούτισε την γήν του ενθέου κηρύγματος». Ο Ανδρέας υπήρξε ο κατ' εξοχήν απόστολος των Ελλήνων. Η Σκυθία, δηλαδή η σημερινή νότιος Ρωσία, η Ελληνική Βιθυνία, ο Πόντος, η Θράκη, η Μακεδονία, η Ήπειρος κι η Αχαΐα ποτίστηκαν πλούσια με τον τίμιο ιδρώτα του Πρωτοκλήτου. Αλλά κι η Εκκλησία του Βυζαντίου, που απετέλεσε κι αποτελεί το κέντρο της Ορθοδοξίας, από τον απόστολο μας ιδρύθηκε. Εδώ ο Ανδρέας εγκατέστησε πρώτο επίσκοπο τον απόστολο Στάχυ κι αυτού διάδοχος είναι ο Οικουμενικός Πατριάρχης. Σε μια του περιοδεία, αναφέρεται από την παράδοση, πως ο άγιος μας ήλθε και στο νησί μας. Το καράβι, που τον μετέφερε στην Αντιόχεια από την Ιόππη, λίγο πριν προσπεράσουν το γνωστό ακρωτήρι του αποστόλου Ανδρέα και τα νησιά, που είναι γνωστά με το όνομα Κλείδες, αναγκάστηκε να σταματήσει εκεί σ' ένα μικρό λιμανάκι, γιατί κόπασε ο άνεμος. Τις μέρες αυτές της νηνεμίας τους έλειψε και το νερό. Ένα πρωί, που ο πλοίαρχος βγήκε στο νησί κι έψαχνε να βρει νερό, πήρε μαζί του και τον απόστολο. Δυστυχώς πουθενά νερό. Κάποια στιγμή, που έφτασαν στη μέση των δύο εκκλησιών, που υπάρχουν σήμερα, της παλαιάς και της καινούργιας, που 'ναι κτισμένη λίγο ψηλότερα, ο άγιος γονάτισε μπροστά σ' ένα κατάξερο βράχο και προσευχήθηκε να στείλει ο Θεός νερό. Ποθούσε το θαύμα, για να πιστέψουν όσοι ήταν εκεί στον Χριστό. Ύστερα σηκώθηκε, σφράγισε με το σημείο του Σταυρού τον βράχο και το θαύμα έγινε. Από τη ρίζα του βράχου βγήκε αμέσως μπόλικο νερό, που τρέχει μέχρι σήμερα μέσα σ' ένα λάκκο της παλαιάς εκκλησίας κι απ' εκεί προχωρεί και βγαίνει από μια βρύση κοντά στη θάλασσα. Είναι το γνωστό αγίασμα. Το ευλογημένο νερό, που τόσους ξεδίψασε, μα και τόσους άλλους, μυριάδες ολόκληρες, που το πήραν με πίστη δρόσισε και παρηγόρησε. Και πρώτα-πρώτα το τυφλό παιδί του καπετάνιου.

Ήταν κι αυτό ένα από τα πρόσωπα του καραβιού που μετέφερε ο πατέρας. Γεννήθηκε τυφλό και μεγάλωσε μέσα σε ένα συνεχές σκοτάδι. Ποτέ του δεν είδε το φως. Δένδρα, φυτά, ζώα αγωνιζόταν να τα γνωρίσει με το ψαχούλεμα. Εκείνη την ήμερα, όταν οι ναύτες γύρισαν με τα ασκιά γεμάτα νερό κι εξήγησαν τον τρόπο που το βρήκαν στο νησί, ένα φως γλυκιάς ελπίδας άναψε στην καρδιά του δύστυχου παιδιού. Μήπως το νερό αυτό, σκέφτηκε, που βγήκε από τον ξηρό βράχο ύστερα απ' την προσευχή του παράξενου εκείνου συνεπιβάτη τους, θα μπορούσε να χαρίσει και σ' αυτόν το φως του που ποθούσε; Αφού με θαυμαστό τρόπο βγήκε, θαύματα θα μπορούσε και να προσφέρει. Με τούτη την πίστη και τη βαθιά ελπίδα ζήτησε και το παιδί λίγο νερό. Διψούσε. Καιγόταν απ' τη δίψα. Ο απόστολος, που ήταν εκεί, έσπευσε κι έδωσε στο παιδί ένα δοχείο γεμάτο από το δροσερό νερό. Όμως το παιδί προτίμησε, αντί να δροσίσει με το νερό τα χείλη του, να πλύνει πρώτα το πρόσωπο του. Και ω του θαύματος! Μόλις το δροσερό νερό άγγιξε τους βολβούς των ματιών του παιδιού, το χρόνιο σκοτάδι άρχισε να διαλύεται. Κι ένα φως, ιλαρό φως, άρχισε να λούζει τα γύρω πράγματα...

— Πατέρα, πατέρα, άρχισε να φωνάζει το παιδί πότε ψαχουλεύοντας και πότε τρέχοντας να βρει τον πατέρα. Κι ο καπετάνιος που τρόμαξε απ' τις φωνές του παιδιού τρέχει κι αυτός προς το μέρος που ακουόταν η φωνή. Στο αντίκρισμα του παιδιού του σταμάτησε, έσκυψε κι άνοιξε την αγκαλιά του.
— «Παιδί μου, τι σου συμβαίνει»; ρώτησε με τρόμο ο πατέρας.
— «Βλέπω! Πατέρα μου, βλέπω! Για κοίτα με, βλέπω τη θάλασσα, τους ανθρώπους, τα πανιά του καραβιού μας που φουσκώνουν. Πατέρα, το ευλογημένο νερό που μου έδωκε εκείνος ο παππούλης, για να πιώ και να πλυθώ, αυτό μου χάρισε ό,τι ποθούσαμε. Το φως μου, πατέρα...»

Ύστερα από μικρή διακοπή που πέρασε μέσα σε δάκρυα κι αναφιλητά ευγνωμοσύνης ο καπετάνιος σηκώθηκε κι είπε:
— «Παιδί μου, πάμε να βρούμε τον παππούλη που λες, για να τον ευχαριστήσουμε για ό,τι μας χάρισε!».
— «Όχι εμένα, είπε ο απόστολος που πλησίασε. Τον Χριστό να ευχαριστήσουμε όλοι. Αυτός μας έδωκε το νερό. Αυτός γιάτρεψε και το παιδί. Αυτός είναι ο αληθινός Θεός, που έγινε άνθρωπος κι ήρθε στον κόσμο για να μας σώσει!»

Κι ο απόστολος, που τον κοίταζαν όλοι με θαυμασμό, άρχισε να τους μιλά και να τους διδάσκει τη νέα θρησκεία. Το τέλος της ομιλίας πολύ καρποφόρο. Όσοι τον άκουσαν πίστεψαν και βαφτίστηκαν. Την αρχή έκανε ο καπετάνιος με το παιδί του, που πήρε και το όνομα Ανδρέας. Κι ύστερα όλοι οι άλλοι επιβάτες και μερικοί ψαράδες που ήσαν εκεί. Πίστεψαν όλοι στον Χριστό που τους κήρυξε ο απόστολος μας και βαφτίστηκαν. Φυσικά το θαύμα της θεραπείας του τυφλού παιδιού, ακολούθησαν κι άλλα, κι άλλα. Στο μεταξύ ο άνεμος άρχισε να φυσά και το καράβι ετοιμάστηκε για να συνεχίσει το ταξίδι του. Ο απόστολος, αφού κάλεσε κοντά του όλους εκείνους που πίστεψαν στον Χριστό και βαφτίστηκαν, τους έδωκε τις τελευταίες συμβουλές του και τους αποχαιρέτησε. Έτσι στο ευλογημένο νησί οργανώθηκε ακόμη μια ομάδα, μια εκκλησία πιστών στον ένα αληθινό Θεό.

Αργότερα, μετά από χρόνια, κτίστηκε στον τόπο αυτόν που περπάτησε και άγιασε με την προσευχή, τα θαύματα και τον ιδρώτα του ο Πρωτόκλητος μαθητής, το μεγάλο μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, που με τον καιρό είχε γίνει παγκύπριο προσκύνημα. Κάθε χρόνο χιλιάδες προσκυνητές απ' όλα τα μέρη της Κύπρου, ορθόδοξοι και ετερόδοξοι κι αλλόθρησκοι ακόμη, συνέρεαν στο μοναστήρι, για να προσκυνήσουν τη θαυματουργό εικόνα του αποστόλου, να βαφτίσουν εκεί τα νεογέννητα παιδιά τους και να προσφέρουν τα πλούσια δώρα τους σε χρήμα ή σε είδη, για να εκφράσουν τα ευχαριστώ και την ευγνωμοσύνη τους στον θείο απόστολο. Κολυμβήθρα Σιλωάμ ήταν η εκκλησία του για τους πονεμένους. Πλείστα όσα θαύματα γινόντουσαν εκεί σε όσους μετέβαιναν με πίστη αληθινή και συντριβή ψυχής.

Σε όλους τους ναούς του μαρτυρικού νησιού μας θα βρούμε την αγία εικόνα Του και το όνομά Του είναι το πιο συνηθισμένο μεταξύ των κατοίκων (Ανδρέας ή Αδρεανή - Ανδρούλα) και το πιο διαδεδομένο. Για λόγους που μόνο ο Κύριος γνωρίζει, εδώ και μερικά χρόνια - από το 1974 — το άγιο μοναστήρι μαζί με όλη την Καρπασία, τη Μεσαορία και τη Βόρειο Κύπρο έχει περιέλθει στην κυριαρχία του πιο βάρβαρου εισβολέα, του Τούρκου. Οι ευλογημένες εκκλησίες που βρίσκονται στα μέρη αυτά μένουν κανονικά αλειτούργητες. Κι οι καμπάνες σώπασαν από τότες να κτυπούν και να καλούν τους πιστούς σε συναγερμό ψυχής... Το αγίασμα όμως που βγήκε απ' τη γη ύστερα από την προσευχή του μεγάλου αποστόλου Ανδρέου μένει και συνεχίζει το κελάρυσμά του. Συνεχίζει το κελάρυσμά του και περιμένει την άγια ώρα, που οι πιστοί του νησιού, πλυμένοι και καθαρισμένοι μέσα στα δάκρυα μιας ειλικρινούς μετάνοιας, θα αξιωθούν ελεύθεροι και πάλι να επισκεφθούν το όμορφο μοναστήρι για να ψάλουν τα ευχαριστήρια στον Κύριο για τη λύτρωση τους από τα δεινά της πικρής δοκιμασίας και να πιουν και να δροσίσουν τα χείλη από το γλυκό νερό. Ο Θεός να δώσει, με τη βοήθεια των πρεσβειών του αγίου αποστόλου Ανδρέου, μα και των άλλων αγίων της Κύπρου μας, η μέρα αυτή να έρθει το γρηγορότερο.

Το τέλος του αποστόλου υπήρξε ανάλογο της ιστορίας του. Μαρτύρησε στις Πάτρες, όπου είχε φτάσει, για να μεταδώσει κι εδώ το μήνυμα της λυτρώσεως και να σκορπίσει το φως του Χριστού. Η επίσκεψη του από την πλευρά αυτή έφερε πολλούς καρπούς. Σε λίγες μέρες το κήρυγμα του μαζί με τα πολλά του θαύματα συγκλόνισε κυριολεκτικά τα θεμέλια της ειδωλολατρίας στην Αχαΐα. Ανάμεσα στους πρώτους, που πίστεψαν, ήταν αυτός ο ίδιος ο ανθύπατος. Έτσι λεγόντουσαν κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους οι Ρωμαίοι άρχοντες, που διοικούσαν μια από τις επαρχίες του κράτους. της πόλεως, ο Λέσβιος όπως λεγόταν, που είχε αρρωστήσει άξαφνα βαριά και τον είχε γιατρέψει ο απόστολος μας. Το παράδειγμα του ανθύπατου έσπευσαν ν' ακολουθήσουν κι άλλοι ειδωλολάτρες. Μα το πράγμα έγινε γνωστό στη Ρώμη. Ο αυτοκράτορας Νέρων λύσσαξε απ' το κακό του κι έδωσε εντολή να αντικατασταθεί αμέσως ο Λέσβιος από κάποιο Αιγεάτη, πολύ φανατικό ειδωλολάτρη και πολύ σκληρό.

Ο Πρωτόκλητος έχοντας συνοδό τον Λέσβιο συνεχίζει καθημερινά τα κηρύγματα του και τις θαυματουργικές του θεραπείες. Πλήθη λαού απ' όλη την Αχαΐα τα παρακολουθούν με ενδιαφέρον και πολλοί κάθε μέρα πυκνώνουν τις τάξεις των πιστών. Μέσα σ' αυτούς προστίθενται τώρα κι η σύζυγος του Αιγεάτη, η Μαξιμίλλα, ο αδελφός του Στρατοκλής, σοφός μαθηματικός, κι άλλοι πολλοί από τους συγγενείς του και τη συνοδεία του.


Ο ανθύπατος Αιγεάτης, αν και είδε τη γυναίκα του Μαξιμίλλα να σώζεται από βέβαιο θάνατο με την επέμβαση του Πρωτοκλήτου, αν και είδε τον αδελφό του Στρατοκλή, που τον εκτιμούσε τόσο, να προσχωρεί στη νέα πίστη, εν τούτοις ο ίδιος έμεινε ασυγκίνητος. Κάτι περισσότερο. Πείσμωσε με τη γυναίκα του κι αξίωσε απ' αυτή να αρνηθεί τον Χριστό. Η Μαξιμίλλα όμως δεν δέχτηκε ν' ακούσει.

- Προτιμώ, του είπε, να χωριστώ από σένα παρά από τον Χριστό μου.

Κι αυτός, τυφλωμένος απ' το πάθος του, διατάσσει να συλλάβουν τον Πρωτόκλητο και να τον ρίξουν στη φυλακή. Για να εκβιάσει δε περισσότερο την αφοσιωμένη στον Χριστό γυναίκα, την απειλεί πως, αν δεν επιστρέψει στη θρησκεία των πατέρων της, την ειδωλολατρία, θα βασανίσει τρομερά τον γέροντα απόστολο και στο τέλος θα τον σταυρώσει. Ανήσυχη η Μαξιμίλλα τρέχει στη φυλακή, για να μεταφέρει στον απόστολο τις απειλές του συζύγου της. Τρέμει η καλή γυναίκα, μήπως πάθει κανένα κακό ο ευεργέτης και σωτήρας της.
— Μη φοβάσαι, κόρη μου, για τη ζωή μου, της είπε ο Πρωτόκλητος. Κράτησε σταθερά την πίστη σου. Θα 'ναι τιμή και εύνοια του Θεού σε μένα ν' αξιωθώ να φύγω απ' τον κόσμο αυτό κατά τον ίδιο τρόπο, που έφυγε ο Λυτρωτής μας. Ας κάμει, ό,τι θέλει ο Αιγεάτης. Ας με κάψει στη φωτιά. Ας με κατακάψει με τα μαχαίρια. Άς με καρφώσει στον Σταυρό. «Ουκ άξια τα παθήματα του νυν καιρού προς την μέλλουσαν δόξαν αποκαλυφθήναι εις ημάς». Ο Στρατοκλής, που βρισκόταν εκεί, λούστηκε στο κλάμα.
- Μην κλαις, του είπε ο απόστολος. Κάποια μέρα θα φύγουμε από τον κόσμο αυτό. «Ούκ έχομεν ώδε μένουσαν πόλιν». Πρόσεξε μόνο τον σπόρο του Ευαγγελίου, που έσπειρα στην καρδιά σου. Κράτησε τον προσεκτικά και σπείρε τον κι εσύ παρακάτω.

Τα λόγια του αποστόλου τόνωσαν το θάρρος της Μαξιμίλλας και του Στρατοκλή κι ατσάλωσαν τη θέληση τους ν' αγωνιστούν ως το τέλος. Ο Αιγεάτης ξαναφώναξε τη γυναίκα του και προσπάθησε με λόγια γλυκά και κολακευτικά να την μεταπείσει από την πίστη του Χριστού.
— Είμαι έτοιμος να κάμω το καθετί για την αγάπη σου, της είπε. Αν πεισθείς να αφήσεις τον Χριστό, θα σ' έχω βασίλισσα στο σπίτι μου. Αλλιώς θα καρφώσω σ' ένα σταυρό τον γέρο, που σου πήρε τα μυαλά, και θα σκοτώσω κι εσένα.
Η απάντηση της Μαξιμίλλας υπήρξε αληθινά ηρωϊκή.
— Προτιμώ χίλιες φορές τον θάνατο παρά τη ζωή μ' ένα ειδωλολάτρη σαν και σένα.

Τα λόγια της ηρωίδας χριστιανής άναψαν τον θυμό του συζύγου της, που έδωκε εντολή να βασανίσουν σκληρά τον άγιο και στο τέλος να τον υψώσουν πάνω σ' ένα σταυρό, που είχε το σχήμα του γράμματος Χ και που είχε στηθεί στο «χείλος της θαλάσσιας αμμουδιάς». Πάνω στον Σταυρό αυτό, που ήταν φτιαγμένος από ξύλα ελιάς, έδεσαν τα χέρια και τα πόδια του αποστόλου, χωρίς να τον καρφώσουν. Κι αυτό έγινε, γιατί ο Ανθύπατος ήθελε να κρατήσει πολύν καιρό τον άγιο στη ζωή, για να τον βασανίσει.

Από μια θάλασσα, την όμορφη θάλασσα της Γαλιλαίας, κάλεσε ο Κύριος τον μεγάλο Ψαρά να τον ακολουθήσει για να γίνει μαθητής του και να ψαρεύει ανθρώπους. Από μια άλλη θάλασσα κοντά, τη θάλασσα της ιστορικής πόλεως των Πατρών, κάλεσε και πάλι ο Χριστός τον μαθητή κι απόστολο του Ανδρέα, ύστερα από σκληρή εργασία σποράς του λόγου του, να μεταπηδήσει στην ουράνια πατρίδα μας, για να λάβει τον άφθαρτο στέφανο της δικαιοσύνης. Ο απόστολος έφυγε από τον κόσμο αυτό σε ηλικία 80 περίπου χρόνων.

Οι χριστιανοί της Αχαΐας θρήνησαν βαθιά τον θάνατο του. Ο πόνος τους έγινε ακόμη πιο μεγάλος, όταν ο ανθύπατος Αιγεάτης αρνήθηκε να τους παραδώσει το άγιο λείψανο του, για να το θάψουν. Ο Θεός όμως οικονόμησε τα πράγματα. Την ίδια μέρα, που πέθανε ο άγιος, ο Αιγεάτης τρελάθηκε κι αυτοκτόνησε. «Θάνατος αμαρτωλών πονηρός. Οι χριστιανοί τότε με τον επίσκοπο τους τον Στρατοκλή, πρώτο επίσκοπο των Πατρών, παρέλαβαν το σεπτό λείψανο και το 'θαψαν με μεγάλες τιμές. Αργότερα, όταν στον θρόνο του Βυζαντίου ανέβηκε ο Κωνστάντιος, που ήταν γιος του Μ. Κωνσταντίνου, μέρος του ιερού λειψάνου μεταφέρθηκε από την πόλη των Πατρών στην Κωνσταντινούπολη και κατατέθηκε στον ναό των αγίων Αποστόλων «ένδον της Αγίας Τραπέζης». Η αγία Κάρα του Πρωτοκλήτου φαίνεται πως απέμεινε στις Πάτρες. Όταν όμως οι Τούρκοι επρόκειτο να καταλάβουν την πόλη το 1460, τότε ο Θωμάς Παλαιολόγος, αδελφός του τελευταίου αυτοκράτορας Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου και τελευταίος Δεσπότης του Μοριά, πήρε το πολύτιμο κειμήλιο και το μετέφερε στην Ιταλία. Εκεί εναποτέθηκε στον ναό του αγίου Πέτρου της Ρώμης, όπου έμεινε μέχρι του 1964. Την 26η του Σεπτέμβρη του έτους αυτού αντιπροσωπεία του πάπα Παύλου μετέφερε από τη Ρώμη τον πολύτιμο θησαυρό και τον παρέδωσε στον νόμιμο κάτοχο, την Εκκλησία των Πατρέων. Η αγία Κάρα του Πρωτοκλήτου ύστερα από ενέργειες της Αρχιεπισκοπής μεταφέρθηκε και στην Κύπρο το 1967 για μερικές μέρες κι εξετέθηκε σε ευλαβικό προσκύνημα. Χιλιάδες Κύπριοι τότε, μικροί και μεγάλοι, άνδρες και γυναίκες, ξεκίνησαν από τα τέσσερα σημεία του νησιού μας και πήγαν και προσκύνησαν την άγια Κάρα του Πρωτοκλήτου και μπροστά της κατέθεσαν τον βαθύ σεβασμό και την ευλαβική ευγνωμοσύνη τους για τα όσα η χάρη του πρόσφερε και προσφέρει στο νησί μας.

Στη μνήμη του μεγάλου αποστόλου ας κλίνει τακτικά με ευλάβεια το γόνυ της ψυχής κάθε Ελληνική καρδιά. Είναι ένας απ' τους αποστόλους που αγάπησαν την πατρίδα μας κι αγωνίστηκαν να της μεταδώσουν το ανέσπερο φως του Χριστού. Το μήνυμα του δε «ευρήκαμεν τον Μεσσίαν» ας γίνει και για μας σύνθημα ζωής.

«Ευρήκαμεν τον Μεσσίαν» φωνάζει και σ' εμάς ο Πρωτόκλητος μαθητής. Ο Χριστός ήταν και είναι ο μοναδικός Σωτήρας και Λυτρωτής των ανθρώπων. Έτσι τον γνωρίσαμε εμείς. Έτσι θα τον γνωρίσετε κι εσείς, αν τον αναγνωρίσετε Αρχηγό και Κύριο σας κι αν βάλετε το θέλημα και τον νόμο του οδηγό στη ζωή σας. Ναί! αν βάλετε το άγιο θέλημα και τον νόμο του οδηγό και σύντροφο στη ζωή σας. Γιατί ο Χριστός ήταν κι είναι «χθες και σήμερον ο Αυτός και εις τους αιώνας». Το σωστικό αυτό μήνυμα ας αγκαλιάσουμε με πίστη φλογερή όλοι ανεξαίρετα όσοι ποθούμε να δούμε στον μαρτυρικό αυτό τόπο καλύτερες μέρες. Ό,τι γκρεμίζει η αμαρτία ανορθώνει και ξαναφτιάχνει μόνο μια ειλικρινής μετάνοια. Με μια γνήσια μετάνοια και συντριβή ψυχής ας καταφύγουμε και πάλι όλοι στον Σωτήρα Χριστό κι ας του ζητήσουμε να συγχωρήσει κι εμάς όπως κάποτε τους Νινευίτες και να μας ξαναδώσει τη λευτεριά μας. Και θα μας ακούσει ο Κύριος. Οπωσδήποτε θα μας ακούσει. Μας το βεβαιώνει με τα άγια λόγια Του: «Επικάλεσαί με, μας λέγει, εν ημέρα θλίψεώς σου και εξελούμαί σε και δοξάσεις με». Παιδί μου, όπου και να 'σαι, φώναξε με στον πόνο σου. Και θα σε ακούσω. Και θα σου δώσω αυτό που μου ζητάς, μια κι είναι για το καλό σου. Και θα με δοξάσεις. Ακούς; Θα στο δώσω και θα με δοξάσεις.

Θα μας το δώσει, αδελφοί μου. Ναι! Θα μας το δώσει. Η εθνική κι η εκκλησιαστική μας ιστορία έχουν τόσα παραδείγματα παρόμοια, που μας το βεβαιώνουν. Θα θελήσουμε επιτέλους έστω και τώρα οι Πανέλληνες να προσέξουμε και να αποδεχτούμε το σωστικό μήνυμα; Τι λέτε; Θα θελήσουμε; Προσωπικά το ευχόμεθα μετά κραυγής ισχυρός. Η πορεία του Πρωτοκλήτου, όπως την ψάλλει στην «Παράκλησιν» ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης:


Κήρυξ Οικουμένης μέγας φανείς,
Πάλιν Βυζαντίδα
Συ φωτίζεις κατ' εξοχήν
συν τη του Ευξείνου,
Ανδρέα μάκαρ, Πόντου τη Αμισώ και ταύταις
σαφώς εφώτισας.

Λόγοις Σου φωτίζεις την Λαζικήν
και την Τραπεζούντα
συν Νικαία τη θαυμαστή
και Νικομήδεια,
συνάμα Χαλκηδόνι, ως μύστης και αυτόπτης
Χριστού, Απόστολε.
Την Πόντου Ηρακλείαν, ως εικός,
λόγοις εκδιδάξας,
ω Ανδρέα Καθηγητά,
και την Προποντίδα
ωσαύτως εκδιδάσκεις και πόλιν του Ευξείνου
συν τε 'Αμάστριδα.
Θαύμασι φωτίζεις τους Σινωπείς,
Μύστα του Δεσπότου,
Σαμοσάτας τε τους σοφούς,
Νεοκαισαρείς τε,
τους πρώην απειθείς μεν, πιστούς δε δια λόγων
Σου εις το ύστερον.
Κήρυξ και της Θράκης ούν γεγονώς,
πάσης Θετταλίας
και Ελλάδος, Μάκαρ Σοφέ,
και Μακεδονίας,
εσχάτως εκδιδάσκεις, Ανδρέα Μυστολέκτα,
Την Πελοπόννησον.



Απολυτίκιο
Ήχος δ'


Ως των αποστόλων Πρωτόκλητος και του κορυφαίου αυτάδελφος, τω Δεσπότη των όλων, Ανδρέα, ικέτευε ειρήνην τη Οικουμένη δωρήσασθαι και ταίς ψυχαίς ημών το μέγα έλεος.

Εξήγηση: Άγιε απόστολε Ανδρέα, σαν πρωτόκλητος που είσαι στην αγία δωδεκάδα των μαθητών του Χριστού και σαν αδελφός του κορυφαίου αποστόλου Πέτρου, Σε παρακαλούμε να μεσιτεύεις στον Δεσπότη και Κύριο του κόσμου, για να χαρίζει ειρήνη στην Οικουμένη και στις ψυχές μας τη μεγάλη Του ευσπλαγχνία.

Μεγαλυνάριο

Πρώτος προσπελάσας τω Ιησού, Πρωτόκλητος ώφθης, και ακρότης των Μαθητών, Ανδρέα θεόπτα, εντεύθεν διανύεις, παθών τας αναβάσεις της αναστάσεως.
(Αρχή)

 

 

Ο Άγιος Συνέσιος

(26 Μαΐου)
Πολύ φτωχές δυστυχώς είναι οι πληροφορίες που έχουμε για τον Κύπριο αυτόν άγιο. Τόσο το συναξάρι όσο κι η ακολουθία του ελάχιστα πράγματα μας προσφέρουν.

Σύμφωνα μ' αυτές ο άγιος Συνέσιος γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο της Καρπασίας. Ήταν άνθρωπος πράος κι ανεξίκακος και διαδέχτηκε στον επισκοπικό θρόνο τον άγιο Φίλωνα. Αυτού μάλιστα και το ιερό έργο ζήλωσε και συμπλήρωσε.

Όταν έγινε επίσκοπος, την Καρπασία μα κι ολόκληρο το νησί λυμαίνονταν οι αιρέσεις.

Ο διάβολος που ξέρει να μεταμορφώνεται και «εις άγγελον φωτός», όπως μας λέει ο θείος απόστολος, χρησιμοποίησε απ' την πρώτη στιγμή τούτο το μέσο, για να προσβάλει τη θρησκεία του Χριστού, που με την εργασία και τους κόπους των μακαρίων Πατέρων και προ παντός των αγίων Ιεραρχών Επιφανίου και Φίλωνος είχε ήδη επικρατήσει σε όλη την Κύπρο, πρόβαλε τις αιρέσεις. Και τις πρόβαλε για να σκοτίσει τα πνεύματα, να ταράξει τις συνειδήσεις και να κομματιάσει το σώμα του Χριστού, την Εκκλησία. Ο κίνδυνος ήταν πολύ μεγάλος.

Αυτό που δεν πέτυχαν οι Αυτοκράτορες της Ρώμης με τους διωγμούς που κίνησαν ενάντια στην Εκκλησία και με τα βασανιστήρια τα ανήκουστα που χρησιμοποίησαν, ζήτησαν να το πετύχουν οι αιρέσεις. Να σκανδαλίσουν τους Χριστιανούς. Να ψυχράνουν το ενδιαφέρον και τον ζήλο τους για την πίστη κι έτσι σιγά-σιγά να σβήσουν από τις καρδιές, την αγάπη για τον Χριστό και τη θρησκεία του.
Στους διωγμούς η Εκκλησία αντιστάθηκε με το αίμα των μαρτύρων της. Στις αιρέσεις πρόβαλε μαζί με το αίμα των μαρτύρων της και «την μάχαιραν του Πνεύματος, ο εστί ρήμα Θεού» δηλαδή και τη μάχαιρα του Αγίου Πνεύματος, η οποία είναι ο άδολος και φωτεινός λόγος του Θεού. Αυτό έγινε και στην Κύπρο μας. Ενάντια στις αιρέσεις που σύμφωνα με τον άγιο Επιφάνιο ξεπερνούσαν σε αριθμό τον καιρό αυτό τις ογδόντα, κινήθηκε με φλόγα και χριστιανική σύνεση ο άγιος Συνέσιος. Με το ραβδί του ιεραποστόλου και τη μάχαιρα του Πνεύματος, που είναι τομώτερη κι από το πιο κοφτερό εργαλείο ανέλαβε ο ουρανοπολίτης Ιεράρχης τον σκληρό αγώνα για την αντιμετώπιση και διάλυση των αιρέσεων.
Η πραότητα του, η γλυκύτητα των λόγων του και τα πειστικά επιχειρήματα του ενισχυμένα με τα πολλά του θαύματα φέρνουν παντού και τα ανάλογα αποτελέσματα. Οι εχθροί της Εκκλησίας, που ζητούν να ξεσχίσουν τον άρραφο χιτώνα του Κυρίου, παραμερίζονται από παντού και παραπλανημένοι πιστοί με δάκρυα μετανοίας ξαναγυρνούν στη μάνδρα του Χριστού. Η επιτυχία είναι αφάνταστη. Σε λίγα χρόνια η Αγία Νήσος ξαναβρίσκει την ειρήνη της και τον δρόμο της χριστιανικής πίστεως.
Η ζωή του μεγάλου Πατρός υπήρξεν αληθινά μια ζωή εκδαπανήσεως και θυσίας. Αλλά και μια ζωή αγάπης και φιλανθρωπίας. Η καρδιά του πυρακτωμένη από την αγάπη του Χριστού και των ανθρώπων αγωνιζόταν μέρα νύκτα να σκορπίσει και να μεταδώσει στους γύρω του αυτή τη φλόγα. Της αγάπης τη φλόγα, το ενδιαφέρον, τη στοργή. Τα λόγια που απευθύνει ο Κύριος στους οπαδούς του «ούτω λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον πατέρα υμών τον εν τοις ουρανοίς» (Ματθ. ε', 14) στέκονται πάντα φωτεινά μπροστά του.

Δεν μπορούν οι χριστιανοί μου να γίνουν φωτεινοί, σκέπτεται, αν δεν δουν σ' εμένα το πρότυπο, το φωτεινό πρότυπο, το οποίο να αντιγράψουν. Γι' αυτό και αγωνίζεται σκληρά και παλαίει κυριολεκτικά για να είναι «τύπος των πιστών εν λόγω, εν αναστροφή, εν αγάπη, εν πνεύματι, εν πίστει, εν αγνεία» (Α' Τιμοθ. δ , 12). Όπως λάμπει του ήλιου το φως έτσι λάμπει γύρω και του μακάριου επισκόπου η ψυχή.

Είναι παράδειγμα ζωντανό η ζωή του για τους χριστιανούς του. Παράδειγμα στα λόγια και στη συμπεριφορά του μ' αυτούς. Παράδειγμα και στην αγάπη και στην πνευματική ζωή και στην πίστη και στην αγνότητα, που και όταν δεν μιλούσε, ενέπνεε κι αιχμαλώτιζε και καθοδηγούσε στη χριστιανική ζωή.

Στο πρόσωπο του τα πιστά του τέκνα βρίσκανε πάντα τον στοργικό πατέρα και τον ανέξοδο γιατρό, που ήξερε να γίνεται «τοις πάσι τα πάντα ίνα πάντως τινάς σώσει» (Α' Κορινθ. θ', 22).
Μα κι όταν ο Άγιος κοιμήθηκε, δεν σταμάτησε να προσφέρει σ' εκείνους που με πίστη καταφεύγουν στη χάρη του τις θεραπείες και τις δωρεές του.

Πολλά θαύματα του Αγίου αναφέρονται από τους κατοίκους της Καρπασίας μ' ευλάβεια κι ευγνωμοσύνη. Ιδιαίτερα τιμάται σαν θεραπευτής της δυσουρίας. Αλλά κι ότι τιμωρεί με την ίδια αρρώστια όλους εκείνους οι οποίοι τολμούν και δοκιμάζουν να καταχραστούν την περιουσία του.

Επίσης μεταξύ των κατοίκων επικρατεί η γνώμη ότι ο φιλάνθρωπος επίσκοπος προσφέρει θαυματουργικά τις δωρεές του χωρίς ανταλλάγματα ακριβά ή πολύτιμα. Είναι πολύ ολιγαρκής. Κι ένα κρεμμύδι είναι αρκετό να ικανοποιηθεί ο άγιος και να προσφέρει τη θαυματουργική θεραπεία του.

Ένα πράγμα όμως δεν θέλει. Να του πειράξουν ή να του αφαιρούν τα δικά του.
Η αγάπη κι η ευλάβεια των χριστιανών της Κύπρου μας μα ιδιαίτερα της Καρπασίας στον άγιο Συνέσιο είναι πολύ μεγάλη. Αυτής της αγάπης καρπός είναι κι ο «θαυμαστός και παράδοξος» ναός, τον οποίον ανήγειραν προς τιμήν του τα πνευματικά του παιδιά στο Ριζοκάρπασο. Μέσα στον όμορφο κι επιβλητικό τούτο ναό βρίσκονται τοποθετημένα τα άγια λείψανα του.
Κοντά στον ναό αυτό, στη νοτιοδυτική πλευρά, διασώζεται και σήμερα μια μεγάλη σπηλιά, που είναι γνωστή με τ' όνομα «ο σπήλιος τ' Άη Συνέση». Η σπηλιά αυτή στα πρώτα χριστιανικά χρόνια τα δύσκολα, τα χρόνια των διωγμών χρησίμεψε σαν κατακόμβη και σαν νεκροταφείο των τότε χριστιανών.

Στη σπηλιά αυτή μαζευόντουσαν τις νύκτες οι πιστοί για να εκτελέσουν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Εκεί μακριά από τα περίεργα μάτια των διωκτών και μέσα στο μισοσκόταδο που μάταια προσπαθούσαν να διαλύσουν μερικά κεράκια - προσφορά ευλαβών ψυχών - γονάτιζαν οι χριστιανοί, για να υψωθούν με τα λόγια του Μυστηρίου της ζωής σ' άλλους κόσμους, κόσμους γαλανούς κι ωραίους, κόσμους αγγελικούς.
Στην ίδια τη σπηλιά πάλι, όταν κάποιος απέθνησκε, οι ζωντανοί λάξευαν σε μια πλευρά της τον τάφο μέσα στον οποίο έθαπταν τον νεκρό τους.
Η σπηλιά είναι πολύ μεγάλη. Σήμερα όμως είναι εγκαταλειμμένη και χρησιμοποιείται σαν μάνδρα από τους Τούρκους έποικους που εισέβαλαν στο Ριζοκάρπασο. Στα βραχώδη τοιχώματα της υπάρχουν διάφορα αρκοσόλια πράγμα που φανερώνει πώς η σπηλιά είχε χρησιμοποιηθεί σαν κατακόμβη. Στα αρκοσόλια θα πρέπει να έβαζαν οι χριστιανοί τις εικόνες τους και να έκαμναν την προσευχή τους.

Κατά τα 800 χρόνια της μαύρης δουλείας, τότε που όλα τάσκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά, η σπηλιά αυτή πόσες φορές δεν θ' απέκρυψε από τα μάτια του μαύρου δυνάστη τις πονεμένες και καταδιωγμένες καρδιές που κατάφευγαν εκεί, για να σωθούν από το άσπλαχνο μαχαίρι των διωκτών; Αλλά και πόσες φορές εκεί τα δακρυσμένα μάτια δεν σπογγίστηκαν και δεν έλαμψαν από κάποια κρυφή ελπίδα, όταν ο παπαδοδάσκαλος τους μιλούσε για τα περασμένα μεγαλεία κι έκλειε τα απλά του λόγια με κάτι παρόμοιο σαν εκείνο που ο ποιητής διατυπώνει στον εμπνευσμένο στίχο του:
Μη σκιάζεστε στα σκότη.
η λευτεριά σαν της αυγής το φεγγοβόλο αστέρι
της νύχτας το ξημέρωμα θα φέρει.

Είναι κρίμα η σπηλιά να εξακολουθεί να μένει απεριποίητη. Η Εκκλησία κι η πολιτεία θα πρέπει από κοινού να ενδιαφερθούν για την καλύτερη συντήρηση των τόπων αυτών που στην ιστορία και τη ζωή του νησιού μας τόσα πρόσφεραν, μα και τόσα μας θυμίζουν.
Όταν γράφτηκε η ζωή του αγίου η Κύπρος χαιρότανε το δώρο της ελευθερίας της. Τώρα, δυστυχώς, η περιοχή της Καρπασίας στην οποία βρίσκεται και το Ριζοκάρπασο με τον περίπυστο ναό του Αγίου είναι από τα μέρη που στενάζουν κάτω από το πέλμα του πιο βάρβαρου κατακτητή, του Τούρκου..


Η αγάπη του αγίου Συνεσίου στο ποίμνιο του που εκδηλωνόταν με τόσες θαυματουργικές θεραπείες συνεχίζεται ακόμη και σήμερα σε όσους μ' ευλάβεια και σεβασμό καταφεύγουν στον ιερό ναό του και με πίστη ζητούν τη χάρη του. Από τα πολλά του θαύματα θα αναφέρουμε εδώ μόνον ένα, που απ' την πρώτη στιγμή εντυπωσιάζει για την πρωτοτυπία του.
Η μνήμη του αγίου Συνεσίου συμπίπτει κάθε χρόνο την εποχή του θερισμού (26 Μαΐου), Την ήμερα αυτή ο Άγιος θέλει να την αργούν οι χριστιανοί. Κι αυτό ίσως για να συνηθίσουν οι πιστοί να σέβονται τις μεγάλες γιορτές και την Κυριακή που είναι μέρες ιερές κι αφιερωμένες στη λατρεία του Θεού.

Αν την αργία της ημέρας αυτής της γιορτής του, την καταπατήσουν οι χριστιανοί και πάνε στο θέρος, τότε, λέγεται πώς ό,τι θερίσουν και μαζέψουν την ήμερα αυτή, τούτο σήπεται και χάνεται. Είναι κι αυτό μια παραχώρηση του Ουράνιου Πατέρα, για να θυμούνται οι πιστοί να σέβονται και να τιμούν τον Άγιο τους.
Άραγε οι σημερινοί χριστιανοί, οι χριστιανοί του 20ού αιώνα θα θελήσουν να προσέξουν μερικές αλήθειες, αλήθειες απλές σαν κι αυτή;
Στην εποχή μας σκληροί αγώνες ανελήφθησαν και συνεχίζονται σ' όλο τον κόσμο για την ελάττωση των ωρών εργασίας του εργάτη. Καλά και άγια όλ' αυτά.

Μα τις ημέρες που η αγία μας Εκκλησία, στοργική μητέρα αυτή, όρισε σαν ημέρες αργίας και ξεκουράσματος σωματικού και ψυχικού κι είναι οι μέρες αυτές μια από τις πρώτες εργατικές νομοθεσίες, θα θελήσουμε οι χριστιανοί της διαστημικής εποχής να τις τηρήσουμε και να τις σεβαστούμε;
Αλήθεια! Θα το θελήσουμε;
Απολυτίκιο Ήχος α'
Καρπασέων το κλέος και Κυπρίων αγλάϊσμα και θαυματουργός ανεδείχθης, ιεράρχα πατήρ ημών Συνέσιε• διό την χάριν των θαυμάτων εξ ουρανού εδέξω μακάριε, θεραπεύειν τους νοσούντας, και τάς ψυχάς των πίστει προοτρεχόντων σοι. Δόξα τω δεδοκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι δια σου πάσιν ιάματα.


Εξήγηση: Ιεράρχα Συνέσιε Πατέρα μας, αναδείχθηκες θαυματουργός κι είσαι η δόξα της Καρπασίας, και το καύχημα της Κύπρου. Από τον ουρανό έλαβες το θείο χάρισμα να θαυματουργείς και να θεραπεύεις τους αρρώστους και τις ψυχές εκείνων που με πίστη προστρέχουν σε Σένα. Δοξασμένος να είναι Αυτός που σου έχει δώσει τη δύναμη• δοξασμένος να είναι Αυτός, που σ' έχει στεφανώσει με το αμαράντινο στεφάνι• δοξασμένος να είναι Αυτός, που ενεργεί με τη μεσιτεία του σε όλους τις θεραπείες.

Έτερον Απολυτίκιο Ήχος δ'
Κανόνα πίστεως και εικόνα πραότητας...
(Αρχή)

 

Ο Άγιος Φίλων
(24 Ιανουαρίου)



Μορφή εκκλησιαστική από τις πιο σημαντικές των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Προσωπικότητα εξαιρετική με ζήλο ένθεο «υπερβάλλουσα πάντας εις την σοφίαν και την αρετήν». Φιλόσοφος και ιστοριογράφος.

Έτσι χαρακτηρίζεται από τους μελετητές των Πατέρων ο άγιος Φίλων, ο πιο γνωστός επίσκοπος Καρπασίας.

Έζησε στα χρόνια του αγίου Επιφανίου περί τα τέλη του 4ου αιώνα μ.Χ. και τις αρχές του 5ου αιώνα.

Οι γονείς του μας είναι άγνωστοι.

Άγνωστο μας είναι επίσης και το που και πόθεν απέκτησε τη μεγάλη του μόρφωση.

Εκείνο που ξέρομε, είναι πώς ο άγιος μας νεώτατος χειροτονήθηκε διάκονος και διακρίθηκε για τη σοφία και τη σύνεση του.

Επίσης και για τον ιεραποστολικό ζήλο του για τον εκχριστιανισμό της ειδωλολατρικής ακόμη Καρπασίας.

Η πραότητα κι η θεοσέβεια του, τράβηξε απ' την πρώτη στιγμή την προσοχή κι εκτίμηση του τότε πρωθιεράρχη της Κύπρου του Μεγάλου Επιφανίου. Ο άγιος αυτός πατήρ κάλεσε αμέσως κοντά του τον νεαρό διάκονο, τον προήγαγε σε ιερομόναχο και του ανέθεσε μ' εμπιστοσύνη το υψηλό κι υπεύθυνο έργο να εκχριστιανίσει τους Έλληνες κατοίκους της Κύπρου. Η ειδωλολατρία ήκμαζε ακόμη τότε αρκετά στο νησί μας. Χιλιάδες πρόβατα, μοσχάρια, αγελάδες κι άλλα ζώα προσφέρονταν καθημερινά από τους ειδωλολάτρες προγόνους μας θυσία στους ποικιλώνυμους θεούς, για να έχουν την ευμένεια και τη βοήθεια τους. Η κνίσα κι ο καπνός των καιομένων κρεάτων σκορπιόταν μακριά και πολλές φορές θόλωνε τον ουρανό σε αρκετή απόσταση από τον τόπο της θυσίας.

Όλους αυτούς τους πλανεμένους και δούλους της ειδωλολατρίας έπρεπε να καλέσει και να τραβήξει και να κατηχήσει στη θρησκεία του Εσταυρωμένου Ιησού ο άγιος μας. Και το έργο αυτό ο ζηλωτής κι ενθουσιώδης κληρικός το ανέλαβε με την ψυχή του. Τα χωριά κι οι πολιτείες ένοιωσαν πολύ γρήγορα την άγια παρουσία του.

Πολύ συγκινητική μέσα στην απλότητα της είναι μια προσευχή του, όπως μας την παρουσιάζει ο συναξαριστής του στην περίπτωση αυτή.

«Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός μου, όπου δια την σωτηρίαν των ανθρώπων εκατέβης εις την γην, και εφόρησας την σάρκα του δούλου σου, και έπαθες τόσους πειρασμούς από τον κόσμον, όπου εσταυρώθης, ετάφης και ανέστης, έσωσας τον άνθρωπον, έτσι οικονόμησον και τώρα, δια να σωθούν και ετούτοι οι πεπλανημένοι άνθρωποι, όπου τους επλάνεσεν ο διάβολος».

Να σωθούν οι «πεπλανημένοι άνθρωποι». Να ένας από τους κύριους σκοπούς της ζωής του. Σ' αυτόν έχει στραμμένη όλη του τη σκέψη κι όλη του τη μέριμνα. Γι' αυτούς φροντίζει. Γι' αυτούς κουράζεται. Γι' αυτούς υποφέρει και κόπους και θλίψεις. Τον εαυτό του δεν τον ξεχωρίζει από το σύνολο του. Στο μυαλό του αδιάκοπα μια σκέψη κυκλοφορεί, η εντολή του Κυρίου για ν' αγαπάμε τον πλησίον μας. «Αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν».

Για τη σωτηρία των «πεπλανημένων» συμπατριωτών του αγωνίζεται ο καλός ποιμήν. Και για την επιτυχία του έργου αυτού δεν περιορίζεται μονάχα στην προσευχή. Ξέρει ο θεοφώτιστος ιεραπόστολος, πώς χρειάζεται και κάτι άλλο. Το καλό, το εποικοδομητικό, το ζωντανό παράδειγμα. Πρέπει να το πούμε και να το τονίσουμε ξανά αυτό, πού ένας αρχαίος διδάσκαλος της Εκκλησίας λέγει κι επαναλαμβάνει. Ο ιερέας είναι και μένει ένα αντίτυπο του Χριστού μέσα στον κόσμο. Κανένα κήρυγμα δεν είναι τόσο δυνατό, τόσο επιβλητικό, όσο το καλό παράδειγμα. Ο καλός κι άξιος αντιπρόσωπος του Χριστού πρέπει να μπορεί να επαναλαμβάνει κάθε στιγμή και ώρα στους ανθρώπους, την προτροπή του ακαταπόνητου εργάτη του Ευαγγελίου, του θείου Παύλου: «Μιμηταί μου γίνεσθε καθώς καγώ Χριστού».

Μιμητές του Χριστού καλούνται να είναι όλοι οι ιερείς, κι όλοι οι κληρικοί. Να προσεύχονται θερμά προτού αναλάβουν μία προσπάθεια. Να προσεύχονται για τον εαυτό τους, μα και για το καλό των ανθρώπων, τους οποίους θέλουν να βοηθήσουν. Αλλά και να προσπαθούν μαζί με την προσευχή τους, να προβάλουν σ' αυτούς και τον εαυτό τους ως παράδειγμα. Και για να το επιτύχουν, πρέπει κι οι ίδιοι να 'ναι υποδειγματικοί τηρητές των εντολών του Κυρίου. Η ζωή τους πρέπει να 'ναι ζωή αγία. Ζωή που να ελκύει στον Χριστό. Ζωή που να εμπνέει και να οδηγεί σ' Αυτόν. Χωρίς το καλό παράδειγμα όλες οι άλλες προϋποθέσεις χάνονται και σβήνουν.

Τα γνωρίζει αυτά ο ιερός Φίλων. Γι' αυτό μαζί με τις προσευχές του αγωνίζεται να προβάλει παντού και πάντα και τον εαυτό του ως υπόδειγμα μιας ανώτερης ζωής. Κι είναι το παράδειγμα του αυτό το φλογερό, που θερμαίνει και σκλαβώνει τις καρδιές. Είναι αυτή η αγία κι ενάρετη ζωή του που αιχμαλωτίζει στη θεία σαγήνη κάθε καρδιά που τον γνωρίζει και τον ακούει να της ζητά να αποκοπεί, να ξεχωρίσει από τα δίχτυα της αμαρτίας και να καταταγεί στη σωτήρια στρατιά του Χριστού.

Ο ζηλωτής αυτός εργάτης της ποίμνης του Χριστού δεν διδάσκει μονάχα με τα λόγια και το υπέροχο παράδειγμα του. Αλλά και με τα θαύματα του. Η αγάπη του Θεού τον έχει πλούσια χαρτώσει και με τούτο το προνομιούχο χάρισμα. Με τις θερμές προσευχές του οι άρρωστοι θεραπεύονται. Η θάλασσα γαληνεύει. Οι καταρράκτες του ουρανού ανοίγουν και δροσίζουν τη διψασμένη γη και παρηγορούν τις πονεμένες ψυχές. Οι δαίμονες φυγαδεύονται κι οι νεκροί ανίστανται. Τα θαύματα του ακολουθούν το ένα τ' άλλο, με αποτέλεσμα οι χθεσινοί ειδωλολάτρες να απαρνούνται ολοπρόθυμα τη θρησκεία των πατέρων τους. Να συντρίβουν οι ίδιοι τα αγάλματα με τα οποία παρίσταναν τους θεούς τους. Να ασπάζονται με λαχτάρα τη νέα πίστη και να βαπτίζονται.

Κοντά στην εκκλησία, που φέρει το όνομα του και τα ερείπια ενός βαπτιστηρίου, βρίσκονται τα λείψανα ενός παλαιού λιμανιού και κοντά εκεί ένα ξέβαθο μέρος που είναι γνωστό σαν «δεξαμενίν τ' Άη Φίλωνα ή βαπτιστήρα». Σε τούτο τον τόπο ο άγιος βάπτισε χιλιάδες ειδωλολάτρες. Σ' αυτό τον τόπο και σήμερα όσοι άρρωστοι πάνε με πίστη και λουστούν θεραπεύονται από τις διάφορες αρρώστιες που τους βασανίζουν.

Στο ιεραποστολικό του έργο φυσικά ο νεαρός επίσκοπος δεν τα βρήκε όλα ρόδινα. Πολλά εμπόδια συνήντησε. Εμπόδια από τους φανατικούς οπαδούς της παλαιάς θρησκείας. Εμπόδια κι από όλους εκείνους των οποίων τα συμφέροντα θιγόντουσαν από την εξάπλωση της νέας λατρείας. Ο Θεός όμως βοήθησε τον άγιο μας. Γιατί πάντα ο Κύριος βοηθά εκείνους, που αναλαμβάνουν με αγνότητα προθέσεων κι ανιδιοτέλεια και πίστη να γίνουν οι διαγγελείς του θελήματος Του. Καμιά φορά ο Κύριος μπορεί να φαίνεται πώς αργεί να σπεύσει σε βοήθεια και προστασία των δικών του. Ο Θεός όμως ποτέ δεν λησμονεί. Και ποτέ δεν εγκαταλείπει κανένα από τους εργάτες του. Το «ου μη σε άνω ουδ' ου μη σε εγκαταλείπω» είναι βεβαίωση αυτού του Κυρίου αδιάψευστη και πάντα νέα. Απευθύνεται σε όλους τους χριστιανούς όλων των εποχών κι όλων των χρόνων και των καιρών. Δεν θα σε αφήσω, δεν θα σε εγκαταλείψω, λέει και σε σένα και σε μένα. Ας μην τα χάνουμε λοιπόν στις δυσκολίες και τους πειρασμούς, μα και στα εμπόδια και τους διωγμούς, που οι άνθρωποι του αιώνος τούτου μπορούν να κινήσουν ενάντια μας. Στις περιστάσεις αυτές ας κλίνουμε τα γόνατα της ψυχής και του σώμα τος κι ας λέμε με πίστη στον Παντοδύναμο Αρχηγό και Σωτήρα μας.

— Κύριε, βοήθησε μας. Δώσε μας τη δύναμη να μένουμε σταθεροί και πιστοί στο θέλημα σου ως το τέλος. Κύριε, λύτρωσε μας. Ναι! λύτρωσε μας, Κύριε, «ένεκεν της δόξης του ονόματος σου».

Και θα μας βοηθήσει ο Κύριος. Θα μας λυτρώσει από τις οποιεσδήποτε δυσκολίες. Θα μας λυτρώσει από τις πλεκτάνες του οποιουδήποτε Φαραώ και θα μας βοηθήσει να φτάσουμε νικητές και θριαμβευτές στην πολυφίλητο γη της επαγγελίας, στη γη όπου βασιλεύει η χαρά και η ειρήνη των αγγέλων. Ναι! θα μας λυτρώσει ο Κύριος και θα μας εξαγάγει εις αναψυχήν. Γιατί είναι «πιστός», είναι αξιόπιστος ο Θεός. Μόνο οι άνθρωποι ψεύδονται. Ο Θεός είναι η αλήθεια. «Εγώ ειμί η οδός και η αλήθεια και η ζωή» διακηρύττει με το στόμα του Υιού του, του Σωτήρος μας Χριστού.

Την αλήθεια αυτή βλέπουμε να πραγματώνεται στη ζωή όλων των αγίων. Η αλήθεια αυτή επαληθεύει και τη ζωή του αγίου μας. Με την προσευχή και τους αγώνες του, τα θρησκευτικά κάστρα της ειδωλολατρίας γκρεμίστηκαν το ένα μετά το άλλο, κι η αιματόβρεκτη σημαία του σταυρού υψώθηκε παντού.
Η επιτυχία του ιερού έργου του αγίου πολύ εκτιμήθηκε κι από τον αρχιεπίσκοπο Επιφάνιο, ο οποίος υπακούοντας «εις αποκάλυψιν Θεού», όπως λέει ο Ιστορικός Πολύβιος, έσπευσε να χειροτονήσει τον ζηλωτή ιεραπόστολο, επίσκοπο της Καρπασίας.

Με τη χειρονομία αυτή ο φλογερός κληρικός τοποθετήθηκε «ως λύχνος επί την λυχνίαν». Η δράση του και στη νέα θέση υπήρξε και πάλι υποδειγματική. Στο πρόσωπο του οι χριστιανοί βρήκαν τον πατέρα, τον προστάτη, τον οδηγό, τον καλό ποιμένα. Τον ποιμένα που δεν ζητά να εκμεταλλεύεται την αγάπη και τον σεβασμό του ποιμνίου του, για να ζει και να απολαμβάνει τα αγαθά του κόσμου τούτου. Αλλά τον ποιμένα που είναι έτοιμος και δεν διστάζει ποτές να θυσιάσει κι αυτή τη ζωή του ακόμη, όπως λέει ο Κύριος, για το καλό του ποιμνίου του.

Τέτοιος υπήρξε ο ιερός και γεραρός επίσκοπος. «Σκεύος εις τιμήν, ηγιασμένον και εύχρηστον τω Δεσπότη, εις πάν έργον αγαθόν ητοιμασμένον» (Β' Τιμ. 6', 21). Δηλαδή σκεύος για τιμητική χρήση, αγιασμένο και εύχρηστο στον Δεσπότη Χριστό, ετοιμασμένο για κάθε αγαθό έργο. Όπως λειώνει η αναμμένη λαμπάδα, έτσι κι αυτός έλειωνε από τον θείο έρωτα που έκαιε στην ψυχή του για το καλό του ποιμνίου του, για τη σωτηρία των χριστιανών του.

Κι ο ζήλος του αυτός, η φλόγα αύτη που έκαιε στην ψυχή του αδιάκοπα, είναι αυτά που έκαμαν τον μεγάλο προκαθήμενο της Εκκλησίας της Κύπρου, τον κλεινό Επιφάνιο, τον Φίλωνα να διαλέξει και ν' αφήσει τοποτηρητή του θρόνου της Κων/τίας, όταν αυτός χρειάστηκε να ταξιδεύσει στη Ρώμη. Κι όχι μόνο τον αφήκε τοποτηρητή, άλλα του έδωκε και τα δικαίωμα κατά την απουσία του να χειροτονεί κληρικούς όποιους έκρινε άξιους.

Ο άγιος Φίλων εκτός από το κήρυγμα με το οποίο δίδασκε τακτικά τον λαό του κι εκτός από τα πολλά και ποικίλα θαύματα του διακρίθηκε και σαν εκκλησιαστικός συγγραφέας και προ πάντων σαν ερμηνευτής των Γραφών. Το σημαντικότερο από τα έργα του είναι το υπόμνημα του στο Άσμα των Ασμάτων. Εκτός απ' αυτό ο άγιος επίσκοπος έγραψε και Εκκλησιαστική Ιστορία και μερικά άλλα. Το όνομα του προφέρεται με πολύ σεβασμό από όλους και θεωρείται ένας από τους πιο σπουδαίους άνδρες της Εκκλησίας μας των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Η αγαθή του φήμη ξεπέρασε πολύ νωρίς τα στενά όρια του νησιού μας.

Ο μακάριος αυτός πατήρ απέθανε και τάφηκε στην Καρπασία. Κοντά στη θάλασσα, όπως αναφέραμε, βλέπουμε και σήμερα τον ομώνυμο ναό του, δείγμα κι αυτό της θρησκευτικής ευλάβειας των πατέρων μας. Σ' αυτόν ας πετάμε κι εμείς νοερά. Άς γονατίζουμε μπροστά στην άγια εικόνα του κι ας ψάλλουμε μέσα μας γι αυτόν τον ύμνο της αγάπης και του σεβασμού μας:

Άνθρωπος μεν τη φύσει υπάρχων, αλλ' ώφθης συμπολίτης αγγέλων ως γαρ άσαρκος επί γης βιοτεύσας, Φίλων πατήρ ημών, τα σαρκός πάθη τελείως απέρριψας, διό και παρ' ημών ακούεις.

Χαίρε Κυπρίων ευσεβών ο γόνος, χαίρε πολλούς εκ της πλάνης σώσας, χαίρε ο των Κυπρίων φωστήρ και διδάσκαλος χαίρε των Καρπασέων ποιμήν θεοπρόβλητος χαίρε ότι ηκολούθησας εκ νεότητος Χριστώ χαίρε ότι κατεμάρανας της σαρκός τάς ηδονάς χαίρε του πιστού λαού, πρόξενε, σωτηρίας χαίρε των θλιβομένων θεία παραμυθία χαίρε πολλούς των Ελλήνων βαπτίσας, χαίρε κρουνούς ιαμάτων δωρήσας χαίρε πτωχών την φροντίδα ποιήσας χαίρε ημών ο προστάτης και ρύστης, χαίρε, Φίλων θεόσοφε, Καρπασέων ποιμήν.

Ναι! Χαίρε, θεοπρόβλητε ποιμήν. Χαίρε της Καρπασίας, ακούραστε πατέρα. Χαίρε και πρέσβευε για τη σωτηρία της δοκιμαζόμενης ποίμνης σου. Αμήν.

Απολυτίκιο
Ήχος α'

Τον βυθόν της σοφίας ερευνησάμενος και του κόσμου την δόξαν απαρνησάμενος, τω Χριστώ δε προσδραμών, Πάτερ, ηκολούθησας, θαυματουργών, διδάσκων ως κήρυξ της χάριτος, και τοις νοσούσι πάσι την ρώσιν δωρούμενος. Διό πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, Φίλων θεόσοφε, σωθήναι τάς ψυχάς ημών.

Εξήγηση : Άγιε πατέρα μας, αφού ερεύνησες τα βάθη της χριστιανικής σοφίας κι απαρνήθηκες τη δόξα του κόσμου, προσέτρεξες κοντά στον Χριστό και τον ακολούθησες. Από Αυτόν πήρες και το χάρισμα να κάμνεις θαύματα, να διδάσκεις μ' επιτυχία τον λαό σαν κήρυκας της χάριτος και να δίδεις τη θεραπεία σ' όλους τους αρρώστους. Για τούτο, Σε παρακαλούμε, μακάριε Φίλων, να μεσιτεύεις πάντα στον Χριστό και Θεό μας, για να σωθούν οι ψυχές μας.


Έτερον απολυτίκιο
Ήχος γ'

Έργοις έλαμψας ορθοδοξίας πλάνην έσβεσας πολυθεΐας των γαρ ειδώλων την απάτην κατέβαλες, και την σήν ποίμνην μεγάλως εκόσμησας. Δια τούτο βοωμέν σοι, πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, Φίλων μακάριε, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Εξήγηση: Άγιε πατέρα μας Φίλων, πολύ διακρίθηκες στα έργα της Ορθοδοξίας κι έσβησες την πλάνη της πολυθεΐας. Με το κήρυγμα σου κατήργησες το ψέμα της λατρείας των ειδώλων και βοήθησες το ποίμνιο σου να στολισθεί με πράξεις αγαθές. Γι' αυτό, σε παρακαλούμε, μακάριε, να μεσιτεύεις πάντα στον Χριστό και Θεό μας, για να σωθούν οι ψυχές μας.
(Αρχή)
 

Η Αγία Φωτεινή η Κυπριά, ή Αγία Φωτού
(2 Αυγούστου)

Εκείνο που πραγματικά αναδεικνύει τον άνθρωπο και τον εξυψώνει και σε τούτη τη ζωή μα και στην αιωνιότητα, δεν είναι η υψηλή καταγωγή, ούτε τα γράμματα, ούτε τα πλούτη, αλλά η πίστη η χριστιανική κι η αρετή.
Απόδειξη τρανή της αλήθειας αυτής είναι κι η αγία Φωτεινή η Κυπριά, η γνωστή σ' όλο το νησί με τ' όνομα αγία Φώτου η θαυματουργός.
Πότε έζησε ακριβώς η οσία και ποια ήταν η καταγωγή της, δεν γνωρίζουμε.
Η παράδοση μας λέει πώς γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο από απλοϊκούς, αλλά ευλαβείς γονείς. Από μικρούλα η Φωτού ξεχώριζε από τις συνομήλικες της για την καλοσύνη της, το φέρσιμο της, την προθυμία της να εξυπηρετήσει τους άλλους, την αρετή της. Τα μεγάλα της φωτεινά μάτια καθρέφτιζαν τον πλούτο της καρδιάς της και σκόρπιζαν παντού την εμπιστοσύνη, τη χαρά. Στο σχολείο του χωρίου της έμαθε η Φωτού τα πρώτα γράμματα. Σαν έμαθε να διαβάζει πήρε κι άρχισε να αποστηθίζει διάφορους ψαλμούς και ύμνους της Εκκλησίας μας. Κάθε Κυριακή και γιορτή σαν άκουε το σήμαντρο να χτυπά η αγνή ψυχή της σκιρτούσε από χαρά κι έσπευδε πρώτη αυτή μαζί με τους ευσεβείς γονείς της να πάνε στην εκκλησία! Εκεί, ακίνητη σαν κολώνα δωρική παρακολουθούσε μ' ευλάβεια και προσοχή τις διάφορες τελετές και τη θεία και ιερή μυσταγωγία. Και δοξολογούσε τον Θεό με την καρδιά της.
Πόση ευλογημένη στ' αλήθεια είναι η οικογένεια, όταν μέσα σ' αυτήν κατοικεί ο Χριστός κι όταν το άγιο θέλημα του κατευθύνει και τις σκέψεις και τα λόγια και τις πράξεις των μελών της!
Τέτοια ευτυχισμένη κι ευλογημένη οικογένεια ήταν η οικογένεια της Φωτούς. Με την ομόνοια, την αγάπη, την ανοχή, την ειρήνη περνούσε κάθε μέρα η ζωή. Κι όταν έπεφτε το δειλινό και το σούρουπο άρχιζε ν' απλώνεται στη γη, γονείς και κορούλα μαζευόντουσαν σε κάποια γωνιά, κι απ' την καρδιά ανέπεμπαν θερμή προσευχή μπροστά στις εικόνες κάποιων αγίων μορφών, που το ιλαρό φως ενός καντηλιού φώτιζε απαλά.
Σαν διάβηκαν τα παιδικά χρόνια κι η Φωτού μπήκε στην εφηβεία η μανούλα της δειλά δειλά άρχισε στην κορούλα της να μιλά για γάμο και οικογένεια. Η αγνή παρθένα στην αρχή κοκκίνιζε και δεν έβγαζε μιλιά. Κάποια μέρα όμως τόλμησε να μιλήσει κι είπε λίγα λόγια και απλά.
- Μανούλα! Γιατί μου μιλάς για γάμο; Εγώ έχω ήδη βρει τον καλό μου. Όμοιος του δεν είναι άλλος στον κόσμο κανείς...
Η καλή μάνα τρόμαξε. Η καρδιά της πήγε να σπάσει. Για μια στιγμή νόμισε πώς η κόρη της με κάποιο είχε συνδεθεί κι ετοιμάστηκε να τη μαλώσει. Κι η κόρη που κατάλαβε τους φόβους της έσπευσε να εξηγήσει.
- Μανούλα! Μη φοβάσαι. Η κόρη σας δεν πρόκειται ποτές να σας ντροπιάσει. Προσεύχου μονάχα να με κρατάει ο Θεός στον δρόμο του. Ο καλός μου δεν είναι άλλος από τον Χριστό μου, τον Σωτήρα και Λυτρωτή μου...
Η καλή μάνα στα λόγια τούτα δεν θέλησε ν' απαντήσει.
«Έλα, της είπε. Ο πατέρας περιμένει στο διπλανό χωράφι. Πάω να τον βοηθήσω. Συ κάτσε στο σπίτι και κοίταξε τη δουλειά σου».
Και βγήκε.
Όμως της Φωτεινής τα λόγια την είχαν κυριολεκτικά συνταράξει:
«Εγώ βρήκα τον καλό μου. Δεν είναι άλλος απ' τον Χριστό μου, τον Σωτήρα και Λυτρωτή μου».
Μια νύχτα η μητέρα της ξύπνησε. Άδικα πάσχισε να ξανακοιμηθεί. Χάθηκε ο ύπνος της. Γι' αυτό σηκώθηκε και πήγε στο διπλανό δωμάτιο, που έμενε η κόρη της κάτι να πάρει. Τι είδε όμως εκεί; Αλοίμονο! Το στρώμα αδειανό κι ανέγγιχτο. Έλειπε η Φωτού.
Η καημένη η μάνα τρομαγμένη έτρεξε και ξύπνησε τον σύζυγο της. Και μαζί του άρχισε να ψάχνει στο σπίτι, στον δρόμο κι έξω απ' το χωριό για να βρουν την κορούλα τους. Τα χαράματα εκεί που με τα μάτια ολοκόκκινα απ' το κλάμα και την καρδιά σπασμένη απ' τον φόβο γύριζαν στο σπίτι, κάτι βλέπουν. Τι; Την κορούλα τους! Τη Φωτού να γυρίζει μονάχη!
- Κόρη μας! είπαν κι οι δύο μ' ένα στόμα. Κόρη μας αγαπημένη! Που ήσουνα; Που πέρασες τη νύχτα;
Κι η κόρη με γλυκύτητα και στενοχώρια για την ανησυχία και τον φόβο που τους πότισε, απήντησε:
- Γονείς μου αγαπημένοι! Συγχωρέστε με που σας στενοχώρησα. Δεν το 'θελα. Δεν ήμουνα σε κανένα κακό τόπο. Ήμουνα στο ασκητήριό μου. Πήγα εκεί από νωρίς για αγρυπνία και προσευχή. Μέρες τώρα κάθε βράδυ πηγαίνω εκεί και μένω με τον Νυμφίο μου Χριστό. Μένω και προσεύχομαι για σας, για τους δικούς μας, την πατρίδα μας, για μένα. Συνήθως επιστρέφω πολύ πρωΐ, όταν ακόμη κοιμάσθε. Σήμερα όμως παρασύρθηκα στην προσευχή και ξεχάστηκα. Έτσι άργησα. Συγχωρέστε με, είπε ξανά, που σας λύπησα και σας έκαμα ν' ανησυχήσετε...

Και τα μάτια της γιόμισαν δάκρυα.
Η ειλικρίνεια, η αθωότητα της μορφής της, τα μάτια της τα δακρυσμένα καθησύχασαν τους καλούς γονείς, που δεν τόλμησαν να την μαλώσουν περισσότερο. ούτε και σκέφτηκαν να την περιορίσουν και να της ανακόψουν την ιερή απόφαση της να ζήσει για τον Χριστό.
Άραγε κι οι σημερινοί γονείς νοιώθουν στην ψυχή την ίδια αγωνία και λαχτάρα, όταν τα κορίτσια τους, που δεν δρασκέλισαν ακόμη την παιδική ηλικία, αρχίζουν να ξενυχτούν τα βράδια και να γυρίζουν από το ένα νυχτερινό κέντρο στο άλλο, για να χαρούν τα νιάτα τους, όπως λένε, και να ξυπνήσουν; Μήπως κι όταν επιστρέψουν στο σπίτι αργά με κάποια γνωστή, παιδική φίλη ή και συμμαθητή κι οι γονείς τολμήσουν να ρωτήξουν που ήσαν και γιατί άργησαν, σπεύδουν κι αυτά με στενοχώρια και δάκρυα να ζητήσουν συγχώρηση; Ή μήπως αρχίζουν να φωνάζουν και να διαμαρτύρονται, γιατί οι γονείς τους ανησύχησαν και τόλμησαν να τα παρατηρήσουν; Ω χρόνια! Ω καιροί! Πόσο άλλαξαν όλα στη δικιά μας την εποχή.
Την άλλη μέρα οι γονείς της Φωτούλας συνόδεψαν την κόρη τους στο ασκητήριό της. Ήταν μια σπηλιά έξω από το χωριό, με λίγο φως, αλλά καθαρή. Σ' αυτήν η Αγία κάποια μέρα με τις ευχές των γονιών της, κι αφού αποχαιρέτησε τις φίλες της, κατέφυγε να ζήσει, όπως ποθούσε τη ζωή της. Σε λίγο καιρό όμως το ταπεινό και φτωχικό κατάλυμα της έγινε τόπος πολυσύχναστος, τόπος επισκέψεων και προσκυνήματος, τόπος καταφυγής και παρηγοριάς, μα και διδασκαλίας και καθοδηγήσεως των κατοίκων όλων των γύρω χωριών.
Στο σπήλαιο αυτό η αγνή κι η ηρωική κόρη πέρασε όλη της τη ζωή. Μια ζωή εγκαρτέρησης και προσευχής, ζωή εγκράτειας και αφιέρωσης ολοκληρωτικής στον Ουράνιο Νυμφίο Χριστό.
Είπαμε τη ζωή αυτή ηρωική. Κι είναι στ' αλήθεια ηρωική. Γιατί ο βίος του πιστού, μέσα στη μαρτυρία Ιησού Χριστού «είτε δια ζωής είτε δια θανάτου», είναι μια πορεία ένδοξη προς αιώνιο τέρμα. Είναι ανάγκη ο πιστός κάθε ήμερα να δίνει τη μαρτυρία της πίστεως του. Ένας αγώνας είναι τούτος και μία μάχη για την κατάκτηση της τελειότητας. Το τέλος δεν είναι πάντα ειρηνικό και ανώδυνο. ο σκοπός όμως είναι πάντα ο ίδιος• η σωτηρία - η δόξα του Θεού μέσα στο μυστήριο της σωτηρίας μας. Και το μέσο και κείνο είναι ένα• η προσφορά του εαυτού μας ολόκληρου σε μία θυσία ζωντανή κι ευπρόσδεκτη στον Κύριο, «είτε δια ζωής είτε δια θανάτου". Επισκ. Διονυσίου Ψαριανού, Μαρτυρία Ιησού Χρίστου, σελ. 252.. Με αίμα και με δάκρυ «μεγαλυνθήσεται εν ημίν ο Χριστός».
Ναι! μεγαλυνθήσεται εν ημίν ο Χριστός. Αυτό έγινε και με την αγνή κόρη, την Φωτού. Εδώ ζωντανή την δόξασε ο Κύριος.
Θαύματα πολλά, πολλά θαύματα έκαμε η αγία σε πονεμένους και δυστυχισμένους, όταν ακόμη βρισκόταν στη ζωή. Εδώ και πεθαμένη την τίμησε. Το άγιο λείψανο της που τάφηκε κι ευρέθηκε στη σπηλιά γύρω στα 1718-32 με τη σκαλιστή επιγραφή από πάνω «Φωτεινή Παρθένος Νύμφη Χριστού», εξακολουθεί και σήμερα να προσφέρει τη θεραπεία στους αρρώστους, στους τυφλούς το φως, στους πονεμένους το ψυχικό ξεκούρασμα και τη χαρά.

Το ασκητήριο της αγίας Φωτεινής υπάρχει και σήμερα.
Βρίσκεται στο χωριό Άγιος Ανδρόνικος.
Σ' αυτό μπαίνει ένας από μια στενή είσοδο και καταβαίνει από μια σκάλα φτιαγμένη από εγχώριες πέτρες και που έχει 23 σκαλοπάτια. Το σπήλαιο μοιάζει με κατακόμβη, σαν κι εκείνες που χρησιμοποιούσαν οι πρώτοι χριστιανοί. Στο βάθος του σπηλαίου είναι το άγιασμα. Από το νερό αυτό παίρνουν οι άρρωστοι και πλένουν τα αρρωστημένα μέλη τους για να θεραπευτούν.
Ιδιαίτερα η Αγία πιστεύεται, πως θεραπεύει τα οφθαλμικά νοσήματα.
Στα μαύρα χρόνια της τουρκικής σκλαβιάς το σπήλαιο της Οσίας χρησιμοποιήθηκε και ως ναός. Μέσα σ' αυτόν λιγογράμματοι, μα πιστοί ιερείς θέριεψαν την αποσταμένη ελπίδα με τα απλά, αλλά και μαγικά λόγια του ποιητή:

Μη σκιάζεστε στα σκότη'
κι η λευτεριά σαν της αυγής το φεγγοβόλο αστέρι
της νύχτας το ξημέρωμα θα φέρει.


Η αγία Φωτεινή είναι πολύ σεβαστή στην Κύπρο. Σεβαστή για τα θαύματα της τα πολλά, που πετυχαίνουν όλοι εκείνοι που μ' ευλάβεια και πίστη καταφεύγουν στον ναό της. Υπάρχει επίσης παράδοση που λέει, πώς στο Ριζοκάρπασο υπάρχουν και σήμερα συγγενείς από τη γενιά της.


Την ημέρα της γιορτής της χιλιάδες πιστών απ' όλη την Καρπασία κι από διάφορα μέρη της Κύπρου πηγαίνουν στον Άγιο Ανδρόνικο που είναι το ασκητήριό της για να τιμήσουν την Αγία και να παρακολουθήσουν με προσοχή τη θεία Μυσταγωγία.
Τη στιγμή αυτή ας πάμε νοερά ως εκεί, μια κι οι ορδές του Αττίλα δεν μας αφήνουν να πάμε τώρα και σωματικά, κι αφού γονατίσουμε μπροστά στον τάφο που έκλεισε το άγιο σκήνωμα της, ας πούμε ευλαβικά:


Οσία Φωτεινή πανένδοξε,
τας ουρανίους μονάς, επαξίως οικήσασα,
συν παρθένων τάγμασι, και οσίων στρατεύμασι,
τους εκτελούντας πίστει την μνήμην σου,
και προσιόντας πιστώς τη σκέπη σου,
σώζε πρεσβείαις σου,
και πταισμάτων άφεσιν παρά Θεού,
αίτησαι και λύτρωσιν, και μέγα έλεος.


Απολυτίκιο Ήχος α'

Καρπασέων το κλέος και Κυπρίων αγλάισμα και των ασθενούντων η ρώσις, των πεπηρωμένων ανάβλεψις, των προς σε πιστώς προστρεχόντων εν τω θείω ναώ σου, πανένδοξε, τας ιάσεις παράσχου τοις δούλοις σου πάντοτε, ίνα ευχαρίστως κράζωμεν, Φωτεινή Οσία νύμφη Χριστού καλλιπάρθενε. Δόξα τω σε δοξάσαντι, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι δια σου πασιν Ιάματα.


Εξήγηση: Ωραία νύμφη του Χριστού, αγία Φωτεινή, που είσαι η δόξα της Καρπασίας και το καύχημα της Κύπρου, που γιατρεύεις τους αρρώστους και χαρίζεις στους τυφλούς το φως, χάριζε πάντοτε, σε παρακαλούμε, στους δούλους σου, που με πίστη τρέχουν στον άγιο ναό σου, τη θεραπεία, για να κράζουμε σε σένα με χαρά και μ' όλη την καρδιά μας. Δοξασμένος να είναι Αυτός που σε δόξασε. Δοξασμένος να είναι Αυτός που σε στεφάνωσε με τον στέφανο της αφθαρσίας. Δοξασμένος να είναι Αυτός που δίνει με τη χάρη σου σε όλους τις θεραπείες.

(Αρχή)

 

Άγιος Θέρισος



(Αρχή)

 


English


Ελληνικοί Ραδιοσταθμοί
 

 


Οι εφημερίδες έγραψαν για το Ριζοκάρπασον


Σχολιάζουμε, Κρίνουμε, Επικρίνουμε



Ευρωπαϊκή Ένωση


Κυπριακή Δημοκρατία


Ανακοινώσεις


Έφηβος Βουλευτής



Πρώτο Κουδούνι


Γιάννης Μανιταράς



Κινηματογράφος Λουϊζιάνα

Για χρήση οποιουδήποτε περιεχόμενου επικοινωνήστε μαζί μας. © 2010 Copyright Εκδόσεις "ρο"
Επικοινωνία - Email
Επισκέψεις από: 11/10/1999