Αξιούμε!!!

Κάνε δική σου τη σελίδα μας.

Κύρια Σελίδα.

Εμείς...
Χάρτης
Ομιλίες
Έγραψαν...

Τα Σχολεία μας

Εκπαίδευση
Ενημέρωση
Δημοτικό & Νηπιαγωγείο
Γυμνάσιο
Τα παιδιά μας γράφουν

Δημογραφικά Στοιχεία
Κάτοικοι, Κοινοτικό Συμβούλιο, Σχολική Εφορεία

Μαθητές
Ιστορία
Ασχολίες Κατοίκων

Καταστροφή Πολιτιστικής μας κληρονομιάς

Οι "Δικοί" μας Άγιοι
Χερσόνησος Αγίων

Απόστολος Ανδρέας (1)
Απόστολος Ανδρέας (2)

Άγιος Φίλωνας (1)
Άγιος Φίλων (2)
Άγιος Συνέσιος (1)
Αγ. Συνέσιος (2)
Αγία Φωτεινή
Μονή και Θαύματα του Απ. Ανδρέα
H Eπισκοπή Καρπασίας

Εγκλωβισμένοι
Το δράμα των εγκλωβισμένων
Οι εγκλωβισμένοι μας
Δολοφονίες, Ξυλοδαρμοί, Κλοπές
ΚΑΡΠΑΣΙΑ: Οι τελευταίοι των Ευρωπαίων εγκλωβισμένων
Μηνύματα Εγκλωβισμένων
Στο ευρωπαϊκό δικαστήριο οδήγησαν οι Ριζοκαρπασίτες τους Τούρκους

Τα δικά μας
Ριζοκαρπασίτικες Συνταγές
Συντυχάννετε (ομιλείτε) ριζοκαρπασίτικα;
Το χωρκόν μου
Ο καιρός στο Ριζοκάρπασον

Το Ριζοκάρπασον στη μνήμη μας
Σωματεία

Ιστορία
Γεωγραφία
Τοπωνυμία
Παραλίες
Μνήμες

Πρόσωπα
Οι Ριζοκαρπασίτες γράφουν
Χερσόνησος Ηρώων
Αγνοούμενοι
Γιάννης Μανιταράς

Το Μαρίν
Νάσα Παταπίου
Πάρις Αθανασιάδης
Γιάννης/Μαρία


Φωτογραφίες
Φωτογραφίες του χθες  (1)
Νέες ανέκδοτες μαθητικές φωτογραφίες  (2)
Νέες Ανέκδοτες φωτογραφίες  (3)
Ανέκδοτες φωτογραφίες  (4)
Νέες Φωτογραφίες  (5)
Νέες μαθητικές φωτογραφίες  (6)
Φωτογραφίες σήμερα (7)
Φωτογραφίες σήμερα (8)

Μαθητικές (9)

Εφημερίδα Ριζοκαρπάσου
Τεύχος 1
Τεύχος 2
Τεύχος 3

Τεύχος 4
Τεύχος 5

Τεύχος 6
Τεύχος 7
Τεύχος 8

Τεύχος 9


Άλλες ενδιαφέρουσες σελίδες
Τα κατεχόμενα μνημεία μας

Υπουργείο Παιδείας
Κώμα Γιαλού
Νέτα
Επισκοπή Καρπασίας
Lobby for Cyprus
Cypriot Federation

Nepomak
Rizokarpasso fc
Κατωκοπιά



Τηλεφωνικοί κατάλογοι:

ΑΤΗΚ (Κύπρου)

Ο.Τ.Ε (Ελλάδας)

Αρχείο

Τίς πταίει λοιπόν;

Στις 11 Γενάρη του 2004, αν δεν με απατά η μνήμη μου, σε συγκέντρωση στην Κοφίνου, ομόφωνα οι Ριζοκαρπασίτες είπαν όχι στην, ουσιαστικά κατεδάφιση, της μονής του Απ. Ανδρέα. Είχε ξεκινήσει τότε μια προσπάθεια για επιδιόρθωσή του. Είπαμε όχι τότε, γιατί η προτεινόμενη μελέτη του Ιταλού αρχιτέκτονα Crocci αλλοίωνε ουσιαστικά και ολοκληρωτικά τη μορφή της μονής.

Έκτοτε, παρά τις εκάστοτε "συμφωνίες" με το κατοχικό καθεστώς ουδέν έγινε. Φθάσαμε σήμερα, μετά από ακριβώς 9 χρόνια απραξίας να αλληλοκατηγορούμεθα αναμεταξύ μας , να βάλλουμε ο ένα του άλλου χωρίς να αντιλαμβανόμαστε την πραγματική αιτία. Γιατί; Μα πολύ απλά.

Μα γιατί εθελοτυφλούμεν;

Γιατί δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τις πταίει;

Παρακάτω επισυνάπτω πληθώρα άρθρων της Ιστοσελίδας μας αλλά κυρίως και των εφημερίδων από το 2003 μέχρι σήμερα.
Μια ματιά θα σας δώσει να καταλάβετε ότι ο φταίχτης είναι μόνο και μόνο ο κατοχικός στρατός και κανείς άλλος. Οι μεταξύ μας διαφωνίες είναι πολύ λεπτομέρειες.

Αιωνίως Ριζοκαρπασίτης
15/1/2013

 

Κινήσεις για αναστύλωση του Αποστόλου Ανδρέα

Επίσκεψη της τεχνικής υποεπιτροπής, με Οζερσάι και αρχιτέκτονα

Λευκωσία: Στον Απόστολο Ανδρέα στην κατεχόμενη Καρπασία βρέθηκαν χθες τα μέλη της δικοινοτικής Τεχνικής Υπεπιτροπής για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που συστάθηκε στα πλαίσια της διαδικασίας των απευθείας διαπραγματεύσεων.
Στόχος της επίσκεψης της υποεπιτροπής, η οποία συνοδευόταν από τον σύμβουλο του Έρογλου, Κουντρέκ Οζερσάι, ήταν η εξέταση από κοντά της κατάστασης του κατεχόμενου μοναστηριού ενόψει των προσπαθειών που καταβάλλονται για αναστύλωσή του. Όπως μεταδίδει ο παράνομος Μπαϊράκ, επί τόπου επιθεώρηση της κατάστασης έκαναν τα μέλη της τεχνικής υποεπιτροπής Τάκης Χατζηδημητρίου και Vakiflar Mustafa KemalKaymakamzade. Μαζί τους ήταν και ο αρχιτέκτονας ο οποίος θα εργασθεί για την αναστύλωση του μοναστηριού, στη βάση των σχεδίων που έχουν γίνει από το Πανεπιστήμιο των Πατρών.
Ο σύμβουλος του κατοχικού ηγέτη, Κουντρέκ Οζερσάι, σύμφωνα με τον Μπαϊράκ, υπογράμμισε τη σημασία του σχεδίου αναστύλωσης και δήλωσε ότι «ο Ντερβίς Έρογλου αποδίδει σημασία στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς».
Από την πλευρά του, ο κ. Kaymakamzade υπενθύμισε ότι προηγούμενες πρωτοβουλίες για την αναστύλωση του μοναστηριού εμποδίστηκαν, όπως ισχυρίσθηκε, από τον αρχιεπίσκοπο.
Ο Τάκης Χατζηδημητρίου τόνισε ότι είναι μεγάλης σημασίας το έργο ενώ, όπως ανέφερε στον «Φ», χθες έγινε ένα βήμα, εκφράζοντας την αισιοδοξία του.
Σημειώνεται ότι στις 29 Φεβρουαρίου ενημερώθηκε για την πορεία του θέματος της επιδιόρθωσης του μοναστηριού του Αποστόλου Ανδρέα, η Επιτροπή Προσφύγων της Βουλής, από εκπροσώπους της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομία και εκπροσώπους υπουργείων και κρατικών υπηρεσιών.

Φιλελεύθερος
6/3/2012

 

Ιστορική επίσκεψη του Αρχιεπισκόπου στην κατεχόμενη μονή του Απ. Ανδρέα

Στόχος η έναρξη των εργασιών αναστήλωσης της μονής

Λευκωσία: Tα κατεχόμενα επισκέφθηκε τη Δευτέρα ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος με κύριο στόχο να προωθήσει τις διαδικασίες αναστήλωσης της μονής του Αποστόλου Ανδρέα. Ο Μακαριότατος πέρασε από το οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας στις 8 το πρωί χωρίς οποιεσδήποτε διατυπώσεις. Πρώτα επισκέφθηκε τη μονή του Αποστόλου Βαρνάβα όπου προσκύνησε τον τάφο του ιδρυτή της Εκκλησίας της Κύπρου και ευχήθηκε γρήγορα να απελευθερωθεί η πατρίδα μας και να επανενωθεί.
Τον Μακαριότατο, που συνοδευόταν από τον Μητροπολίτη Καρπασίας, καλωσόρισε ο λεγόμενος υπουργός Τουρισμού του ψευδοκράτους, ο οποίος τον φιλοξένησε στο καφενείο στο προαύλιο της μονής.
Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος μιλώντας στην τουρκική γλώσσα ζήτησε καφέ σκέτο.
Συνομιλώντας με το λεγόμενο υπουργό Τουρισμού, ο Μακαριότατος διηγήθηκε πως όταν ήταν παιδί έπαιζε με παιδιά Τουρκοκυπρίων από γειτονικό χωριό και ευχήθηκε να έρθουν και πάλι εκείνες οι μέρες που όλοι ήταν αγαπημένοι.
Ο λεγόμενος υπουργός Τουρισμού ανέφερε ότι οι μεγαλύτεροι, μεταξύ των οποίων ο πατέρας και ο παππούς του, μιλούσαν άπταιστα ελληνικά, ενώ οι σημερινοί Τουρκοκύπριοι νέοι επειδή δεν έχουν επαφή με τους Ελληνοκυπρίους δυστυχώς δεν γνωρίζουν ελληνικά.
Καθοδόν προς τη μονή του Αποστόλου Ανδρέα, ο Αρχιεπίσκοπος επισκέφθηκε την Αγία Τριάδα και το Ριζοκάρπασο.
Σε δηλώσεις στο ραδιόφωνο του ΡΙΚ λίγο πριν από τη μετάβασή του στα κατεχόμενα, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος είπε ότι στόχος είναι να μην παγώσει η διαδικασία έναρξης των εργασιών αναστήλωσης του μοναστηριού του Αποστόλου Ανδρέα μετά και την επιστολή που απέστειλε πρόσφατα στον Τούρκο πρωθυπουργό, Ταγίπ Ερντογάν.
Θα πρέπει ανέφερε να καθοριστεί ημερομηνία έναρξης και να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό οι εργασίες αναστήλωσης.
Ο ίδιος είπε είναι έτοιμος να συνεργαστεί με τους Τουρκοκυπρίους για το σκοπό αυτό.
Πρόσθεσε ότι θα παραδώσει στο λεγόμενο υπουργό Τουρισμού του ψευδοκράτους κατάλογο με τα εκκλησιαστικά μνημεία στα κατεχόμενα που θα πρέπει να συντηρηθούν.
Ο Αρχιεπίσκοπος παραδέχθηκε επίσης ότι την ευθύνη για τη μη συντήρηση μέχρι σήμερα της μονής φέρει η δική μας πλευρά με τις διχογνωμίες που είχαν εκφραστεί για τον τρόπο επιδιόρθωσης του μοναστηριού.
Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος εξέφρασε την εκτίμηση ότι θα δοθεί συνέχεια στο θέμα κατά την επίσκεψή του στην Κωνσταντινούπολη από τις 16 μέχρι τις 20 Απριλίου σε συνάντηση που αναμένεται να έχει με τον πρωθυπουργό Ερντογάν.
Όπως είπε ο Αρχιεπίσκοπος, θα επισκεφθεί την Κωνσταντινούπολη ύστερα από πρόσκληση του Πατριάρχη Βαρθολομαίου από τον οποίον ζήτησε να διευθετήσει συνάντηση με τον Τούρκο πρωθυπουργό.
Σε Αγία Τριάδα – Ριζοκάρπασον
Με τις καμπάνες να ηχούν χαρμόσυνα, υποδέχθηκαν οι λιγοστοί εγκλωβισμένοι της Αγίας Τριάδας τον πρώτο Αρχιεπίσκοπο Κύπρου που τους επισκέπτεται για πρώτη φορά μετά την τουρκική εισβολή.
Έξω από το ναό του κατεχόμενου χωριού, οι ηλικιωμένοι περίμεναν να καλωσορίσουν και να πάρουν την ευχή του Αρχιεπισκόπου. Ο Γιώργος Φράγκου, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην κατεχόμενη Αγία Τριάδα, έφυγε για κάποια χρόνια όταν πέθανε η σύζυγός του και έμενε με τα παιδιά του στις ελεύθερες περιοχές. Τώρα επέστρεψε και πάλι στη γη που τον γέννησε και αισθάνεται μεγάλη χαρά που βλέπει τον Αρχιεπίσκοπο στο κατεχόμενο χωριό του. «Αμα έφτασεν ο μάστρος μας δα κάτω, αξίζει τον κόπο. Δείχνει ότι αισθάνεται τον πόνο του εγκλωβισμένου, για τις εκκλησιές μας και όλα».
Μιλώντας στους εγκλωβισμένους, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ανέφερε ότι έστειλε επιστολή στον Τούρκο Πρωθυπουργό για τη συντήρηση και αναστήλωση των κατεχόμενων εκκλησιών και ήρθε σε επαφή στη συνέχεια με τους εκπροσώπους των Τ/κ, όπως είπε, για να προωθήσει αυτή την προσπάθεια, σημειώνοντας ότι ως εκκλησία θέλει να αναπτύξει σχέσεις ώστε να βοηθήσει ακόμα και την πολιτική ηγεσία προς επίλυση του πολιτικού προβλήματος γιατί «η έγνοια μας είναι αυτή. Πρέπει να βρεθεί μια σωστή λύση για να ζούμε ευτυχισμένα όλοι, Ε/κ και Τ/κ και οι πάντες και η Κυπριακή Δημοκρατία να είναι ένα κράτος φιλικό προς όλες τις χώρες». Μίλησε για μια λειτουργική λύση και είπε ότι θα καταβάλει όλες τις προσπάθειες ώστε να τελειώνουν τα βάσανά μας «γιατί 36 χρόνια είναι πολλά. Έπρεπε να είχε λυθεί προ πολλών ετών το πρόβλημά μας και όχι να χρονίσει τόσο πολύ. Ο,τι μπορούμε θα το πράξουμε με πίστη, με χαρά για να ζήσουμε όλοι ευτυχισμένοι στη γη των πατέρων μας».
Εκ μέρους των εγκλωβισμένων, ο Ιωάννης Ιωαννίκειος ανέφερε ότι σήμερα γιορτάζουν και πανηγυρίζουν με χαρά και υπερηφάνεια, γιατί ύστερα από 36 χρόνια είναι σαν να γιορτάζουν το Άγιο Πάσχα, επειδή βρίσκεται εκεί ο Αρχιεπίσκοπος. Χαρακτήρισε σοβαρότατο το πρόβλημα της έλλειψης ιερέα για τη λειτουργία της εκκλησίας, καθώς ο Πάτερ Κωνσταντίνος λειτουργεί εκεί μόνο όταν βρει αντικαταστάτη στην εκκλησία που λειτουργεί στις ελεύθερες περιοχές, ο οποίος επισκέπτεται την κατεχόμενη κοινότητα μια φορά το μήνα. Μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, είπε, και ο Πάτερ Ζαχαρίας, λειτουργεί κάθε Κυριακή στο Ριζοκάρπασο και μετά στον Απόστολο Ανδρέα. «Τριάντα πέντε χρόνια δεν ακούσαμε λειτουργία των Χριστουγέννων παρά μόνο την προτεραία. Ούτε Αγια Θεοφάνεια, ούτε Πρωτοχρονιά, ούτε Κυριακή των Βαΐων, ούτε μια μέρα της Μεγάλης και Αγίας εβδομάδας, ούτε αυτόν τον Επιτάφιο είδαμε ή ακούσαμε, ούτε και αυτό το επιστέγασμα, την Ανάσταση και τον καλό λόγο». Οσοι και εάν μείναμε να αισθανθούμε και εμείς επιτέλους ότι είμαστε χριστιανοί, είπε.
Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος διαβεβαίωσε ότι θα βρεθεί αντικαταστάτης του πάτερ Κωνσταντίνου ώστε να γίνει λειτουργία την Κυριακή των Βαΐων και την Ανάσταση.
Η Κυριακού Σιώκα, 88 ετών μένει μαζί με την αδερφή της Μαρούλα, τη σύζυγο του Σάββα Λιασή, στην κατεχόμενη Αγία Τριάδα. Οι τρεις κόρες της είναι στην Ελλάδα, αλλά Πάσχα θα κάνει με την αδερφή της στην κατεχόμενη κοινότητα. Βλέποντας τον Αρχιεπίσκοπο ένιωσε μεγάλη χαρά και της έδωσε δύναμη και ελπίζει πως στο Κυπριακό «κάτι θα γίνει».
Ένας καφές στο καφενείο δίπλα από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας και επόμενος σταθμός το Ριζοκάρπασο και η εκκλησία του Αγίου Συνέσιου. Μιλώντας στους εγκλωβισμένους είπε ότι θα προσπαθήσει όσο είναι δυνατόν τις επαφές και συνομιλίες ώστε να βοηθήσει και την Κυβέρνηση και το λαό, Ε/κ και Τ/κ, να ζήσουν ευτυχισμένοι στη γη των πατέρων τους. Επισκεπτόμενος την Κωνσταντινούπολη (16 με 20 Απριλίου), πρόσθεσε, εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα έχει μια καλή προσέγγιση με τον Τούρκο Πρωθυπουργό και θα δώσουν ένα τέλος σε αυτή την τραγωδία του κυπριακού λαού. Ευχαρίστησε δε τον Πάτερ Ζαχαρία που κρατά ζωντανές τις εκκλησίες και το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα ζωντανά όλα αυτά τα χρόνια. Του έδωσε ως δώρο έναν επιστήθιο σταυρό «και τις θερμές μας ευχαριστίες».
Η Μαρία Μιχαήλ ήταν συγκινημένη που έβλεπε τον Αρχιεπίσκοπο. Πρώτη φορά, είπε, επισκέπτεται Αρχιεπίσκοπος το χωριό της. Η ίδια, δεν θυμάται καν την ηλικία της. Μένει από τότε που γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο και μετά το 1974 πέρασε μόνο μια φορά στις ελεύθερες περιοχές, όταν ήταν άρρωστη. «Πρώτη φορά τον βλέπω (τον Αρχιεπίσκοπο)», είπε δηλώνοντας συγκινημένη γι’ αυτό.
Στο Γυμνάσιο και Λύκειο Ριζοκαρπάσου, οι 16 μαθητές και οι 19 καθηγητές υποδέχθηκαν τον Αρχιεπίσκοπο με λουλούδια από τους αγρούς της περιοχής και ένα πανό που έγραφε «Καλωσήλθατε Μακαριώτατε». Η Διευθύντρια Λουκία Λυσάνδρου καλωσορίζοντας τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο είπε ότι με τον ερχομό του «αναπτερώνονται οι ελπίδες μας και αναθαρρεύει η ψυχή μας πως σύντομα ο τόπος μας θα επανενωθεί, φθάνοντας στο τέλος του μακροχρόνιου Γολγοθά του». Μια μικρή μαθήτρια εξέφρασε χαρά και είπε ότι με την παρουσία του ο Αρχιεπίσκοπος τούς δίνει δύναμη να συνεχίσουν τον αγώνα τους για μόρφωση με τη βοήθεια των καθηγητών και ευελπιστούν όλοι μαζί σύντομα να μπορέσουν να γιορτάσουν μαζί την Ανάσταση στο αναστηλωμένο μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα.
Ο Αρχιεπίσκοπος ευχαρίστησε όλους και τους συμβούλευσε να δώσουν όλο το σφρίγος και τη δύναμή τους για να πάρουν όλα αυτά που ακούνε από τους καθηγητές και τις γνώσεις που θα χρειαστούν στην πορεία της ζωής «για να έχετε ένα αυριανό μέλλον κατά πάντα άριστο. Από εσάς εξαρτάται η επιτυχία της ζωής σας».
Ο Μακαριώτατος έδωσε δώρα στους μαθητές και τους καθηγητές του Γυμνασίου και Λυκείου, όπως και στους μαθητές του δημοτικού σχολείου, το οποίο επισκέφθηκε αμέσως μετά, μίλησε στους 23 μικρούς μαθητές και τους άκουσε να του τραγουδούν. Ένας μικρός μαθητής καλωσόρισε τον Αρχιεπίσκοπο που για πρώτη φορά επισκέπτεται τούτη τη γωνιά της Κύπρου που έχει συνδέσει την ύπαρξή της με τις ανησυχίες του λαού μας. «Ευχόμαστε πραγματικά να είμαστε η τελευταία γενιά που είναι ξεκομμένη και απομονωμένη. Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να ζει κάτω από συνθήκες ειρήνης και αγάπης». Ο μικρός μαθητής είπε ότι η παρουσία του Αρχιεπισκόπου, αναπτερώνει την ελπίδα για τη δική τους ανάσταση και της Κύπρου, που θα φέρει σε κάθε άνθρωπο που κατοικεί εδώ την αγάπη και την ειρήνη.

Φιλελεύθερος (filenewslive)
22/3/2010

 

Σχόλιο Ιστοσελίδας:

Εύχομαι και ξαναεύχομαι να μην μετατράπηκε και ο Αρχιεπίσκοπος σήμερα, όπως ο Αναστασιάδης, ο Χριστόφιας και πολλοί άλλοι δημοσιογράφοι, σε λάδι για να γυρίζει εύκολα ο τροχός των Τούρκων. Μακάρι να βγω λαθεμένος, αλλά μου φαίνεται ότι οι Τούρκοι, όλοι, μας δουλεύουν ψιλό γαζί.  Τη μια πάει ο Αναστασιάδης στον Απόστολο Ανδρέα και του υπόσχονται ότι σε μια βδομάδα θα αρχίσουν τα έργα. Την άλλη συναντάται ο πρόεδρος της Δημοκρατίας με τον τουρκοκύπριο ηγέτη Ταλάτ και του λέει: "σε μια βδομάδα ξεκινάμε" και να... τα πρωτοσέλιδα των ελληνοκυπριακών εφημερίδων. Ξανά, ο ψευδοπρωθυπουργός τούτη τη φορά, στη Μονή και... "σε τρεις μέρες ξεκινάμε". "Μα... ξέρετε κύριο Χριστόφια έσιει γκυό ροκόλους μπαναυρκώτες που εν φεύκουν πο καλύφες τους. Χέλουν χτίσουμεν τους άλλες. Ήνταν πουν να κάμουμεν σιόρ". Και πάρτε αβέρτα χρήματα από τα ταμεία της Μονής να κάνουμε νέα υπόστεγα. Εκατόν ογδόντα χιλιάδες ευρώ, αλλά οι παναϋρκώτες δεν το κουνάνε. Έχουν πλάτες τους στρατηγούς. Τα μηνύματα των δήθεν καλοθελητών Τούρκων και με τη βοήθεια των δικών μας ΜΜΕ, ταξιδεύουν αστραπιαία στην "σύμμαχο" Ευρώπη. Οι πόντοι μετράνε υπέρ της Τουρκίας.
Το παιγνίδι το παίζουν με μεγάλη ευκολία οι στρατηγοί και οι πολιτικοί της Τουρκίας, μπροστά στην αφέλειά μας και τη δουλοπρέπεια μας.

Αιωνίως Ριζοκαρπασίτης
22/3/2010

ΥΓ.

Και Άγιε μου Αρχιεπίσκοπε, μια και έκαμες τον κόπο και πήγες μέχρι εκεί κάτω, γιατί δεν κατέβηκες και σε κανένα σπίτι γέρου εγκλωβισμένου να δεις πόσο ωραία περνάνε εκεί. Που ξέρεις, μια και το Ριζοκάρπασον μοιάζει αρκετά με την Πάφο, μπορεί να σου άρεσε η ζωή εκεί και να έμενες μαζί με τους εγκλωβισμένους.

Ο ίδιος

Ο Τουρκικός στρατός κρατά το "κλειδί" του Απ. Ανδρέα

Παρέμβαση Χριστόφια, Ταλάτ, Έρογλου, Η.Ε. και πρέσβεων του Σ.Α. για να απομακρυνθούν 4 πλανόδιοι
Για να μετακινηθούν τέσσερις πραματευτάδες, ώστε να αρχίσουν οι εργασίες αποκατάστασης του Αποστόλου Ανδρέα, παρενέβησαν ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο λεγόμενος πρωθυπουργός Ντερβίς Έρογλου, τα Ηνωμένα Έθνη και σχεδόν το σύνολο των πρέσβεων των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί ο στόχος.
Η πιο πάνω πραγματικότητα, που αποτελεί ίσως παγκόσμιο φαινόμενο, φανερώνει, σύμφωνα με εκτιμήσεις των εμπλεκομένων στη διαδικασία αποκατάστασης της μονής, ότι τα νήματα κινεί ο τουρκικός στρατός, διαφορετικά οι τέσσερις πραματευτάδες θα είχαν μετακινηθεί προ πολλού.
Τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται στην έναρξη των έργων αναστήλωσης, τα οποία θα κοστίσουν €5,5-€6 εκατ., συζητήθηκαν χθες στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συγκοινωνιών.
Ο Επίσκοπος Καρπασίας Χριστοφόρος ανέφερε πως αν εκδηλωνόταν στην Καρπασία σεισμός μεγέθους τριών βαθμών στην κλίμακα Ρίχτερ, τότε το μοναστήρι θα κατέρρεε επειδή αντιμετωπίζει στατικά προβλήματα. Ανέφερε επίσης πως όταν ανέλαβε επίσκοπος το 2007, διαπίστωσε πως στην πλευρά μας υπήρχε κάποιο μούδιασμα όσον αφορά τον Απόστολο Ανδρέα, το οποίο απέδωσε στην απροθυμία της άλλης πλευράς να επιτρέψει την έναρξη των εργασιών.
Ο ίδιος συνάντησε στο προεδρικό τον κ. Τίτο Χριστοφίδη, τον κ. Γιώργο Ιακώβου, τους αρχηγούς των κομμάτων και τους πρέσβεις των χωρών των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας. Παράλληλα, άρχισε άτυπη, όπως τη χαρακτήρισε ο Επίσκοπος Καρπασίας, επαφή με την άλλη πλευρά, μέσω της Διαχειριστικής Επιτροπής της μονής, και για το θέμα τηρείτο ενήμερος και ο Πρόεδρος Χριστόφιας, ο οποίος ήγειρε το ζήτημα της αναστήλωσης στις απευθείας συνομιλίες. «Πριν τρεις μήνες συνάντησα τον Πρόεδρο και με ενημέρωσε για την απροθυμία της άλλης πλευράς», είπε ο Επίσκοπος, ο οποίος πρόσθεσε πως για όλες τις ενέργειες ενημερώνεται το Προεδρικό, ενώ ο Πρόεδρος όρισε άνθρωπο για να παρακολουθεί εκ μέρους του τις διαδικασίες.
Το αποτέλεσμα της ανάμειξης του Προέδρου ήταν η επίσκεψή του κ. Ταλάτ στο μοναστήρι, ο οποίος διαβεβαίωσε πως θα προχωρήσει το έργο.
Όπως εξήγησε ο Επίσκοπος, ενόσω παραμένουν εκεί οι πραματευτάδες, το γεωτρύπανο δεν μπορεί να προσεγγίσει για να εκτελέσει γεωστατική μελέτη, στην οποία θα στηριχθούν οι επιδιορθώσεις. Σε κάποιο στάδιο οι πραματευτάδες πείστηκαν να μετακινηθούν και υπεδείχθη χώρος για να διαμορφωθούν κιόσκια στα οποία θα τοποθετούσαν την πραμάτεια τους. Η μονή κατέβαλε μεγάλο χρηματικό ποσό, το οποίο ο πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Καρπασίας Νίκος Φαλάς, ανεβάζει στις €180.000, αλλά και πάλι δεν μετακινήθηκαν οι πραματευτάδες. Σύμφωνα με τον κ. Φαλά, ένας εξ αυτών περιλαμβάνεται στα ηγετικά στελέχη των γκρίζων λύκων της περιοχής Καρπασίας και διατηρεί στενές σχέσεις με τον στρατιωτικό διοικητή.
Συνεπεία όλων των πιο πάνω, ο Επίσκοπος Καρπασίας εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσον θα υλοποιηθεί η άτυπη συμφωνία που επήλθε με την άλλη πλευρά, αφού όπως παρατήρησε, η κατάσταση στα κατεχόμενα είναι ρευστή, ενώ υπάρχουν τρεις τάσεις που συγκρούονται (Ταλάτ, Έρογλου και τουρκικός στρατός).
Ο πρόεδρος της Διαχειριστικής Επιτροπής της Μονής κ. Γιώργος Χριστοδούλου, ανέφερε πως η περίπτωση του Αποστόλου Ανδρέα ίσως αποτελεί σε μικρογραφία το κυπριακό πρόβλημα με όλες του τις δυσκολίες. Πάντως, επεσήμανε, πως όταν προ ετών αποφασίστηκε η αποκατάσταση της μονής, 21 τουρκοκύπριοι οι οποίοι διέμεναν στα κελιά της μονής μετακινήθηκαν σε μία νύκτα και διερωτήθηκε αν δεν μπορούν να μετακινηθούν τέσσερις οικογένειες εποίκων. Διαβεβαίωσε επίσης πως αν αποχωρήσουν οι πραματευτάδες, τα έργα μπορούν να αρχίσουν ακόμη και αύριο.
Ο κ. Φαλάς ανέφερε ότι ο κ. Ταλάτ επεσκέφθη την Καρπασία τρεις φορές και έδωσε διαβεβαιώσεις για μετακίνηση των πραματευτάδων, οι οποίοι, όπως είπε, δεν μετακινούνται ενθαρρυνόμενοι από τον τουρκικό στρατό. Ακόμη και ο Έρογλου επισκέφτηκε την περιοχή στις 3 Δεκεμβρίου, υπέδειξε στους πραματευτάδες να μετακινηθούν, αλλά όπως παρατήρησε ο κ. Φαλάς, φαίνεται πως ούτε και αυτός μπορεί να επιβληθεί.
Ο πρόεδρος του Σωματείου «Ριζοκάρπασο» Παντελής Πίτρακκος, εξέφρασε την εκτίμηση πως πίσω από όλα βρίσκεται ο τουρκικός στρατός. Προχωρήσαμε σε κάποιες ενέργειες και «είπαμε να αγοράσουμε τον μπελά, αλλά τίποτε δεν έγινε», ανέφερε χαρακτηριστικά, σχολιάζοντας τις εξελίξεις με τους πραματευτάδες.

Αποκατάσταση ύψους €5,5 - 6 εκ.
Ο Επίσκοπος Καρπασίας ανέφερε ότι το έργο αποκατάστασης θα εκτελεστεί σε τρεις φάσεις και θα κοστίσει περίπου €5,5- €6 εκατ. Διαβεβαίωσε ότι η Εκκλησία και ο κόσμος θα καλύψουν το κόστος.
Εξάλλου, ο πρόεδρος της Διαχειριστικής Επιτροπής, είπε ότι υπάρχουν εργολάβοι, οι οποίοι εργάστηκαν και σε αποκατάσταση ναών στην Κωνσταντινούπολη που μπορούν να φέρουν σε πέρας το όλο έργο.

Βάσου Βασιλείου
Φιλελεύθερος
24/2/2010

 

Η αναστύλωση άργησε 37 χρόνια
Επιδεινώνεται συνεχώς η κατάσταση της σκλαβωμένης Μονής του Αποστόλου Ανδρέα

 Η τραγική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Μονή του Αποστόλου Αντρέα, δεν είναι σημερινή. Προβλήματα στα κτίρια διαπιστώθηκαν και πριν την τουρκική εισβολή και συγκεκριμένα από το 1970 προγραμματίστηκε η συντήρησή της. Ακολούθησε η εισβολή και η επόμενη φορά που επιχειρήθηκε αυτοψία ήταν το 1997, όταν το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο (ΕΤΕΚ) απέστειλε αντιπροσωπεία του η οποία, ύστερα από επιθεώρηση, διαπίστωσε ανάμεσα σε άλλα ότι ειδικά τα πρόσθετα τμήματα της μονής που κατασκευάστηκαν με οπλισμένο σκυρόδεμα, άρχισαν να αποσαρθρώνονται, για αυτό έπρεπε να εκτελεστούν εργασίες κατεδάφισης και ακολούθως αναστύλωσης τμημάτων. Τον Ιανουάριο του 2000, μετά από πολλές προσπάθειες και ατέρμονες συζητήσεις, επετεύχθη συμφωνία που θα επέτρεπε στην UNOPS, με χρηματοδότηση προγραμμάτων του ΟΗΕ και της κυβέρνησης των ΗΠΑ (UNDP και USAID), να εργαστεί για την αναστύλωση και διατήρηση δυο από τους πιο γνωστούς πολιτιστικούς, θρησκευτικούς και αρχαιολογικούς χώρους της Κύπρου: Της Ιεράς Μονής Αποστόλου Ανδρέα στην κατεχόμενη Καρπασία και του Τεκκέ Hala Sultan στη Λάρνακα. Οι εργασίες στον Τεκκέ ολοκληρώθηκαν, ενώ η αναστύλωση της Μονής Αποστόλου Αντρέα, παρόλον ότι στηριζόταν από την κυβέρνηση και την επίσημη Εκκλησία, δεν άρχισαν ποτέ, λόγω των αντιδράσεων της Διαχειριστικής Επιτροπής της Μονής. Στόχος της αναστύλωσης της Μονής ήταν η επίλυση σοβαρών προβλημάτων, τα οποία έχουν προκύψει κυρίως, από τη φθορά του χρόνου, τη χρήση υλικών μη συμβατών με την μορφολογία και τον κατασκευαστικό χαρακτήρα της, τις προσθήκες στον όροφο στη νότια και ανατολική όψη που στηρίζονται στους τοίχους του Ναού και του Μεσαιωνικού Ναϊσκου, δημιουργώντας φορτίσεις αποσταθεροποίησης στο Ναό και το καμπαναριό και την άμεση γειτνίαση με τη θάλασσα και την διάβρωση που προκαλεί. Η πρώτη φάση του έργου συμπεριελάμβανε κυρίως περίφραξη της περιοχής και συντήρηση και κατασκευή δρόμων και χώρων στάθμευσης, και τοπιοτέχνηση με κόστος $600.000,00. Η δεύτερη φάση του περιελάμβανε την επιδιόρθωση και ανακαίνιση έξι υφιστάμενων υποστατικών για να χρησιμοποιούνται από τον ιερέα, το βοηθό του και την καλογριά. Η εργασία αυτή άρχισε το Νοέμβριο του 2001 και συμπληρώθηκε τον Ιούνιο του 2002 και στοίχισε περίπου $660.000,00. Η τρίτη και τελευταία φάση του Έργου περιλαμβάνει την αναστύλωση και διατήρηση του Μεσαιωνικού Ναϊσκου, του κυρίως Ναού, του κτιρίου δυτικά του Ναού και του Νεοκλασικού κτιρίου βορειοδυτικά του Ναού. Η εργασία αυτή υπολογίστηκε να στοιχίσει ένα εκατομμύριο δολάρια αλλά δεν εκτελέστηκε. Είχε ανατεθεί στον Ιταλό καθηγητή Τζιόρτζιο Γκρότσι ο οποίος εργάστηκε για την αναστύλωση και διατήρηση αρχαίων μνημείων όπως είναι το Κολοσσαίο, το Πάνθεον, ο Πύργος της Πίζας, η Αγία Σοφία, η Παναγία των Παρισίων, οι Πυραμίδες της Γκίζας, το ιστορικό κέντρο της Βηρυτού και του Τουπρόβνικ και άλλα. Το ΕΤΕΚ τόνιζε από τότε, ότι υπάρχει άμεση ανάγκη αναστύλωσης και συντήρησης της Μονής επειδή οι καταστροφές από τη μη συντήρηση, τις υφιστάμενες επεμβάσεις και την επίδραση της θάλασσας είναι πολύ σοβαρές και δεν επιτρέπουν καθυστερήσεις. Ο φωτογραφικός φακός του Ανδρέα Μανόλη, αποτύπωσε τα σημάδια της εγκατάλειψης που είναι εμφανέστατα στο κτίριο της σκλαβωμένης Μονής. Μεγάλο τμήμα του Μοναστηριού χρειάζεται άμεση επιδιόρθωση και συντήρηση, διαφορετικά με την πάροδο του χρόνου, η ζημιά θα είναι ακόμη χειρότερη, ενδεχομένως και ανεπανόρθωτη. Η ταυτότητα της Μονής Η Ιερά Μονή του Αποστόλου Ανδρέα αποτελείται από τον Μεσαιωνικό Ναΐσκο (πάνω από το Αγίασμα) που χρονολογείται από τον 14° αιώνα και τον Ναό του Αποστόλου Ανδρέα με τα υποστατικά από τον 19° και 20° αιώνα καθώς και το Νεοκλασικό κτίριο. Προειδοποίηση για το μπετόν Σύμφωνα με τις προ δεκαετίας διαπιστώσεις του ΕΤΕΚ, η κατάσταση των στοιχείων οπλισμένου σκυροδέματος εμπνέει ανησυχία. Αν και οι κατασκευές αυτές δείχνουν να συμπεριφέρονται καλά αυτή τη στιγμή, η συνεχής έκθεση τους στο εχθρικό παραθαλάσσιο περιβάλλον και η πιθανότητα καταπόνησης τους από σεισμικά φορτία θα οδηγήσουν οπωσδήποτε σε καταστροφικά αποτελέσματα, προειδοποιούσε το Επιμελητήριο. SOS στον Πρόεδρο Στις 28 Νοεμβρίου 2003 το ΕΤΕΚ με επιστολή προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, επεσήμαινε και τα εξής: Στη Μονή Αποστόλου Ανδρέα οι προσθήκες στην οροφή της Εκκλησίας (αποσαθρωμένο σκυρόδεμα, οροφή από αμίαντο, πατώματα από αποσαρθρωμένη ξυλεία, οξειδωμένοι σιδηροδοκοί) έχουν υποστεί μεγάλες βλάβες και θα πρέπει να αφαιρεθούν στο μεγαλύτερο τους μέρος για το καλό του Ναού. Θέση ΕΤΕΚ είναι ότι κάτω από αυτές τις συνθήκες και για να μη χαθεί η ευκαιρία συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου πρέπει να συνεχίσει η εφαρμογή της μελέτης (Γρκότσι) ως έχει. Τα τμήματα που θα κατεδαφιστούν και για τα οποία υπάρχει αμφισβήτηση, θα πρέπει να αποτυπωθούν, να αριθμηθούν και να επανέλθουν στη θέση τους όταν και εφόσον η Πολιτεία και η Εκκλησία το αποφασίσουν. Διαφωνία αρχαιολόγων Πέραν της Διαχειριστικής Επιτροπής, αντιδράσεις προκλήθηκαν και από το Σύνδεσμο Αρχαιολόγων ο οποίος στις 4 Ιουνίου 2003 υπεστήριξε ότι το μνημείο στο σύνολο του συνιστά αδιαίρετη θρησκευτική, ιστορική, εθνική, αρχαιολογική, αρχιτεκτονική, καλλιτεχνική και περιβαλλοντική ενότητα και ως τέτοια πρέπει να τύχει απόλυτης προστασίας.
ΤΟΥ ΒΑΣΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Φιλελεύθερος 2/12/2007

 

Μήνυμα συμφιλίωσης από τον Απ. Ανδρέα

Έκκληση στους εγκλωβισμένους του Ριζοκαρπάσου να έχουν μεταξύ τους αγάπη και επίσης να αγαπούν τους Τουρκοκύπριους απηύθυνε ο Χωρεπίσκοπος Καρπασίας Χριστόφορος κατά το κήρυγμά του χθες στην ιστορική Μονή του Αποστόλου Ανδρέα. Το μίσος, η κακία και η διχόνοια φέρνουν δεινά επεσήμανε και πρόσθεσε: Και γι' αυτό υποφέρουμε σήμερα στην Κύπρο, επειδή δεν είχαμε μεταξύ μας ειρήνη και αγάπη. Ο Χωρεπίσκοπος συνέστησε στους εγκλωβισμένους να εκκλησιάζονται και να παίρνουν την ευλογία του Θεού. « Ο Θεός θα σας βοηθήσει και θα σας δώσει υπομονή για να περάσουν αυτά τα δύσκολα χρόνια», ανέφερε. Ο Χωρεπίσκοπος Καρπασίας εξήρε την προσφορά του Οικονόμου της Μονής του Απόστουλου Ανδρέα, Παπαζαχαρία και τόνισε ότι για 33 χρόνια διακονεί πιστά τις εκκλησίες της Καρπασίας και τους εγκλωβισμένους. Ως ένδειξη εκτίμησης και ως ευλογία ο κ. Χριστόφορος πρόσφερε στον πατέρα Ζαχαρία ένα επιστήθιο σταυρό. Ο Χωρεπίσκοπος τέλεσε τη Θεία Λειτουργία στην εορτάζουσα χθες Μονή του Αποστόλου Ανδρέα την οποία, εκτός των εγκλωβισμένων, παρακολούθησαν πλήθος πιστοί από διάφορες περιοχές της Κύπρου. Μετά τη Θεία Λειτουργία στο αρχονταρίκι της Μονής ο Χωρεπίσκοπος συναντήθηκε με τους μαθητές του Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου του Ριζοκαρπάσου στους οποίους δώρισε βιβλία.
ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΒΙΚΕΤΟΣ
Φιλελεύθερος 30/11/2007

 

Αναμένουν το πράσινο από τους Αττίλες
Έτοιμες οι σκαλωσιές στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα για να αρχίσουν οι εργασίες συντήρησης

ΤΟΥ ΒΑΣΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Η Διαχειριστική Επιτροπή Αποστόλου Αντρέα αναμένει το πράσινο φως από το καθεστώς της άλλης πλευράς για να αρχίσει τις εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης της Μονής του Αποστόλου Αντρέα. Εκ μέρους της Επιτροπής ο κ. Γιώργος Χριστοδούλου ανέφερε στον «Φ» ότι πριν μερικές μέρες μεταφέρθηκαν σε χώρο της Μονής και οι σκαλωσιές που θα χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση των έργων. Τα σχέδια και η υποδομή είναι έτοιμα και αναμένουμε το πράσινο φως από την άλλη πλευρά, είπε ο κ. Χριστοδούλου. Σύμφωνα με τον ίδιο, παλαιότερα όταν επεσκέφθη το Μοναστήρι ο λεγόμενος πρωθυπουργός Φερτί Σογιέρ, προσεγγίστηκε από μέλη της Διαχειριστικής Επιτροπής και στη διάρκεια ενός καφέ με τον οποίο τον φίλεψαν, τους διαβεβαίωσε πως δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα ούτε φέρει ένσταση στη συντήρηση του Μοναστηριού. Μας είχαν πει ότι μπορούσαμε να αρχίσουμε το Σεπτέμβριο αλλά δεν μας ειδοποίησαν ακόμη, διευκρίνισε ο κ. Χριστοδούλου. Η αναστύλωση-συντήρηση θα γίνει με βάση τα σχέδια που εκπονήθηκαν από καθηγητές του πανεπιστημίου Πατρών οι οποίοι θεωρούνται ειδικοί αφού συμμετέχουν στην αναστύλωση του Σινά, της Ακρόπολης και άλλων μνημείων. Ερωτηθείς σχετικά με την τύχη των κελιών τα οποία βρίσκονται πάνω από την εκκλησία και τα οποία σύμφωνα με τα σχέδια του Ιταλού καθηγητή Τζιόρτζιο Γκρότσι θα κατεδαφίζονταν, ο κ. Χριστοδούλου είπε ότι θα κατεδαφιστεί το εσωτερικό τους και θα μετατραπούν σε χρηστικούς χώρους. Στο πρώτο κελί (ουσιαστικά πρόκειται για τρία δωμάτια) όπου σήμερα βρίσκονται οι Τούρκοι Αστυνομικοί, θα λειτουργήσει μικρό παρεκκλήσι αφιερωμένο στην Παναγία. Για να επιτευχθεί αυτό θα κατεδαφιστούν οι ενδιάμεσοι τοίχοι και θα παραμείνουν οι καμάρες οι οποίες θα συντηρηθούν. Το υπόλοιπο τμήμα θα μετατραπεί σε χώρο κειμηλίων, μουσειακό χώρο κλπ. Όταν εισέλθει κάποιος από το παρεκκλήσι και το αρχονταρίκι, ιδίως το χειμώνα, θα υπάρχει η δυνατότητα να παραμείνουν εκεί (για εκκλησιαστικούς σκοπούς) μέχρι και 300 άτομα είπε ο εκπρόσωπος της Διαχειριστικής Επιτροπής. Παράλληλα, θα διευρυνθεί και ο γυναικωνίτης της Εκκλησίας. Απαντώντας σε άλλη ερώτηση ο κ. Χριστοδούλου είπε πως οι κατασκευές από μπετόν (κολόνες κλπ) θα κατεδαφιστούν και θα αντικατασταθούν από άλλες οι οποίες θα κατασκευαστούν από παραδοσιακό υλικό. Η όψη του Μοναστηριού θα παραμείνει ως έχει επειδή το θέλουμε να είναι συνδεδεμένο με τη μνήμη του λαού, συμπλήρωσε. Οι προτάσεις συντήρησης της Μονής εκπονήθηκαν από καθηγητές του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών.
Oι προτάσεις
ΤΟ ΠΡΩΤΟ, που καθορίζει και τον χαρακτήρα του συνόλου των προτάσεων, αφορά στο «φυσικό βίο» που χαρακτηρίζεται από πνεύμα προστασίας του ευαίσθητου οικοσυστήματος της περιοχής. Περιλαμβάνει «συγκρατημένες» αναπτύξεις ώστε να εξασφαλίζεται η βιωσιμότητά τους. Υπάρχει προσανατολισμός προς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ανασχεδιασμό των κτηρίων με κριτήριο την χαμηλή κατανάλωση ενέργειας και καλύτερη βιοκλιμακτική τους συμπεριφορά.
ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ αφορά στον «εκκλησιαστικό βίο» και τη λειτουργία της μονής ως παγκυπρίου προσκυνήματος. Επιχειρείται η ενίσχυση του μοναστηριακού χαρακτήρα χωρίς όμως αλλοίωση του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα του. Το κεντρικό συγκρότημα των ναών με τις προσθήκες του και τον ιστορικό ξενώνα του 1919 αποδίδονται σε αποκλειστική εκκλησιαστική χρήση.
ΤΟ ΤΡΙΤΟ επίπεδο στοχεύει στην «παιδεία» των προσκυνητών και επισκεπτών. Αυτή θα εξασφαλιστεί κυρίως μέσα από τις ενημερωτικές εκθέσεις σε ένα κέντρο επισκεπτών (Visitor Centre) που θα περιλαμβάνει την παρουσίαση της ιστορίας της Μονής, χώρο για περιβαλλοντική ενημέρωση, Λαογραφικό Μουσείο, βιβλιοθήκη - αναγνωστήριο, και δύο αίθουσες σεμιναρίων.
ΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ και τελευταίο επίπεδο αφορά στις «εξυπηρετήσεις του κοινού» που επισκέπτεται τη Μονή, όπου με τη δημιουργία διαδρομών περιπάτου, ενός μικρού συγκροτήματος με καταστήματα (βιβλιοπωλείο, αναψυκτικά, ενθύμια κλπ), χώρους υγιεινής και πρόσθετους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων. ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΛΙΑ Το παλαιό Συνοδικό του 1919 θα μετατραπεί σε κελιά των μοναχών ή όσων διαμένουν εκεί, ενώ η αριστερή του πλευρά θα επανέλθει στην προτέρα της χρήσης ως τραπεζαρία. Το υπόλοιπο μέρος θα είναι χώρος φιλοξενίας κληρικών ή και επισήμων. >πραματευτές Το κτίριο που συναντά κανείς όπως εισέρχεται στο χώρο της Μονής και τα οποίο χρησιμοποιείται από εποίκους, θα χρησιμοποιηθεί για να στήσουν τις πραμάτειες τους οι διάφοροι πραματευτάδες που σήμερα βρίσκονται έναντι της εισόδου της εκκλησίας.

Φιλελεύθερος 4/12/2007

 

Έτσι θα γίνει ο Απόστολος Ανδρέας

Επιτακτική κρίνεται η ανάγκη να γίνουν εργασίες αποκατάστασης στο ναό του Αποστόλου Ανδρέα στην κατεχόμενη Καρπασία, με τρόπο που θα εξυπηρετήσει τη λειτουργία του ως χώρου προσκυνήματος. Κάποιες εργασίες έχουν γίνει ήδη από τη UNOPS σε πέντε περιφερειακά κτίρια, ώστε να εξυπηρετηθούν ορισμένες πρώτες ανάγκες. Χθες έγινε η παρουσίαση των σχεδίων για την αποκατάσταση του κεντρικού μοναστηριακού συγκροτήματος από καθηγητές του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών, που ανέλαβαν με εντολή της Διαχειριστικής Επιτροπής της Μονής. Οι προτάσεις κινούνται σε τέσσερα επίπεδα. Παρουσιάστηκαν από τον καθηγητή Πέτρο Κουφόπουλο, ενώ υπεύθυνος του προγράμματος είναι ο καθηγητής Νίκος Πολυδωρίδης.
Το πρώτο επίπεδο, που καθορίζει και το χαρακτήρα του συνόλου των προτάσεων, αφορά στο «φυσικό βίο» που χαρακτηρίζεται από πνεύμα προστασίας του ευαίσθητου οικοσυστήματος της περιοχής. Περιλαμβάνει συγκρατημένες αναπτύξεις ώστε να εξασφαλίζεται η βιωσιμότητά τους.
Το δεύτερο αφορά στον «εκκλησιαστικό βίο» και τη λειτουργία της μονής ως παγκύπριου προσκυνήματος. Επιχειρείται η ενίσχυση του μοναστηριακού χαρακτήρα, χωρίς όμως αλλοίωση του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα του. Το κεντρικό συγκρότημα των ναών με τις προσθήκες του και τον ιστορικό ξενώνα του 1919 αποδίδονται σε αποκλειστική εκκλησιαστική χρήση. Έτσι, πέρα από την αποκατάσταση και ανάδειξη του αγιάσματος και του μεσαιωνικού ναού, εξασφαλίζονται οι απαραίτητοι βοηθητικοί χώροι του κεντρικού ναού του 1967 (βαπτιστήριο, εξομολογητήριο, χώροι διαφυλάξεως κειμηλίων και εκκλησιαστικών σκευών, γραφείο ιερέων, αποθήκες κλπ). Στο δυτικό τμήμα του παλαιού οικονομείου, όπου θα γίνεται και η υποδοχή των προσκυνητών (αρχονταρίκι), εντάσσεται ένα νέο παρεκκλήσι και αποκαθίσταται η παραδοσιακή κατοικία του οικονόμου. Στο παρακείμενο κτίριο του 1919 εξασφαλίζεται η νέα τράπεζα της μονής, τέσσερα κελιά και η επίσημη σάλα υποδοχής, το συνοδικό. Η απρόσκοπτη λειτουργία της μονής εξασφαλίζεται και με χώρους διοίκησης για τη Διαχειριστική Επιτροπή, φιλοξενία και εργαστήρια (π.χ. κηροπλαστείο, εργαστήρια μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, κλπ).
Το τρίτο επίπεδο στοχεύει στην «παιδεία» των προσκυνητών και επισκεπτών. Αυτή θα εξασφαλιστεί κυρίως μέσα από τις ενημερωτικές εκθέσεις σε ένα κέντρο επισκεπτών (visitor centre) που θα περιλαμβάνει την παρουσίαση της ιστορίας της μονής, χώρο για περιβαλλοντική ενημέρωση, λαογραφικό μουσείο, βιβλιοθήκη-αναγνωστήριο και δύο αίθουσες σεμιναρίων.
Το τέταρτο και τελευταίο επίπεδο αφορά στις «εξυπηρετήσεις του κοινού» που επισκέπτεται τη μονή, όπου με τη δημιουργία διαδρόμων περιπάτου, ενός μικρού συγκροτήματος με καταστήματα (βιβλιοπωλείο, αναψυκτικά, ενθύμια κλπ), χώρους υγιεινής και πρόσθετους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων.

ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ: Μετά τα έργα, η επάνδρωση της μονής
ΜΕ ΒΑΣΗ τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν για την αποκατάσταση των τριών ιστορικών κτιρίων (μεσαιωνικός ναός, ναός 1867 και προσαρτήματά του, ξενώνα του 1919) καθώς και του άμεσου περιβάλλοντος χώρου τους, η δαπάνη του έργου θα φθάσει τα £4 εκατ. Ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β΄ ανέφερε σε χαιρετισμό του πως η Εκκλησία θα προσφέρει αφειδώλευτα. Το θέμα που απομένει είναι η υλοποίηση του έργου της συντήρησης της μονής. Για να ξεκινήσουν όμως οι εργασίες απαιτείται να εξασφαλιστούν οι απαραίτητες άδειες από το ψευδοκράτος. Υπογράμμισε πως μετά το πέρας των εργασιών θα έχει σημασία η επάνδρωση του μοναστηριού, εάν επιτρέψουν κάτι τέτοιο οι Τούρκοι.
Άγγελος Νικολάου
Φιλελεύθερος 18/3/2007

 

Φωνή λαού οργή Θεού

Σε ευρεία σύσκεψη όλων των οργανωμένων συνόλων  των Ριζοκαρπασιτών, που έγινε στη Χοιροκοιτία την περασμένη Τετάρτη 28 Νοεμβρίου 07 στις 7 το βράδυ αποφασίστηκαν τα ακόλουθα:

Αρχικά θα επιδιωχθεί συνάντηση με όλους τους επισκόπους για ανάλυση των θέσεων και απόψεων των Ριζοκαρπασιτών. Ανάλογα με τα αποτελέσματα των συναντήσεων, έχουν αποφασιστεί οι μετέπειτα ενέργειες που θα ακολουθήσουν, η ανακοίνωση των οποίων θα γίνει αργότερα αν χρειαστεί.

Τα οργανωμένα σύνολα που έλαβαν μέρος ήταν: Η Διαχειριστική Επιτροπή του Αποστόλου Ανδρέα, το σωματείο “Το Ριζοκάρπασον” , η Συντονιστική Επιτροπή Καρπασίας, ο Λαογραφικός όμιλος Ριζοκαρπάσου και ο δικηγόρος της Διαχειριστική, βουλευτής και ριζοκαρπασίτης Ζαχαρίας Κουλίας. Παρών στη σύσκεψη ήταν και ο δημοσιογράφος Αριστείδης Βικέτος.

Δεν μπορούμε να πιστέψουμε, εμείς οι Ριζοκαρπασίτες, ότι ο καθ’ ύλην αρμόδιος να προστατεύσει τα συμφέροντα της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα, Χωρεπίσκοπος Καρπασίας κ. Χριστοφόρος, θα συναινέσει στην κατάργηση του άρθρου 92 του καταστατικού της Εκκλησίας της Κύπρου, η κατάργηση του οποίου θα σημαίνει και κατάργηση της Διαχειριστικής Επιτροπής του Αποστόλου Ανδρέου.
Το Θεοφιλέστατο τον καλέσαμε, ανταποκρίθηκε άμεσα και τον είχαμε κοντά μας σε δύο σημαντικές μας εκδηλώσεις. Και στις δύο εκδηλώσεις είχε τον λόγο  και με αυτό τον τρόπο μας έστειλε τα μηνύματα του. Την πρώτη φορά από τον άμβωνα της εκκλησίας των Αγίων Αναργύρων ανήμερα του μνημοσύνου του ήρωα Παναγιώτη Κάσπη και την δεύτερη, κατά τον εορτασμό των 90 χρόνων του Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου. Οι εντυπώσεις που αποκομίσαμε και από τους  δύο λόγους του, ήταν πολύ θετικές. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι ανάλογη θα είναι και η στάση του κατά την εξέταση της πρότασης για αλλαγή του άρθρου 92 του καταστατικού χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου. Ο κ. Χριστοφόρος έχει καθήκον στηρίξει το ποίμνιό του και κατά συνέπεια τις αποφάσεις του. Ένα θα πρέπει να ξέρουμε όλοι: Φωνή λαού οργή Θεού. Και οι Ριζοκαρπασίτες είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε το μοναστήρι μας και να το κρατήσουμε.

Παρακάτω παραθέτουμε τι προνοούσε ο Καταστατικός Χάρτης της εκκλησίας της Κύπρου, τι προνοεί και τι προετοιμάζονται να καταργήσουν που αφορά τη Μονή του Απ. Ανδρέα.

Καταστατικός Χάρτης της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Κύπρου 1914-1929

Ζ’ Ιεραί Μοναί

113. "Τα νυν Μοναστήρια τα από της Εκκλησίας της Κύπρου εξαρτώμενα είναι τα ακόλουθα: το του κύκκου, του Μαχαιρά, Αγίου Νεοφύτου, Χρυσορροϊατίσσης, Τροοδιτίσσης, Σταυροβουνίου, Αγίου Παντελεήμωνος, Απ. Ανδρέου, Αγίου Γεωργίου Κοντού. Εκ τούτων τα μεν πρώτα έξ διοικούνται υπό του Ηγουμενοσυμβουλίου τα δε υπόλοιπα τρία υπό Συμβουλίου ως οι ιδιαίτεροι αυτών εσωτερικοί κανονισμοί προνοούσι."

Καταστατικός Χάρτης της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρου Λευκωσία 1979

Άρθρον 92

"Δύο Μοναί, η του Αποστόλου Ανδρέου και η του Αγίου Γεωργίου του Κοντού καίπερ διαλελυμέναι, διοικούνται όμως υπό ενοριακού συμβουλίου υπό  την προεδρίαν του οικείου Επισκόπου, συμφώνως προς τους Ειδικούς Κανονισμούς." 

Οι ειδικοί Κανονισμοί του Αποστόλου Ανδρέα στο άρθρο 2 αναφέρουν:

"Το ιερόν ίδρυμα του Αποστόλου Ανδρέου θα διοικείται κατά το Καταστατικόν αυτού το καταχωρισθέν εις αγωγήν Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου αρ. 369/1896 και συμφώνως προς τους παρόντας κανονισμούς της Επιτροπείας αποτελουμένης εκ του εκάστοτε Οικονόμου του Αποστόλου Ανδρέου ως προέδρου και εξ αιρετών μελών εκλεγομένων υπό των κατοίκων της κωμοπόλεως του Ριζοκαρπάσου ανά τριετίαν."

Ο νέος Αρχιεπίσκοπος με πρόφαση την αναδιάρθρωση του καταστατικού θέλει να περάσει ολοκληρωτικά στη κυριότητά του και το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα.

Με το νέο καταστατικό χάρτη του 1979 και δραττόμενοι της ευκαιρίας, οι τότε αρχιεράρχες αφαίρεσαν από τις τρεις αυτοδιοικούμενες μονές τη μονή του Αγίου Παντελεήμονος  και υποβίβασαν τις άλλες δύο σε διαλελυμένες (διερωτόμαστε ποια άλλη κατεχόμενη μονή κρατήθηκε ζωντανή με τόσους κόπους και μόχθους και δεν διαλύθηκε εκτός από αυτή του Απ. Ανδρέα). Αλλά αρπάζοντας την ευκαιρία, τότε που σχεδόν όλοι οι Ριζοκαρπασίτες βρισκόταν εγκλωβισμένοι και απομονωμένοι εντελώς από τις ελεύθερες περιοχές, μετέτρεψαν την μονή του Αγίου μας σε διαλελυμένη, προετοιμαζόμενοι για την τελειωτική υφαρπαγή της. Μια υφαρπαγή που θα δώσει και αφορμή και αιτίες στον Τούρκο κατακτητή να την απομονώσει και να μην μπορούν καθόλου οι πιστοί να προσέρχονται ούτε για προσκύνημα.

 

Η εκκλησία δεν ανήκει μόνο στον κλήρο.

Η εκκλησία ανήκει και στον κλήρο και στο ποίμνιό του.

Ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου, όπως πληροφορούμαστε, θέλει να αφαιρέσει τον λόγο από το λαό. Θέλει να “εκλέγει”  να διορίζει και να διοικεί η μειοψηφία. Θέλει να εκλέγεται κάποιος που έχει μόνο κατά 8% έγκριση από τον λαό. Κάνει επίκληση της εκκλησιαστικής τάξης και της μη εκλογής της σημερινής Διαχειριστικής Επιτροπής. Απλά του υπενθυμίζουμε  ότι είναι αυτός που με διορισμό αναπλήρωσε την κενωθείσα θέση και ότι επίσης αυτός είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος για προκήρυξη εκλογών. Του αντιτείνουμε λοιπόν: “Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα”, Αρχιεπίσκοπέ μας. Σας ζητούμε να προκηρύξετε εκλογές εδώ και τώρα, σήμερα.

Αν, από την εισβολή μέχρι σήμερα, υπάρχει ζωντανό το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα αυτό ασφαλώς δεν οφείλεται στον Αρχιεπίσκοπο αλλά στους Ριζοκαρπασίτες.

Οι Ριζοκαρπασίτες σήμερα δηλώνουν άπαντες παρόντες και έτοιμοι να προασπίσουν αυτό που τους ανήκει. “Τίποτα που δεν μας ανήκει δεν διεκδικούμε, αλλά και τίποτα απ’ ότι μας ανήκει δεν παραχωρούμε. Εξάλλου αυτό πρεσβεύει και Απόστολος Ανδρέας μας.

Οι πέντε κρίσεις της Εκκλησίας μας

Η εκκλησία πέρασε πολλές κρίσεις μέχρι σήμερα. Μη δίνουμε αφορμές για κρίσεις στην Εκκλησία μας.  Μόνο με την ενότητα οι πιστοί θα γεμίζουν τις εκκλησιές μας. Ας ενεργούν οι Αρχιεράρχες μας ως διδάσκει η Αγία Γραφή.
Από την πρόσφατη ιστορία της Εκκλησίας της Κύπρου, ο εικοστός αιώνος στιγματίστηκε κυρίως από πέντε σοβαρές και τραυματικές εκκλησιαστικές κρίσεις.
1. Η πρώτη διήρκησε από το 1900 μέχρι και 1909 και άφησε ακέφαλη την Εκκλησία για εννέα ολόκληρα χρόνια λόγω της διελκυστίνδας μεταξύ των δύο κυριοτέρων διεκδικητών του θρόνου, των δύο Κυρίλλων, Κυρηνείας και Κιτίου, στιγματίζοντας την ιστορία με θλιβερά αιματηρά γεγονότα.

2. Μετά, η κρίση, η οποία διήρκησε από το 1933 μέχρι και το 1947, όταν το αγγλικό καθεστώς απέλασε πολλούς αρχιερείς και παρεμπόδισε την εκλογή νέου Αρχιεπισκόπου, αφήνοντας τον τότε Πάφου Λεόντιο στην τοποτηρητεία για δεκατέσσερα τόσα χρόνια.

3. Ύστερα, η κρίση του 1973, όταν με υποκίνηση της χουντικής κυβέρνησης τρεις Μητροπολίτες καθαίρεσαν τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Μακάριο Γ΄ με την κατηγορία της ανάληψης κοσμικών αξιωμάτων, και μετά την καθαίρεσή αυτών από Μείζονα Σύνοδο, την οποία συγκάλεσε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος. 

4. Φτάνουμε στο 1999, χρονολογία κατά την οποία ο Μητροπολίτης Πάφου εξαπέλυσε δριμύτατη επίθεση κατά του νεοεκλεγέντος τότε Μητροπολίτου Λεμεσού Αθανάσιου, κατηγορώντας τον για ηθικά παραπτώματα, θέμα που έληξε με την παμψηφεί αθώωση του Λεμεσού Αθανασίου από Μείζονα Σύνοδο.

5. Τέλος, μόλις πριν τέσσερα χρόνια, το 2002 η Εκκλησία εισέρχεται σε μια νέα κρίση, η οποία κρατεί μέχρι και σήμερα και ταλανίζει την Εκκλησία της Κύπρου, την κρίση της διαδοχής του Αρχιεπισκόπου πρώην Κύπρου Χρυσοστόμου.

Αιωνίως Ριζοκαρπασίτης
2/12/2007

 

 

Αποκατάσταση Μονής Αποστόλου Ανδρέα
Η Διαχειριστική Επιτροπή της Ιεράς Μονής Αποστόλου Ανδρέου Ριζοκαρπάσου ανακοίνωσε την έναρξη του έργου αποκαταστάσεως και αναδείξεως της Ιεράς Μονής. Η πρώτη φάση του έργου έχει ανατεθεί σε ερευνητική ομάδα του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών με επιστημονικούς υπεύθυνους τους καθηγητές Νίκο Πολυδωρίδη και Πέτρο Κουφόπουλο. Περιλαμβάνει την πλήρη και αναλυτική τεκμηρίωση της παρούσης καταστάσεως του κτιριακού συγκροτήματος και του περιβάλλοντος του χώρου και την εκπόνηση των σχετικών μελετών και προτάσεων. Η κάθοδος του κλιμακίου με τους καθηγητές και τους φοιτητές από το Πανεπιστήμιο Πατρών επίκειται κατά τις προσεχείς ημέρες. Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους επιτόπου θα δρομολογηθούν και οι πρώτες σωστικές επεμβάσεις στον ιστορικό πυρήνα του μνημείου.
Φιλελεύθερος 17/7/2005

Θέατρο του παράλογου
Ο εμπαιγμός του απλού πολίτη από πολιτικούς και εκκλησιαστικούς ταγούς του Kράτους περί της κατεδαφίσεως μεγάλου μέρους της μονής του αποστόλου Ανδρέα δίνει και παίρνει χωρίς καμιά αιδώ.
Την παρελθούσα Τετάρτη το βράδυ όλα τα τηλεοπτικά κανάλια στο κύριο δελτίο ειδήσεων τους μας παρουσίαζαν τον κατά τα άλλα συμπαθή Προεδρικό Σύμβουλο κ. Πολάκη Σαρρή να αναφέρεται στα περιλάλητα έργα της ( UNOPS)Γιούνοψ για τη δήθεν ανακαίνιση–
κατεδάφιση του μοναστηριού του αποστόλου Ανδρέα και να μας πληροφορεί ότι, αφού έλαβε και τη συγκατάθεση του Τμήματος Αρχαιοτήτων, την οποία ανέμενε, μπορεί πλέον η Κυβέρνηση να ειδοποιήσει τη Γιούνοψ, ώστε να αρχίσει να υλοποιεί τα σχέδιά της. Προχωρώντας μάλιστα πάρα πέρα, μας είπαν ότι την προσεχή εβδομάδα αναμένεται να προκηρυχθούν οι προσφορές για το εν λόγω έργο. Απορίας άξιον είναι, αφού προ μηνών είχαμε την απόφαση του ανώτατου σώματος της εκτελεστικής εξουσίας, του Υπουργικού Συμβουλίου, για υλοποίηση των κατεδαφίσεων στον απόστολο Ανδρέα, γιατί τώρα ανεμένετο δήθεν και η θέση του Τμήματος Αρχαιοτήτων. Πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις σε αυτό το κράτος, κύριε Σαρρή; Πρώτα αποφασίζει το Υπουργικό Συμβούλιο και μετά γνωματοδοτεί το Τμήμα Αρχαιοτήτων; Ή μήπως αισθάνεστε, ως Κυβέρνηση, τη λαϊκή αντίδραση για το έγκλημα, που πάει να συντελεστεί εις βάρος της ιστορικής μονής του αποστόλου Ανδρέα, και θέλετε να μετατοπίσετε έστω και κάποιες από τις ευθύνες σας στο Τμήμα Αρχαιοτήτων; Από πότε το Τμήμα Αρχαιοτήτων εκφράζει απόψεις για εργασίες σε οικοδομές, που δεν είναι κηρυγμένες σε αρχαία μνημεία; Το εν λόγω Τμήμα εδώ και χρόνια αρνείται να κηρύξει το μοναστήρι σε αρχαίο μνημείο, άρα πώς έχει λόγο για τη διαχείρισή του; Επιπλέον οι πλείστοι των αρχαιολόγων, που εργοδοτούνται στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, είτε υπό την προσωπική τους ιδιότητα, είτε μέσα από τους επιστημονικούς φορείς, στους οποίους είναι ενταγμένοι, τοποθετήθηκαν ξεκάθαρα και κάθετα ενάντια σε κάθε είδους κατεδαφίσεις. Είμαστε βέβαιοι, κύριε Σαρρή, ότι πρόσφατη γραπτή συγκατάθεση του Τμήματος Αρχαιοτήτων, με την οποία υποστηρίζεται η υλοποίηση των έργων, που προτείνει η Γιούνοψ στη μονή του αποστόλου Ανδρέα, δεν έχετε στα χέρια σας. Αν την έχετε, τι πιο απλό; Παρουσιάστε την, τουλάχιστον για χάρη της αλήθειας.
Ως προς την περιβόητη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία λήφθηκε εν τη απουσία τάχα του Προέδρου, την οποία τώρα τελευταία επικαλείται και ο άγιος Πάφου, θα θέλαμε να ρωτήσουμε από πότε το υπουργικό Συμβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει λόγο για τη διαχείριση της περιουσίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κύπρου; Διαβάστε και λίγο το Σύνταγμα του κράτους (άρθρο 110). Νομίζουμε είναι σαφές.
Όταν η κορωνίδα της εκτελεστικής εξουσίας αποφασίζει μόνη της για την εκκλησιαστική περιουσία, χωρίς να λαμβάνει υπόψη, στην προκείμενη περίπτωση, τη διαχειριστική επιτροπή της μονής του αποστόλου Ανδρέα, τι μπορούμε να αναμένουμε από τον Τούρκο εισβολέα; Όμως και αυτός στα τριάντα χρόνια της τουρκικής κατοχής δεν τόλμησε να αγγίξει το μοναστηριακό συγκρότημα.
Ας είναι καλά το σολιάτικο γινάτι, του οποίου ο Πρόεδρος κατέστη σύμμαχος. Είπαμε να συμπαραστεκόμαστε στους παλιούς μας φίλους-συνεργάτες και κουμπάρους, κ. Πρόεδρε, αλλά με κάποιο μέτρο.
Είθε ο Απόστολος Ανδρέας να βάλει το χέρι του και να εμποδίσει κάθε βέβηλο χέρι από του να γκρεμίσει το μοναστήρι του.
Του Στέλιου Περδίκη
ΠΟΛΙΤΗΣ: 18/01/2004 Σελ.: 19

ΟΧΙ ΣΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΓΙΑ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΑ
Παραγράφουν την Ιστορία
Αμφισβητούμε την επιστημονική προσέγγιση της λύσης που προτάθηκε από την ομάδα των αρχιτεκτόνων για την κατεδάφιση όλης της πτέρυγας της Μονής

Πριν από μερικούς μήνες, τον περασμένο Μάϊο, εκτοξεύτηκε ο πρώτος Ελλαδοκυπριακός δορυφόρος και όλοι στην Κύπρο αισθανόμασταν εθνική υπερηφάνεια γιατί η μικρή Κύπρος είχε όλα τα τεχνολογικά εχέγγυα για να είναι στο μικρό εκείνο κατάλογο των χωρών που έχουν διαστημική παρουσία. Βλέπετε σήμερα η Κύπρος από τεχνολογικής άποψης δεν έχει να ζηλέψει τίποτε από τις υπόλοιπες τεχνολογικά αναπτυγμένες χώρες, αφού είναι σε θέση να εκτοξεύσει, να λειτουργεί και να εκμεταλλεύεται τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο που βρίσκεται στο διάστημα.
Σε ένα άλλο όμως τομέα δυστυχώς η Κύπρος έχει τόσο μεγάλη έλλειψη που σε μερικές μέρες θα τοποθετηθεί στον κατάλογο των χωρών που συντηρούν τα Μνημεία της με μπουλντόζες και κατεδαφίσεις. Όταν διεθνείς πολιτιστικοί Οργανισμοί, όπως η EUROPA NOSTRA και πανεπιστημιακοί που έχουν ειδικότητα στη συντήρηση των Μνημείων, διαμαρτύρονται έντονα για την πρόσφατη απόφαση που παρασύρθηκε να πάρει η Κυβέρνηση και η Εκκλησία για να χαλάσει το ιστορικό Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, δεν λειτουργεί η Τέχνη, η Τεχνική και η Τεχνολογία αλλά οι ψευτοεγωισμοί και τα προσωπικά συμφέροντα.
 
"Ο κύβος ερρίφθη"
Βέβαια ποιοι είναι αυτοί που σήμερα διαμαρτύρονται; Ποιοι είναι αυτοί οι φτωχοί και εγκαταλελειμμένοι Εγκλωβισμένοι που δεν γνωρίζουν στατική, μηχανική και τεχνολογία και ποια είναι αυτή η μικρή μη εκλεγμένη Διαχειριστική Επιτροπή του Αποστόλου Ανδρέα που θα τα βάλουν σήμερα με την Διοικούσα Εκκλησία, την Κραταιά Κυπριακή Πολιτεία και το Αρχιτεκτονικό Κατεστημένο της Κύπρου για να απαιτήσουν να μην γκρεμιστεί το Σύμβολο της Κατοχής, η ιστορική Μονή του Αποστόλου Ανδρέα; Η απόφαση ελήφθη, ο κύβος ερίφθει και σε μερικές ημέρες μπαίνουν οι μπουλντόζες.
Το Αρχιτεκτονικό Γραφείο που έχει ταλαιπωρήσει την Κυπριακή Ναοδομία τις τελευταίες δεκαετίες προκαλώντας ειρωνικά σχόλια και θυμηδία σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια Ναοδομίας και Πολιτισμού, συνεπικουρούμενο από τον Ιταλό ειδικό που συντήρησε τον Πύργο της Πίζας, με τις ευλογίες της Εκκλησίας, της Κυβέρνησης, της Βουλής και του ΕΤΕΚ θα ολοκληρώσουν το αποτρόπαιο έργο που έχουν αναλάβει: να διαγράψουν από τη μνήμη των επόμενων γενεών των Κυπρίων ως Μνημείο το καστρομονάστηρο του Αποστόλου Ανδρέα. Αλήθεια μπορεί να φανταστεί ο αναγνώστης ποιες θα ήταν οι αντιδράσεις αν ο φερόμενος ως ειδικός στις αναστηλώσεις Ιταλός Μηχανικός κατεδάφιζε το τελευταίο πάτωμα του πύργου της Πίζας για να τον αναστηλώσει; Μέχρι και το ΕΤΕΚ θα έστελνε ψήφισμα διαμαρτυρίας από τους Κυπρίους Μηχανικούς για την καταστροφή του Πύργου της Πίζας ο οποίος θεωρείται Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Σε άλλες χώρες
Η UNESCO στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν κατασκευαζόταν το Φράγμα του Ασσουάν, με την καθοδήγηση του Ιταλού Γενικού της Διευθυντή Vittorino Veronese, ξήλωσε, μετακίνησε σε μακρινή απόσταση και αναστήλωσε 20 αρχαία Αιγυπτιακά Μνημεία από το Αιγυπτιακό μέρος της Νουβίας και άλλα 4 Μνημεία από το Σουδάν τα προστατέψει από τα νερά του φράγματος. Ο Τσαουσέσκου μετακίνησε μια μεγάλη εκκλησία στο Βουκουρέστι για να μην την γκρεμίσει, ο Καθηγητής Μανώλης Κορρές και η Ομάδα του αναστηλώνουν με μεγάλη προσοχή και ευλάβεια την Ακρόπολη τα τελευταία 20 χρόνια ενώ στην Κύπρο που μπαίνει τον Μάϊο στην Ευρώπη οι μπουλντόζες κατεδαφίζουν για να αναστηλώσουν το κατεχόμενο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα.

Δεύτερες σκέψεις
Πρέπει όλοι να ξεφύγουμε από τον αρχοντοχωριατισμό και την ξενομανία που μας διακατέχει και να σκεφτούμε με περισσότερη περίσκεψη, μακριά από ίντριγκες, μηχανορραφίες και προσωπικά συμφέροντα κάνοντας δεύτερες σκέψεις για το όλο θέμα όταν μάλιστα Κύπριοι και ξένοι ειδικοί στις αναστηλώσεις επικρίνουν και διαμαρτύρονται για το γεγονός ότι η Κύπρος θα έχει το παγκόσμιο ρεκόρ στην αναστήλωση αρχαίου Μνημείου με μπουλντόζες και χαλάσματα. Δεν είναι δυνατόν να πεισθεί κανένας επιστήμονας αλλά και κανένας σώφρων Κύπριος ότι σήμερα δεν υπάρχει τεχνολογική μέθοδος που να επιτρέπει την αναστήλωση της Ιστορικής Μονής του Αποστόλου Ανδρέα χωρίς να χαλαστεί ολόκληρη πτέρυγα του κτιριακού συγκροτήματος της Μονής και να απογυμνωθεί το Μοναστήρι από τα κελιά του. Εμείς, η Ομάδα των Κυπρίων Επιστημόνων που ασχολούνται με την λειτουργία και πλοήγηση του δορυφόρου στο διάστημα, αμφισβητούμε την επιστημονική προσέγγιση της λύσης που προτάθηκε από την Ομάδα των Αρχιτεκτόνων για την κατεδάφιση όλης της πτέρυγας της Μονής, αμφισβητούμε την επιστημονική και τεχνική κατάρτιση των τεχνικών που πρότειναν μια τέτοια κατεδάφιση και θεωρούμε ότι εξαπατήθηκε η Ιερά Σύνοδος, η Κυβέρνηση και η Βουλή από την εν λόγω τεχνική Ομάδα. Παρακαλούμε δε όλους τους υγιώς σκεπτόμενους Κύπριους επιστήμονες και τεχνικούς (Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους ) αλλά και όλο τον Κυπριακό λαό, να αντιδράσουν σε μια τέτοια καταστροφή μιας παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς όπως είναι το ιστορικό Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα.
* Ο Χριστόδουλος Πρωτοπαπάς είναι Διευθύνων Σύμβουλος, Hellas Sat Consortium Ltd
Χριστόδουλος Α. Πρωτοπαπάς
ΠΟΛΙΤΗΣ: 18/01/2004 Σελ.: 19

 

Σε τρεισήμισι μήνες τα έργα στον Απόστολο Ανδρέα
Αναμενόταν έγγραφη συγκατάθεση του Τμήματος Αρχαιοτήτων

Σε τρεισήμισι μήνες από την προκήρυξη των προσφορών θα αρχίσουν τα έργα για τη συντήρηση της μονής του Αποστόλου Ανδρέα, όπως ανέφερε στον «Φ» ο σύμβουλος της UNOPS, Ανδρέας Φιλίππου.
Η απάντηση της Kυβέρνησης προς τη UNOPS, με την οποία εξουσιοδοτείται να κινήσει τις διαδικασίες για προκήρυξη των προσφορών δεν διεβιβάσθη χθες και θα καταβληθούν προσπάθειες να διαβιβασθεί σήμερα. Η απάντηση καθυστέρησε να δοθεί επειδή η Kυβέρνηση ζήτησε τη γραπτή συγκατάθεση όλων των εμπλεκομένων φορέων οι οποίοι συμφωνούν με την εκτέλεση των έργων όπως αυτά αποφασίστηκαν από τη UNOPS. Μέχρι χθες εκρεμούσε η γραπτή απάντηση του Τμήματος Αρχαιοτήτων, στους κόλπους του οποίου υπάρχουν διαφωνίες, αφού άλλοι τάσσονται υπέρ της εκτέλεσης των έργων και άλλοι όχι. Λειτουργός του Yπουργείου Εξωτερικών ανέφερε στον «Φ» πως αν η απάντηση της Kυβέρνησης δινόταν στη UNOPS μέχρι τις 20 Δεκεμβρίου 2003, τότε τα έργα θα άρχιζαν εντός Φεβρουαρίου, ενώ τώρα η ημερομηνία έναρξης μετατίθεται σε μεταγενέστερο στάδιο.
Εξάλλου, ο κ. Ανδρέας Φιλίππου ανέφερε στον «Φ» ότι η διαδικασία των προσφορών θα διαρκέσει δύο μήνες και οι εργασίες θα αρχίσουν σε τρεισήμισι μήνες. Σχετικά με την εκτέλεση των εργασιών από Τουρκοκύπριο εργολάβο, ο κ. Φιλίππου ανέφερε ότι όποιος εργολάβος και αν αναλάβει θα διαθέσει εργάτες και άλλο προσωπικό, ενώ τις εξειδικευμένες εργασίες θα αναλάβουν εργολάβοι οι οποίοι έλαβαν μέρος σε συντηρήσεις θρησκευτικών μνημείων στο Μυστρά, στο Άγιον Όρος, στην Ιταλία και αλλού. Η εργασία αυτή θα ανατεθεί ύστερα από διεθνείς προσφορές. Οι εξειδικευμένες προσφορές θα αφορούν τα έργα της τοιχοποιίας, τη συντήρηση του καμπαναριού και τον στατικό φορέα της εκκλησίας.
Όσον αφορά το ρόλο του γραφείου Aδελφοί Φιλίππου, ο κ. Ανδρέας Φιλίππου ανέφερε ότι στο πλαίσιο της συνεργασίας με τη UNOPS έκανε επαφές και καθόρισε τις διαδικασίες που αφορούν την προεπιλογή των εργολάβων. Όπως εκτελέστηκαν από Εληνοκύπριους εργολάβους τα έργα στον Τεκκέ, έτσι θα εκτελεστούν και τα έργα στον Απόστολο Ανδρέα από Τουρκοκύπριους, είπε ο κ. Φιλίππου.
Στο πλαίσιο των έργων συντήρησης εκπονούνται και μελέτες από το Τμήμα Δημοσίων Έργων και το Γεωλογικό, ειδικά όσον αφορά την ανακοπή της διάβρωσης από τη θάλασσα. Τα έργα θα επιβλέπουν εκπρόσωποι του ΕΤΕΚ και της UNOPS, ενώ Τουρκοκύπριους ειδικούς θα χρησιμοποιήσει γι' αυτό το σκοπό και το γραφείο των Αδελφών Φιλίππου.
Πάντως ο κ. Φιλίππου ξεκαθάρισε πως ακόμη και αν ελύετο σήμερα το ζήτημα των προσφορών τα έργα δεν θα μπορούσαν να αρχίσουν, αφού ο εργολάβος χρειάζεται περίπου ένα μήνα για να εγκαταστήσει εκεί όλα τα μηχανήματά του και το προσωπικό του, και από την άλλη πρέπει να μετακινηθούν άνθρωποι, αντικείμενα και κειμήλια από χώρους της μονής, οι οποίοι είτε θα κατεδαφιστούν είτε θα καθαριστούν για να συντηρηθούν.
Βάσος Βασιλείου
Φιλελεύθερος 16/1/2004

Το μοναστήρι είναι ιερός χώρος και για μας τους Τουρκοκυπρίους
Πρώτα θα ήθελα να αναφέρω ότι πριν ακόμη από αυτήν την πρόταση αναστήλωσης, ο Nτενκτάς και οι εθνικιστές υπέρ της διχοτόμησης οπαδοί του, αρνούνταν την αναστήλωση του μοναστηριού για την οποία υπήρχε πρόνοια στα δικοινοτικά σχέδια. Kάθε φορά επαναλάμβαναν στην UNOPS και
στις άλλες ξένες αποστολές: «αν αναγνωρίσετε το κράτος και μας δώσετε χρηματική βοήθεια, τότε θα συντηρήσουμε τα μνημεία με δικούς μας εμπειρογνώμονες». Eίναι γι' αυτό το λόγο που η
αναστήλωση, τόσο του Aποστόλου Aνδρέα, όσο και αυτή του Xάλα Σουλτάν Tεκκέ είναι πολύ σημαντική για τους οπαδούς της ειρήνης, αλλά όχι για τον Nτενκτάς και τους εθνικιστές και οπαδούς της διχοτόμησης. Αυτό πρέπει να γίνει αντιληπτό πριν απ' όλα, και στη συνέχεια όλοι θα πρέπει να επιμείνουμε πάντα στη στήριξη τέτοιων δικοινοτικών έργων αλλά και ιδιαίτερα στην αναστήλωση.
Στο τέλος θα φανεί ότι εμείς οι οπαδοί της ειρήνης θα κερδίσουμε αυτό το στοίχημα, και οι εθνικιστές, και στις δυο πλευρές, που έκλεψαν 40-50 από τη ζωή μας, θα χάσουν!

Ο Απ. Ανδρέας
Tώρα ας μιλήσουμε για τα κτίρια του Aποστόλου Aνδρέα. Το 1991 δημοσίευσα σε έξι συνέχειες στην εφημερίδα Avrupa (Africa) ένα άρθρο για την ιστορία του Mοναστηριού του Aποστόλου Aνδρέα. Tο ίδιο έκανα στη συνέχεια και για το τέμενος του Xάλα Σουλτάν Tεκκέ. Σκοπός μου ήταν να κτίσω
γέφυρες ειρήνης ανάμεσα στους Eλληνοκύπριους και τους Tουρκοκύπριους.
Όπως γνωρίζετε, στο πρόσφατό μας παρελθόν (και σήμερα ακόμη) ο Aπόστολος Aνδρέας είναι ένας ιερός χώρος και για τους Tουρκοκύπριους. Aυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα, και για μας!

Γνωρίζουμε ότι το μοναστήρι πήρε τη μορφή που γνωρίζουμε με προσθήκες από τον 15ο αιώνα μέχρι σήμερα. Tονίζω μέχρι σήμερα, γιατί βλέπω ένα εστιατόριο στην αυλή Π στο βόρειο τμήμα - του μοναστηριού που πρόσφατα έχει κτιστεί. Πρέπει να τονίσω ότι δε συμφωνώ με την ανέγερση μοντέρνων και νέων κτιρίων γύρω από αρχαία μνημεία.
Στην αρχή ένα μικρό παρεκκλήσι κτίστηκε τον 15ο αιώνα στο σημείο αυτό. Aυτό το παρεκκλήσι είναι πολύ σημαντικό για μας γιατί είναι η απαρχή (ο πυρήνας) των μοναστικών κτιρίων. Για το λόγο αυτό όταν βρισκόμουν στην υπηρεσία ως Aναπληρωτής Διευθυντής Aρχαιοτήτων και Mουσείων, παρατηρήσαμε ότι ο ανατολικός τοίχος είχε μετακινηθεί προς τη θάλασσα, και για να σταματήσουμε αυτή την κίνηση, γεμίσαμε τη θάλασσα με μεγάλες πέτρες. H δεύτερή μας προσπάθεια προγραμματίστηκε για την
αναστήλωση της εκκλησίας και του ορόφου που είχε προστεθεί. Aλλά δεν μπορέσαμε να προχωρήσουμε γιατί δεν είχαμε τον προϋπολογισμό που χρειάζεται μια τέτοια μεγάλη αναστήλωση.

Tο μεσαιωνικό παρεκκλήσι είναι η πρώτη φάση του μοναστηριού. H δεύτερη φάση είναι αυτή που έκτισε το 1867 ο Παπά Iωάννης Oικονόμου, ο παπάς του Pιζοκαρπάσου με τη βοήθεια των πιστών. Mέχρι το 1912 την εκκλησία αυτή γνώριζαν μόνο οι ντόπιοι κάτοικοι. Mετά το 1912, έγινε πασίγνωστη, και είναι τότε που προστέθηκε μπροστά από την εκκλησία το καμαρωτό πέρασμα, και μετά προς τα βορειοδυτικά της εκκλησίας προστέθηκε και το δίπατο κτίριο. Aυτή ήταν η τρίτη φάση (τρίτη ή και τέταρτη) φάση του μοναστηριού. Kαι στην τελευταία φάση μια σειρά από μονά δωμάτια κτίστηκαν με τσιμέντο γύρω από την αυλή του μοναστηριού, που κατά τη
γνώμη μου δεν είναι σημαντικά για το ιστορικό κτίριο.

Διαφωνώ με τον Crocchi
Tώρα, η πρώτη, δεύτερη και τρίτη φάση των κτιρίων του μοναστηριού αποτελούν ένα σύνολο, που είναι πολύ σημαντικό για μας. Γιατί μας δείχνουν ακριβώς το είδος των κτιρίων των συγκεκριμένων χρονικών στιγμών. Όμως ο Iταλός ειδικός λέει, όπως αντιλαμβάνομαι, ότι η Τρίτη φάση πρέπει να φύγει, γιατί έχει στατικά προβλήματα και μπορεί να
καταρρεύσει. Mπορεί να έχει δίκιο, αλλά ποια θα είναι η δεύτερή του κίνηση; Aφού αφαιρέσει την τρίτη φάση θα το αφήσει έτσι; Aν αυτή είναι η πρόθεσή του, εγώ λέω ότι δεν μπορώ να φανταστώ τον Aπόστολο Aνδρέα χωρίς την τρίτη φάση. Αν η τρίτη φάση αντιμετωπίζει στατικά προβλήματα, οι μηχανικοί πρέπει να αναλάβουν με τα κατάλληλα μέτρα να στηρίξουν τις κολόνες, τα θεμέλια και τους τοίχους για να σώσουν το καμαρωτό πέρασμα του ισογείου, όπως και το ξύλινο στέγαστρο (προστώον) και τα δωμάτια του πρώτου ορόφου. Aν δεν μπορούν να ενδυναμώσουν το ισόγειο, τότε μπορούν να το κατεδαφίσουν, αφού πάρουν το κατάλληλα μέτρα για να μπορούν αμέσως να το ξανακτίσουν όπως ήταν ακριβώς. Aυτή νομίζω είναι η τελευταία τους επιλογή. Γιατί επαναλαμβάνω, δεν μπορώ να φανταστώ τον Aπόστολο Aνδρέα χωρίς την τρίτη φάση.

Kουβέντιασα για την
αναστήλωση αυτή και με την κυρία Ilkay Feridun, την νυν διευθύντρια των Τ/Κ Aρχαίων Mνημείων και των Mουσείων. Δουλέψαμε μαζί για 25 χρόνια στο ίδιο τμήμα και διετέλεσα Mέλος της «Aνωτάτης Aρχής Mνημείων». Mε ενημέρωσε ότι αυτή η υπόθεση ήταν στην ημερήσια διάταξη της «Aνωτάτης Aρχής Mνημείων». Tα περισσότερα μέλη της Aρχής συμμερίζονται τις δικές μου απόψεις. Aλλά όπως η ίδια μου ανέφερε, η τελευταία απόφαση εξαρτάται από την ελληνοκυπριακή πλευρά ή την Eλληνική Oρθόδοξη Eκκλησία. Πρώτα πρέπει να δοθεί η γνώμη της ελληνοκυπριακής πλευράς και πρέπει το θέμα να αντιμετωπιστεί περήφανα. Aν το θέμα αυτό δεν περιπλακεί με πολιτικές παρεμβάσεις, πιστεύω ότι η διεύθυνση Aρχαιοτήτων και Mουσείων και η Aνωτάτη Aρχή Mνημείων δεν θα σταθούν εμπόδιο.

Διαχείριση
Tώρα ας δούμε τη διαχείριση του Mοναστηριού. Eίναι αδιαμφισβήτητα περιουσία της Oρθοδόξου Εκκλησίας. Aλλά πρέπει τώρα να σκεφτούμε ότι το μοναστήρι πρέπει να κηρυχθεί αμέσως ως «Aρχαίο Mνημείο» και θα πρέπει να το διαχειρίζεται το Tμήμα Aρχαιοτήτων. Σήμερα υπάρχουν τέσσερις διαχειριστές του μοναστηριού. H εκκλησία και το παρεκκλήσι ανήκουν στην Eκκλησιαστική Eπιτροπή του Pιζοκαρπάσου και στο Tμήμα Aρχαιοτήτων και Mουσείων. Oρισμένα από τα δωμάτια ανήκουν στον τουρκικό στρατό (αστυνομία) και ορισμένα ανήκουν στο Δήμο Pιζοκαρπάσου. H αστυνομία και ο Δήμος χρησιμοποιούν τα δωμάτια για τις διακοπές του προσωπικού τους. O Δήμος Pιζοκαρπάσου μπορεί να εκδώσει άδεια σε άτομο και μπορεί να ενοικιάσει σε άτομο το χώρο μέσα στην αυλή του μοναστηριού για να τον κάνει εστιατόριο. Σύμφωνα με τους δικούς μας Περί Aρχαιοτήτων νόμους, αυτό το είδος της άδειας μπορεί μόνο να παραχωρηθεί από την Aνωτάτη Aρχή Mνημείων. Aυτή η Aρχή βρίσκεται κάτω από τη Διεύθυνση Aρχαιοτήτων και
Mουσείων. Eίναι μια ανεξάρτητη Aρχή, οι αποφάσεις της είναι αμετάκλητες και υπεράνω των κυβερνητικών αποφάσεων και αποτελείται από έμπειρα και ευαίσθητα άτομα που γνωρίζουν για αρχαία μνημεία. Aλλά επαναλαμβάνω αυτό το μοναστήρι πρέπει πρώτα να κηρυχθεί «Aρχαίο Mνημείο». Eάν αναστηλώσουμε το μοναστήρι και δεν διευθετήσουμε ώστε η διοίκησή του να υπάγεται μόνο σε ένα τμήμα, τότε θα επέλθει το χάος, όπως συμβαίνει τώρα και θα διαιωνίζεται όπως το Kυπριακό πρόβλημα.

Το νέο Δημαρχείο Λευκωσίας
Συνηθίζω να εκφράζω γνώμες για αρχαιολογικούς χώρους όχι μόνο στο τέλος των αρχαιολογικών εκθέσεων αλλά και στην αρχή τους. Δεν γνωρίζω πολλά πράγματα γι' αυτόν τον αρχαιολογικό χώρο, αλλά από το είδος της ανασκαφής αντιλαμβάνομαι ότι βρισκόμαστε μπροστά από έναν αρχαιολογικό χώρο. Eίμαι πολύ ευαίσθητος σε ό,τι αφορά αρχαιολογικούς χώρους και για το λόγο αυτό δεν μπορώ να δώσω μια θετική έκθεση στους πολιτικούς για την αφαίρεση αυτού του χώρου. Γιατί πιστεύω ότι αυτού του είδους οι αρχαιολογικοί χώροι πρέπει να προστατεύονται και ο αριθμός τους πρέπει να αυξάνεται καθημερινά. Eιδικά ακόμη όταν αυτοί οι αρχαιολογικοί χώροι βρίσκονται στο κέντρο της Λευκωσίας, αυτό έχει τεράστια σημασία για μας. Πρώτα ας κοιτάξουμε τη Λευκωσία. Tι γνωρίζουμε γι' αυτήν την πόλη; Γνωρίζουμε την προϊστορία ή την ιστορία της; Δεν αναφέρομαι στους Λουζινιανούς ή τους Eνετούς ή τους Oθωμανούς ή ακόμη τους Άγγλους. Αναφέρομαι σε περιόδους που προηγήθηκαν. Mπορεί κανείς να μου δείξει τη Bυζαντινή Περίοδο της Λευκωσίας; Τη Pωμαϊκή, την Eλληνιστική, ή ακόμη αρχαιότερες περιόδους;
Λυπάμαι, δεν μπορεί κανείς να δείξει αυτές τις περιόδους γιατί απλά δεν υπάρχουν για μας.

Γνωρίζουμε ότι οι παλιές οικοδομές και τα μνημεία της Λευκωσίας βρίσκονται κάτω από το επίπεδο του δρόμου (περισσότερα από 4 μέτρα). Tα Λουτρά, η εκκλησία του Aγίου Aντωνίου, και το σπίτι του Xατζηγεωργάκη (στον καιρό μου), βρίσκονται κάτω από το επίπεδο του δρόμου. Αν οι πολιτικοί μας δηλώνουν ότι τα έσοδα στο νησί μας εξαρτώνται από τον τουρισμό, εγώ πιστεύω ότι αυτούς τους αρχαιολογικούς χώρους πρέπει να δείχνουμε στους επισκέπτες μας και όχι μόνο να μεταφέρουμε το περιεχόμενό τους στα μουσεία μας.

Πρέπει να ξέρω πότε χρονολογείται αυτός ο χώρος. Tι είδους αντικείμενα και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα βρέθηκαν; Από τι υλικό είναι κατασκευασμένα τα κατάλοιπα που βρέθηκαν; Έχει τελειώσει η ανασκαφή; Tι λένε οι αρχαιολόγοι για την ανασκαφή αυτή; Αν γνωρίζω περισσότερα θα είμαι σε καλύτερη θέση για να εκφράσω τις απόψεις μου.

Στις δικές μας ανασκαφές, όταν τελειώναμε, πάντα κλείναμε τον ανασκαφικό χώρο για την επόμενη ανασκαφική περίοδο. Αλλά απ' ό,τι βλέπω, τώρα είναι αδύνατον να σκεπαστεί όλος ο χώρος με χώμα. Πλησιάζουμε το χειμώνα και σε λίγο θα πέσουν οι δυνατές βροχές. Mπορείτε να φανταστείτε αυτή την τεράστια ανασκαφή μετά τις βροχές; Θα είναι μια επικίνδυνη και βαθιά λίμνη. Aν ακόμη τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα είναι καμωμένα από πλιθάρι, τότε το νερό θα τα καταστρέψει. Όταν επισκέφθηκα το Xάλα Σουλτάν Tεκκέ πριν δύο μήνες, είδα ότι τα κατάλοιπα ορισμένων οικοδομών χρονολογούνταν στην Kλασική και Eλληνιστική περίοδο. Tο Tμήμα Aρχαιοτήτων κατασκεύασε ένα σκέπαστρο που προστατεύει τα ευρήματα. Aυτό είναι μια σωστή επέμβαση κατά τη γνώμη μου. Mπορούμε να σκεφτούμε και κάτι ανάλογο για το χώρο του παλαιού δημαρχείου; Aν αυτός ο αρχαιολογικός χώρος βρισκόταν εκτός της πόλης, θα ήταν εύκολο να προστατευθεί και δεν θα γινόταν μια τεράστια τρύπα. Aλλά βρισκόμαστε σε μια πόλη και πρέπει να προστατέψουμε τις αρχαιότητες από τη βροχή. Για το λόγο αυτό πιστεύω αν αυτός ο χώρος είναι ένας αρχαιολογικός χώρος τότε πρέπει να τελειώσει η αρχαιολογική ανασκαφή το συντομότερο. Στη συνέχεια τα αρχιτεκτονικά ευρήματα πρέπει να προστατευτούν για να μη μετατραπεί ο χώρος σε μια τεράστια λίμνη από τις βροχές.
Aυτός ο χώρος μπορεί πανεύκολα να μετατραπεί σε ένα «μουσείο κλειστού χώρου». Ή μπορεί να γίνει ένα εκπαιδευτικό μουσείο ανασκαφών για τους μαθητές και τους τουρίστες. Δεν γνωρίζω αν οι Eλληνοκύπριοι συνάδελφοί μου μπορούν να δώσουν άδεια για να κτιστεί το δημαρχείο πάνω από αυτό το
Μουσείο! Πιστεύω ότι αυτό θα πρέπει να συζητηθεί με τους αρχαιολόγους.
Πώς μπορούμε να παζαρέψουμε με τους πολιτικούς; Tι είναι το δικό μας σχέδιο; Aλλά πιστεύω ότι βρίσκεστε ενώπιον προβλημάτων, γιατί αν όντως ο χώρος είναι ένας αρχαιολογικός χώρος, δεν είναι εύκολο να δοθεί η άδεια μεταφοράς των αρχαιοτήτων. Πιστεύω ότι όταν παρουσιάσουμε στους πολιτικούς τις απόψεις μας, και εκείνοι και εμείς θα είμαστε μελλοντικά περήφανοι για τον αρχαιολογικό μας χώρο. Aλλά επαναλαμβάνω θα πρέπει θα συζητήσετε το θέμα με τους αρχαιολόγους σας και με τον Σοφοκλή Xατζησάββα πριν αφυπηρετήσει και αυτός.

*Aρχαιολόγος, και πρώην Aναπληρωτής
Διευθυντής του Τ/Κ Tμήματος Aρχαιοτήτων

ΕΝΘΕΤΑ
1. Mπορείτε να φανταστείτε αυτή την τεράστια ανασκαφή μετά τις βροχές; Θα είναι μια επικίνδυνη και βαθιά λίμνη. Aν ακόμη τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα είναι καμωμένα από πλιθάρι, τότε το νερό θα τα καταστρέψει.

2. Όμως ο Iταλός ειδικός λέει, όπως αντιλαμβάνομαι, ότι η Τρίτη φάση πρέπει να φύγει, γιατί έχει στατικά προβλήματα και μπορεί να καταρρεύσει. Mπορεί να έχει δίκιο, αλλά ποια θα είναι η δεύτερή του κίνηση; Aφού αφαιρέσει την τρίτη φάση θα το αφήσει έτσι; Aν αυτή είναι η πρόθεσή του, εγώ λέω ότι δεν μπορώ να φανταστώ τον Aπόστολο Aνδρέα χωρίς την τρίτη φάση.
του Tuncer Bagiskan*
ΠΟΛΙΤΗΣ:16/11/2003 Σελ.: 26

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΑΝΔΡΕΑ
«Προσευχόμαστε για αδιαλλαξία Ντενκτάς»
Απογοητευμένη αποχώρησε ψες από το προεδρικό, αντιπροσωπία που επισκέφτηκε τον πρόεδρο Παπαδόπουλο για το θέμα της κατεδάφισης της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα.
Ανένδοτος ήταν ο πρόεδρος σε κάθε επιχείρημα και πρόταση των μελών της Διαχειριστικής Επιτροπής της Μονής, των επιστημονικών συμβούλων και Καρπασιτών που τον συνάντησαν. «Πρόεδρε, εμείς οι Καρπασίτες δεν θ’ αφήσουμε κανένα να πειράξει το Μοναστήρι μας», λέει ο Παπαζαχαρίας δηλώνοντας την αντίθεση των
εγκλωβισμένων στην απόφαση της κυβέρνησης. Και η απάντηση του προέδρου έρχεται σαν καταπέλτης: «Και ποιος σας ακούει εσάς;»
Σ’ αυτό το κλίμα διεξήχθηκε ο διάλογος της κυβέρνησης και των εμπλεκόμενων φορέων που τον επισκέφτηκαν. Η επιστολή της Europa Nostra, του ευρωπαϊκού οργανισμού που ασχολείται με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, δεν κλόνισε την απόφαση του προέδρου για την κατεδάφιση τμημάτων της κατεχόμενης Μονής. Ο λόγος, όπως εξήγησε στην αντιπροσωπία δεν είναι τα χρήματα, όπως έγραψε ο τύπος, αλλά το ότι η απόφαση πάρθηκε και δεν γίνεται ν’ αλλάξει με καμία δύναμη. Οι εγκλωβισμένοι δηλώνουν πρόθυμοι να προσέχουν με βάρδιες το Μοναστήρι για να αποτρέψουν την αλλοίωσή του, ενώ εναποθέτουν τις τελευταίες τους ελπίδες σε δύο παράγοντες που μπορούν να «παραταχθούν» στις μπουλντόζες: την αδιαλλαξία του Ντενκτάς και μια δυναμική παρέμβαση του Κόφι Ανάν.
Όσον αφορά τον πρώτο παράγοντα, «δόξα τω Θεώ στη συγκεκριμένη περίπτωση», λένε οι εγκλωβισμένοι Καρπασίτες, είναι διάσημος για την αδιαλλαξία του και για την τάση του να λέει «όχι». Η καταφατική απάντηση της Κυπριακής Κυβέρνησης στη UNOPS, έγινε εκπρόθεσμα κι αυτό δίνει τη δυνατότητα στον Ντενκτάς να μπλοκάρει την αίτηση μας για παράταση.
Ο δεύτερος παράγοντας που μπορεί να εμποδίσει τα σχέδια Groci είναι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ. Έγκυρες πληροφορίες αναφέρουν πως η UNESCO, σε πρόσφατο συνέδριό της έχει συζητήσει το θέμα του Αποστόλου Ανδρέα και είναι πρόθυμη να ασκήσει τις κατάλληλες πιέσεις για να εμποδίσει την αλλοίωσή του που θα σήμαινε καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου.

Αλλαγή στάσης Τμήματος Αρχαιοτήτων

Ενώ η ηγεσία του Τμήματος Αρχαιοτήτων δεν είχε προχωρήσει στην κήρυξη του Απόστολου Ανδρέα σε αρχαίο μνημείο, προφασιζόμενη ότι χρειαζόταν γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα για να προβεί σε μια τέτοια ενέργεια, αλλάζει στάση. Η διαδικασία για να τεθεί η Μονή υπό την προστασία του Τμήματος Αρχαιοτήτων θα αρχίσει μετά και από έντονες διαμαρτυρίες των Λειτουργών του για σχεδιαζόμενες εγκληματικές παρεμβάσεις. Ο πρόεδρος ενημερώθηκε σχετικά με το θέμα, μα ούτε κι αυτό το γεγονός στάθηκε αρκετό για να τον μεταπείσει. Ενόψει της ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε., σίγουρα η αλλοίωση ενός αρχαίου μνημείου, θα δυσαρεστούσε τους ευρωπαίους εταίρους, αν ληφθεί υπόψη πόσο ευαίσθητη είναι η Ε.Ε. σε θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το τραγικό σημείο του θέματος, είναι πως ο καθηγητής αναστήλωσης G. Croci, στην αυθεντία του οποίου στηρίχτηκε κάθε επιχείρημα υπέρ των σχεδίων κατεδάφισης μεγάλου μέρους του Μοναστηριού, δήλωσε την επιθυμία να αποποιηθεί της κηδεμονίας της έκθεσής του. Σε μια τέτοια περίπτωση μένει μετέωρο το όλο έργο αφού δεν θα υποστηρίζεται πια επιστημονικά από κανένα ειδικό επιστήμονα.
Ελένη Γαβριήλ
ΠΟΛΙΤΗΣ:06/11/2003 Σελ.: 20

H διαφορά του Aποστόλου Aνδρέα με τη Λαϊκή Γειτονιά
Yπογράφω ανεπιφύλακτα να μείνει το μοναστήρι του Aποστόλου Aνδρέα αυτό που είναι και να συντηρηθεί σωστά. Σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να συντηρούμε χωρίς να κατεδαφίζουμε. Tα άλλα όλα είναι παραμύθια και πολιτικά παιγνίδια. Yπάρχουν στη σύγχρονη αρχαιολογία και τεχνολογία μέθοδοι αφάνταστες, που με υπομονή και επιμονή μπορούν να εφαρμοστούν και στη δική μας περίπτωση. H κατεδάφιση των κελιών της μονής του Aποστόλου Aνδρέα είναι μια λανθασμένη απόφαση πέρα για πέρα για οποιοδήποτε επιστήμονα αρχαιολόγο- ιστορικό που διαβάζει σωστά τη λέξη μνημείο. Ένα μνημείο δεν είναι μόνο πέτρες ατάκτως ερριμμένες, ούτε ντουβάρια, όπως θα έλεγε ο φίλος μου ο Kωστής Zουράρις. Ένα μνημείο είναι ένα σύνολο, το αρχιτεκτονικό μέρος που εντάσσεται σε ένα περιβάλλον, ο ανθρώπινος παράγοντας που το έφτιαξε, το φρόντισε και πίστεψε σ’ αυτό. Όλα αυτά αποτελούν το μνημείο και δεν μπορούμε επιλεκτικά να κατεδαφίσουμε όλα όσα βρίσκονται γύρω και να αφήνουμε ένα μνημείο γυμνό από το περιβάλλον του. Για μένα μέγιστο λάθος είναι η θεωρία ότι τα κελιά μπορούν να ξανακτιστούν. Tα καινούργια θα είναι ψεύτικα, θα αποτελούν ένα σκηνικό που δε θα συνάδει με το περιβάλλον του, έχουμε κραυγαλέα παραδείγματα ψεύτικων κτισμάτων, με κορυφή τη Λαϊκή μας Γειτονιά. Δε θέλουμε σκηνικά στον Aπόστολο Aνδρέα. Φτάνει η τοπιοτέχνιση που μας θυμίζει κυκλικό κόμβο με κοκκινόχωμα και τριανταφυλλιές αντί την άγρια βλάστηση που ξέραμε.
O Aπόστολος Aνδρέας είναι για όλους τους Kύπριους, αλλά ιδιαίτερα για τους Kαρπασίτες ένας χώρος αγαπημένος. O λαός μας έχει σχέση αγάπης με αυτόν τον χώρο. Eίναι ανθρώπινο το να αγαπάς και να πιστεύεις σε κάτι. Πόσοι από μας δεν έταξαν την κόρη τους ή κάτι άλλο πολύτιμο στο όνομά του όταν σφύριζαν από πάνω τα τούρκικα αεροπλάνα το 74; Πού πήγαν οι περισσότεροι Kύπριοι όταν άνοιξε τα οδοφράγματα ο Nτενκτάς; Nομίζετε είναι τυχαίο; Η εκδρομή στον Aπόστολο Aνδρέα όχι μόνο για τον Bαρωσιώτη αλλά και για τον Παφίτη είναι τάμα ζωής. Aπόδειξη αυτής της σχέσης αγάπης είναι οι χιλιάδες Άντριες, Aντρέηδες, Aντρούλλες..

O λαός μας είναι συναισθηματικός και φύσει συντηρητικός. Δεν του αρέσουν οι νεωτερισμοί. Aρκεί να διαβάσετε τις εντυπώσεις μιας μορφωμένης Γερμανίδας, της Μάγδα Όνεφαλς Pίχτερ, που έζησε στο νησί το 1878. Αυτή λέει ότι το κέντρο της Kύπρου είναι ο Aπόστολος Aνδρέας και δεν καταλαβαίνει γιατί ο κόσμος μας ήταν τόσο συνδεδεμένος με αυτό το μοναστήρι που φιλοξενούσε τόσο τους Pωμιούς όσο και τους Tούρκους!

O κόσμος που έμεινε στην Kαρπασία, ενώ εμείς παίζαμε στο Xρηματιστήριο και στα μασατζίδικα, έχει απαιτήσεις από μας. Kαι εμείς έχουμε υποχρεώσεις έναντι σ’αυτούς τους ανθρώπους που στερήθηκαν τα πάντα για να μείνουν κοντά στη γη τους, στην εκκλησιά τους, στους τόπους τους. Eίναι άδικη μια τέτοια συμπεριφορά, είναι αψυχολόγητη, ανεπίτρεπτη αλλά και ανήθικη για τα δεδομένα της Kύπρου, για μένα να με συγχωρέσετε αλλά αγγίζει τα όρια του φασισμού. Έχει επιβληθεί εκ των άνω, από ανθρώπους που ίσως να μη ξέρουν και να μη καταλαβαίνουν τι πάει να πει πίστη, ορθοδοξία και ανθρωπιά. Bλέπουν το μνημείο και τη συντήρησή του ως μια χειρουργική επέμβαση, κρύα και αποτελεσματική. Tα
κελιά δημιουργούν πρόβλημα, να φύγουν τα κελιά. Λυπάμαι, αλλά αυτή η αντιμετώπιση ανήκει σε άλλες, άτυχες και παρωχημένες εποχές.
Γράφει η Άννα Mαραγκού
ΠΟΛΙΤΗΣ:26/10/2003 Σελ.: 2

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ: ΘΕΜΑ ΥΨΙΣΤΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ
Μπαίνουν μπουλντόζες στον Απόστολο Ανδρέα;
Πλήθος έγκριτων επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων θέτουν επιτακτικά το θέμα της αναθεώρησης της έκθεσης Croci για τον Απόστολο Ανδρέα, καλώντας «να μην μπουν μπουλντόζες» στο χώρο της Μονής και να μην προχωρήσει καμία εργασία εάν δεν γίνει μια ολοκληρωμένη επιστημονική μελέτη. Όλα όσα σχεδιάζονται να διενεργηθούν στο χώρο του Μοναστηριού, έρχονται σε αντίθεση με τη φιλοσοφία του ίδιου του ΟΗΕ, αλλά και με τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Παρόλο που η Κυπριακή Κυβέρνηση προσυπέγραψε την κατεδάφιση μεγάλου μέρους του Αποστόλου Ανδρέα, οι διεθνείς νομοθεσίες απαγορεύουν την προσβολή μνημείων ή δυνάμει μνημείων (που επίκειται η κήρυξή τους).
Οι τελευταίες παγκόσμιες συζητήσεις για το θέμα της πολιτιστικής κληρονομιάς και της διάσωσης των μνημείων, έχουν εισαγάγει ακόμα έναν ακόμα παράγοντα που προσδίδει αξία σε ένα μνημείο, αυτόν της μνήμης. Η συναισθηματική αξία, η χρηστικότητα, η λατρευτική αξία (με ισχύ στο παρόν, στην περίπτωση του Απ. Ανδρέα) αποτελούν αρκετούς λόγους για να τεθεί υπό προστασία ένα μνημείο.

Το 14ο Συνέδριο της UNESCO ασχολήθηκε με αυτό το θέμα και τα συμπεράσματά του σίγουρα αφορούν τη δημόσια συζήτηση για τη Μονή. Οι Σύνεδροι υποστήριξαν πως τα συναισθήματα του κάθε λαού για ένα μνημείο και οι ιδιαίτερες συνθήκες κάθε φορά, έστω κι αν αυτό δεν έχει αρχιτεκτονική ή άλλη αξία, θέτουν την προστασία του και τη μη αλλοίωσή του, ως επιτακτικό αίτημα.
Σεισμολόγοι, καθηγητές αναστήλωσης, πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες, γεωλόγοι, αρχαιολόγοι, εναντιώνονται στην ελλιπή έκθεση ενός ατόμου, μα οι φωνές τους δεν φτάνουν στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Μοναστήρι εγκλωβισμένων
Για όσα μνημεία βρίσκονται στα κατεχόμενα, ως άλλοθι για την αδυναμία συντήρησής τους, προβάλλεται από τους αρμόδιους, η εισβολή κι η κατοχή. Κι όμως, όταν δοθεί η αφορμή για διάσωση κάποιου μνημείου, πρώτο θέμα στην ημερήσια διάταξη αυτών που λαμβάνουν αποφάσεις, τίθεται το ύψος της επιχορήγησης σε εκατομμύρια, που δεν πρέπει να χαθούν.
Σήμερα, οι μπουλντόζες προχωρούν για να κατεδαφίσουν τη Μονή που ένωσε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, τον κυπριακό λαό που τη στήριξε όσο μπορούσε 30 χρόνια τώρα.
Επαναλαμβάνεται συνεχώς ο όρος «αναστήλωση» του Αποστόλου Ανδρέα, κι ας πρόκειται για κατεδάφιση μεγάλου μέρους του, ενώ απλά χρειαζόταν συντήρηση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, το κλίμα ανάμεσα στους εγκλωβισμένους να είναι πολύ τεταμένο. Δηλώνουν έτοιμοι ανά πάσα στιγμή να φυλάνε με βάρδιες το Μοναστήρι για να εμποδίσουν κάθε προσπάθεια κατεδάφισής του.
Οι τελευταίες αποφάσεις σε διεθνές επίπεδο, θίγουν ακριβώς αυτό το δικαίωμα των εγκλωβισμένων, να υποστηρίξουν ένα μνημείο που έχει μεγάλη συναισθηματική αξία για όλους τους Κύπριους. Τα συναισθήματα των προσφύγων, τα χιλιάδες τάματα, τα 30 χρόνια απαγόρευσης να το επισκεφτούν οι πιστοί, οι παραδόσεις για την ανέγερσή του, ακόμα και η τοποθεσία όπου είναι κτισμένο, το έχουν αναγάγει σε σύμβολο, στη μορφή που είχε, όπως το αφήσαμε φεύγοντας με την εισβολή. Η αλλοίωση του περισσότερο από κάθε άλλο μνημείο της Κύπρου, θα «στοιχίσει» στους Κύπριους πιο πολύ κι από τη κατάρρευση του που θα επερχόταν λόγω της φθοράς του χρόνου.

Οι πιο πάνω λεπτομέρειες είναι αυτές που καθιστούν τον Ιταλό επιστήμονα αναρμόδιο να αξιοποιήσει το μνημείο, αλλά και κάθε ξένο επιστήμονα που δεν έχει σφυγμομετρήσει το λαϊκό αίσθημα. Γι’ αυτόν, όπως είχε δηλώσει σε συνέντευξή του παλιότερα, πρόκειται για μια εκκλησία που πρωτοαντικρίζοντάς την ψάχνεις το καμπαναριό και δεν το βρίσκεις, για κάποια σκουριασμένα
κελιά που δεν αξίζει αφού τα γκρεμίσεις να τα χτίσεις ξανά.

Ελεύθεροι οι εγκλωβισμένοι
Πέραν των εγκλωβισμένων, οι υπόλοιποι Κύπριοι δεν αντιδρούν ακόμα και δεν έχουν συνειδητοποιήσει τι πρόκειται να γίνει στον Απόστολο Ανδρέα. Σίγουρα όλοι θέλουν να τον θυμούνται όπως τον άφησαν ή όπως τον γνώρισαν από φωτογραφίες στα εξώφυλλα των παλιών προσφυγικών τετραδίων του Δημοτικού.
Ίσως τελικά, οι εγκλωβισμένοι να είναι οι πιο ελεύθεροι Κύπριοι, αφού βιώνουν σ’ όλο της το εύρος την κατοχή και το κυπριακό πρόβλημα, όσον αφορά την καθημερινότητά τους. Όσο για τους υπόλοιπους... η κατοχή έχει μετατραπεί σε γραφικές περιγραφές, έχει ταυτιστεί με την εισβολή, είναι επέτειος και όχι βίωμα.
Λένε πως όσα κάνουμε για τον τόπο μας δεν μας ανήκουν, είναι ένα δάνειο που κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας για να κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας. Η ιστορία δίνει στην εκάστοτε γενιά που κυβερνά, το ρόλο του θησαυροφύλακα που με δέος οφείλει να σταθεί απέναντι σ’ ό,τι αφορά τη διατήρηση και ανάπτυξη της ιδιαιτερότητας του λαού μας.

Η μικρή και πολυβασανισμένη Κύπρος αγωνίστηκε μετά το 1974 για την αναγέννηση μέσα από τις στάχτες της καταρρακωμένης οικονομίας της, θέτοντας σε δεύτερη μοίρα τη διατήρηση της πολιτιστικής της κληρονομιάς. Το αποτέλεσμα είναι τα εκποιημένα κειμήλια και τα παραμελημένα μνημεία να μαρτυρούν με τη σιωπή και την απουσία τους το γεγονός αυτό.

Η Ευρώπη τοποθετήθηκε
Η επιστημονική τεκμηρίωση της έκθεσης Groci, αμφισβητείται επίσημα, ομόφωνα, από τη Europa Nostra, σε ομόφωνη απόφασή της στις 16 Οκτωβρίου 2003, οργανισμό στον οποίο συμμετέχουν περισσότερες από 200 οργανώσεις κρατών της Ε.Ε.
Η Ευρώπη, με σχετική επιστολή, ημερομηνίας 24/10/03, καλεί άμεσα τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας να ανακαλέσει την απόφασή του για τον Απόστολο Ανδρέα και να προστατεύσει την πολιτιστική μας κληρονομιά. Κι ενώ σε λίγους μήνες η Κυπριακή Δημοκρατία αισιοδοξεί πως θα αποτελεί ομότιμο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αδιαφορεί για θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς στα οποία η Ευρώπη δίνει μεγάλη σημασία.

Παλιά αμερικανικά σχέδια
Ιστορικοί υπενθυμίζουν, πως υπήρξαν στο παρελθόν αμερικανικά σχέδια για Στρατιωτική Βάση στη θέση της Μονής, που έμειναν όμως ανυλοποίητα γιατί προσέκρουσαν στην αποφασιστικότητα του τότε προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Κανείς δε μπορεί να γνωρίζει πόσο μακροπρόθεσμοι μπορεί να είναι οι αμερικανικοί σχεδιασμοί, ούτε ποια μπορεί να είναι η πιθανή εμπλοκή τους στο θέμα του Αποστόλου Ανδρέα.
Ίσως το όλο θέμα να είναι ένας κακός χειρισμός μιας μελέτης που κόστισε στη UNOPS και χωρίς καμία σκοπιμότητα, από πλευράς του Οργανισμού, πήρε τη σημερινή τροπή.
Στον πολιτικό και διπλωματικό στίβο, πάντως, οφείλουν να είναι καχύποπτοι όσοι αγωνίζονται. Ο Απόστολος Ανδρέας έχει και πολιτική αξία.
Της Ελένης Γαβριήλ
ΠΟΛΙΤΗΣ:09/11/2003 Σελ.: 34

ΣΙΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΑΠΕΙΝΑ
Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος

Ο Μόρφου Νεόφυτος είπε ότι είχε επισκεφθεί τη Μονή και αναγνωρίζει την αναγκαιότητα έργων αναστήλωσης και συντήρησης των κτιριακών εγκαταστάσεων του συγκροτήματος και του ναού, με ιδιαίτερη φροντίδα όμως ώστε να διαφυλαχθεί ο ιστορικός του χαρακτήρας και η μορφή με την οποία το γνωρίζει ο λαός όλης της Κύπρου.

Ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος είναι ίσως ο μόνος που πείθει για τις θέσεις του, για τον τρόπο αναστήλωσης της Μονής του Αποστόλου Αντρέα. Ο άνθρωπος πήγε και είδε πολλές φορές το χώρο - ο μόνος Επίσκοπος που μεταβαίνει στα κατεχόμενα μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων - άκουσε τις απόψεις και τις θέσεις των ανθρώπων που ζουν εδώ και δεκαετίες σκλαβωμένοι. Τα υπόλοιπα μέλη της Ιεράς Συνόδου - πλην του Λεμεσού Αθανασίου - υποστήριξαν τις θέσεις της κυβέρνησης και των Ηνωμένων Εθνών, βλέποντας μόνο σχέδια στα χαρτιά. Η δύναμη της εμπειρίας, σίγουρα δίνει στο Μητροπολίτη Μόρφου, τη δύναμη να ορθώνει τις θέσεις και τις διαφωνίες του. Είναι πάντως κρίμα που μια τέτοια απόφαση για τη συντήρηση και αναστήλωση της Μονής, λαμβάνεται χωρίς διάλογο και χωρίς συζήτηση όλων των πτυχών του έργου. Τι θα γίνει άραγε αν αύριο αποδειχθεί ότι η κατεδάφιση των κελιών ήταν μοιραία για τη Μονή; Τι θα γίνει άραγε αν ύστερα από μερικά χρόνια, φανεί ότι η απόφαση ήταν λανθασμένη; Αυτή η βιασύνη να ληφθούν αποφάσεις - για να μην χαθούν κάποια χρήματα - είναι πολύ επικίνδυνη και καθόλου σύμφωνη με την παράδοση του τόπου.


Επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος


«Είναι μέγιστης ιστορικής σημασίας η διατήρηση και προστασία της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα, δήλωσε ο Κύκκου Νικηφόρος. Υποστήριξε ότι δεν θα πρέπει τα
κελιά που βρίσκονται γύρω από την εκκλησία να κατεδαφιστούν, αλλά να ανακαινισθούν και να διαμορφωθούν σε μουσείο ή για άλλη χρήση, όχι όμως για διαμονή περιηγητών για να μη μετατραπεί σε ξενοδοχείο το μοναστήρι».
Δεν κατάφερε ούτε ο ισχυρός Επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος να πείσει την κυβέρνηση, τους αμερικανούς και τα Ηνωμένα Εθνη, να κάνουν ένα βήμα πίσω και να υιοθετήσουν τις δικές του απόψεις. Η εισήγηση του για να μετατραπούν τα
κελιά σε μουσείο είναι μια καλή λύση, η οποία θα συνέβαλλε στη σωτηρία της Μονής. Η ευχή όλων είναι να λυθεί σύντομα το κυπριακό και η συντήρηση σίγουρα θα γίνει με τον καλύτερο τρόπο, χωρίς την ανάγκη των χρημάτων και της μεσολάβησης των ξένων. Όλοι είναι έτοιμοι να προσφέρουν είτε από το περίσσευμα ή το υστέρημα τους, για την αναστήλωση της Μονής. Ο Απόστολος Αντρέας έχει τόση μεγάλη χάρη που όλοι τον επικαλούνται στις δύσκολες στιγμές. Πάντως μέσα στη δίνη των αντεγκλήσεων, ένα θαύμα από τον άγιο θα ήταν η καλύτερη λύση. Ο Άγιος όμως ξέρει να λειτουργεί με τον δικό του τρόπο, αποκαλύπτοντας την αλήθεια με τρόπο που να συμβάλλει στη σωτηρία όλων.

ΠΚ
ΠΟΛΙΤΗΣ:09/11/2003 Σελ.: 1

 

EUROPA NOSTRA
Επιστολή για τον Απ. Ανδρέα
Σε μια κρίσιμη στιγμή για τη Μονή του Αποστόλου Ανδρέα φτάνει με τον πιο επίσημο τρόπο μια ευρωπαϊκή απόφαση αποδοκιμασίας προς την Κυπριακή Κυβέρνηση που ήδη έθεσε την υπογραφή της για κατεδάφιση τμημάτων του μοναστηριού.
Η EUROPA NOSTRA, εκπροσωπώντας 200 και πλέον οργανισμούς χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απέστειλε στον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας την ομόφωνη αντίθεσή της στην αλλοίωση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου.
«Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία/αιτιολογία για τις προτεινόμενες δραστικές αλλοιώσεις στο ναό του 19ου αιώνα (δηλ. κατεδάφιση της στοάς) της οποίας η κατάσταση διατήρησης δεν απαιτεί καμία εκτεταμένη αναστηλωτική εργασία», αναφέρει η εν λόγω επιστολή στηριγμένη στις εκθέσεις Ελλήνων επιστημόνων. «Η EUROPA NOSTRA συστήνει έντονα την ακύρωση κάθε εργασίας η οποία έχει προγραμματιστεί στα πλαίσια του υπό συζήτηση/ διαφιλονικούμενου προγράμματος της UNOPS όπως αυτό έχει σχεδιαστεί από τον καθηγητή Croci.
Ο Ευρωπαϊκός οργανισμός καλεί τον πρόεδρο Παπαδόπουλο να επέμβει και ν’ αφουγκραστεί τη λαϊκή αντίθεση προς την πρόταση Croci, της οποίας το κύρος και η βαρύτητα συνεχίζει να ξεφτίζει.
«Ανησυχούμε», τονίζει ο ευρωπαϊκός οργανισμός, «από το γεγονός ότι όσον αφορά το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, η ακεραιότητα της πρόθεσης δεν εγγυάται απαραίτητα και την ποιότητα της πρότασης που υποβλήθηκε από την UNOPS ή την ποιότητα της εκτέλεσής της από την οπτική του τομέα συντήρησης».
Ελένη Γαβριήλ
ΠΟΛΙΤΗΣ:04/11/2003 Σελ.: 37
(Πίσω στην κύρια σελίδα)

Ποιος θα απαντήσει στον πατέρα Ζαχαρία;
Γιατί θυσιαστήκαμε για τρεις δεκαετίες, γιατί αγωνιστήκαμε, γιατί στερηθήκαμε τα πάντα, γιατί δεν αφήσαμε τον Απόστολο στους αλλόθρησκους, γιατί δεν μας ρώτησαν, γιατί δεν έρχονται να μας δουν, γιατί αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς, γιατί θα χαλάσουν αυτά που εμείς προστατεύσαμε με τη ζωή μας; Ποιος άραγε θα απαντήσει στον Οικονόμο Ζαχαρία, ο οποίος για 40 και πλέον χρόνια υπηρετεί τον Απόστολο Αντρέα και στη Δέσποινα που θυσιάστηκε για τον Άγιο άλλα τόσα χρόνια;
? Φυσικά ο πατήρ Ζαχαρίας δεν ζητά απαντήσεις από τους ανθρώπους, αλλά παρακαλεί με το δικό του τρόπο τον θαυματουργό άγιο, να φωτίσει τους ανθρώπους, να τους δείξει το δρόμο, να προστατεύσει το μοναστήρι του. Με τη βεβαιότητα που του δίνει η εμπειρία του θαύματος, δεν ανησυχεί αλλά υποδεικνύει στους εκκλησιαστικούς και πολιτικούς ταγούς ότι ο άγιος δεν αστειεύεται, αλλά ούτε και ανέχεται τους μικρούς.
Η ιστορία της αναστήλωσης της Μονής του Αποστόλου Αντρέα, έχει τη δική της ιστορία, με πολλές σκοπιμότητες, με πολλά συμφέροντα και πολλά σκοτεινά σημεία, να υπάρχουν πίσω από τις αποφάσεις. Από τη μια, η κυβέρνηση με πολλές παλινδρομήσεις και με μια αμφισβητούμενη απόφαση έδωσε το πράσινο φως στους αμερικανούς και τα Ηνωμένα Έθνη να προχωρήσουν με τα έργα. Από την άλλη, η διαχειριστική επιτροπή, με βουλευτές και διάφορους επιστήμονες φωνάζει και διαμαρτύρεται προειδοποιώντας για τη μεγάλη καταστροφή. Οι άνθρωποι των Ηνωμένων Εθνών απειλούν ότι θα χαθούν τα χρήματα, ενώ ο Επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος προτείνοντας μια μέση λύση, υπόσχεται να πληρώσει αυτός την αναστήλωση της Μονής.
? Η Ιερά Σύνοδος σφυρίζει μάλλον αδιάφορα για τα τεκταινόμενα, αφού με εξαίρεση τον Μητροπολίτη Μόρφου Νεόφυτο, οι υπόλοιποι δεν πήραν ξεκάθαρη θέση επί του θέματος. Το θέμα πέρασε μεν από την Ιερά Σύνοδο, αλλά κανένας δεν εξήγησε το σκεπτικό της απόφασης. Οι πρωταγωνιστές συνεχίζουν τις προσπάθειες, εκτιμώντας ότι τίποτα δεν χάθηκε ακόμη. * Η Βουλή θα συνέλθει και βουλευτές ανεξαρτήτως κομμάτων ετοιμάζουν νομοθετικές εκπλήξεις, ενώ έντονο ενδιαφέρον φαίνεται ότι εκδήλωσε και ο πρόεδρος Παπαδόπουλος ο οποίος σκέφτεται ξανά το ζήτημα. Ποτέ δεν είναι αργά όταν διακυβεύονται σπουδαία και λεπτά πράγματα.

Οικονόμος Ζαχαρίας
 «Μεταφέρουμε τα δάκρυα και την οδύνη 27 χρόνων εγκλωβισμού, αυτών που ζουν και αυτών που πέθαναν. Κάποτε ήμασταν πολλοί, τώρα μείναμε ελάχιστοι, θάβουμε και ξεθάβουμε κόκαλα για να γινόμαστε πιο πολλοί. Διερωτηθήκατε ποτέ Άγιοι Αρχιερείς, άμα και εμείς πεθάνουμε πού θα αφήσουμε και ποιος θα παραλάβει το κλειδί της πόρτας του Αποστόλου Αντρέα;
Η ελπίδα μας είναι ο Απόστολος Αντρέας. Και επειδή τώρα δικοί μας και ξένοι θέλουν να τον ανακαινίσουν για να μην πέσει δήθεν, αλλά μαζί θέλουν να ρίξουν και τους παλιούς τοίχους του αρχαίου παρεκκλησιού και τους τοίχους της νέας εκκλησίας και τα κελιά πάνω από την εκκλησία με τις καμάρες και τις κολώνες τους και μαζί τη μνήμη των ζωντανών και των πεθαμένων, παρακαλούμε την Αγιοσύνη σας να μην το επιτρέψετε.
Επιστολή του Οικονόμου του Αποστόλου Αντρέα, Ζαχαρία Γεωργίου προς την Ιερά Σύνοδο στις 21/9/2002.

Τι λένε οι κύπριοι Αρχιτέκτονες

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Κύπρου θεωρεί ότι η Μονή ως σύνολο αποτελεί ένα «αληθινό» αδιαίρετο εξελικτικό σύμπλεγμα κτισμάτων και λειτουργιών το οποίο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, διακρίνεται από αξίες ιστορικές - συμβολικές αρχιτεκτονικές, αρχαιολογικές, τυπολογικές, αισθητικές και περιβαλλοντικές και ως τέτοιο πρέπει να διατηρηθεί. Η ανατολική και νότια στοά και τα κελιά πάνω από τη νότια στοά του κυρίως ναού αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του αρχιτεκτονικού συνόλου και εργασίες αποκατάστασης - συντήρησης πρέπει να εκτελεστούν χωρίς αλλοίωση της σημερινής μορφής του συνόλου, παρά μόνο σε περιορισμένης έκτασης σημασία.

Οι προτάσεις των Ελλήνων Αρχιτεκτόνων

Το κτιριακό συγκρότημα της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα διαθέτει ως σύνολο σημαντική ιστορική, καλλιτεχνική περιβαλλοντική, αλλά και συμβολική αξία, πέρα από την τεράστια λατρευτική του αξία, ως ένα από τα μεγαλύτερα ιερά προσκυνήματα της Κύπρου. Οπωσδήποτε όμως η επί τρεις δεκαετίες απομόνωση του στο υπό κατοχή βόρειο τμήμα της Κύπρου, οδήγησαν στην περαιτέρω αναβάθμιση της αξίας του ως συμβόλου μνήμης της προ του 1974 κατάστασης.
Εξ αρχής σημειώνεται ότι, καθώς η παρούσα Έκθεση δεν προσπαθεί να επιλύσει τα ζητήματα, τα οποία αποτελούν αντικείμενο μιας πλήρους και συστηματικής μελέτης, οι παρακάτω προτάσεις αποτελούν γενικές κατευθύνσεις και υποδείξεις. Για την επίτευξη των σκοπών της επεμβάσεως, με βάση τις σχετικές αρχές, όπως αυτές τέθηκαν στα προηγούμενα, προτείνονται τα εξής:

α. Η συντήρηση και διατήρηση της γενικής μορφής των επί μέρους κτιρίων του οικοδομικού συγκροτήματος της Μονής, όπως αυτά έφθασαν ως τις μέρες μας με εξαίρεση την προσθήκη προς ανατολάς του ναού που προτείνεται να αποκατασταθεί στην προ των νεοτερικών επεμβάσεων με σκυρόδεμα μορφή της και, ενδεχομένως, τη βόρεια στοά, της οποίας μπορεί να συζητηθεί η κατασκευή εκ βάθρων, όπως αυτή προβλεπόταν από το αρχικό οικοδομικό πρόγραμμα.

β. Η συντήρηση και αποκατάσταση ή, κατ’ εξαίρεση, η ανακατασκευή των ευπαθέστερων αρχιτεκτονικών στοιχείων των κτιρίων που έχουν αλλοιωθεί ή που έχουν καταστραφεί από φυσικά αίτια ή από νεοτερικές επεμβάσεις.

γ. Τοπικές επεμβάσεις στη διαρρύθμιση του εσωτερικού των κτιρίων για την αντιμετώπιση κυρίως λειτουργικών αναγκών αλλά και για λόγους αποκαταστάσεως της αρχικής τυπολογίας, όπως στην περίπτωση του κτιρίου του Συνοδικού.

δ. Αποκατάσταση των βλαβών που έχουν προκληθεί από άστοχες επεμβάσεις και η βελτίωση της παραμένουσας αντοχής των φερόντων στοιχείων στην αρχική τους κατάσταση, και όχι βέβαια σύμφωνα με τους ισχύοντες σήμερα κανονισμούς και κώδικες.

Οι προτάσεις
Σκοπός της επεμβάσεως, όπως αναφέρεται στον τίτλο της Μελέτης του καθηγητή κ. Giorgio Croce, είναι η συντήρηση της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα. Οι προτάσεις, όμως, ξεκινούν με γνώμονα τις κατεδαφίσεις και κατά συνέπεια προκαλούν αλυσιδωτά τις βαριές στερεωτικές επεμβάσεις, τις ανακατασκευές και αναπλάσεις. Η αρχιτεκτονική - αναστηλωτική του λύση δεν συνάδει με την διεθνώς αποδεκτή έννοια της συντήρησης. Δε φαίνεται πάντως τυχαίο το ότι οι μελετητές δεν ονομάζουν το συνθετικό μέρος της μελέτης τους «Πρόταση», αλλά «Υπόθεση» διατηρώντας και οι ίδιοι μιαν επιφύλαξη για την ολοκλήρωση της μελέτης και τη διεξαγωγή συμπληρωματικών ερευνών, που πιθανόν να ανατρέψουν ή να τροποποιήσουν ορισμένα πράγματα.
Το οικοδομικό συγκρότημα της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα, πέρα από την ιστορική, καλλιτεχνική, λειτουργική και περιβαλλοντική του αξία, αποτελεί σύμβολο συλλογικής μνήμης που εκφράζεται αρχιτεκτονικά μέσα από τη μορφή που γνώρισαν πολλές γενιές Κυπρίων για έναν περίπου αιώνα και η οποία απέκτησε νέο νόημα μέσα από τη συνεχή λειτουργία του προσκυνήματος από τους εγκλωβισμένους Ελληνοκυπρίους τα τελευταία 29 χρόνια. Η μορφή αυτή είναι διατηρητέα και η επιλεκτική
κατεδάφιση και αναμόρφωση του μνημειακού συνόλου, πέρα από τα σοβαρά μορφολογικά και οικοδομικά, αλλά και στατικά προβλήματα που τελικά θα δημιουργήσει, αντιτίθεται στις βασικές διεθνείς αρχές συντηρήσεως και αποκαταστάσεως μνημείων. Προτείνεται, έτσι, η εκτέλεση από την UNOPS μόνον των στερεωτικών και αναστηλωτικών επεμβάσεων τόσο στα πλέον αξιόλογα τμήματα του συγκροτήματος, όπως ο παλαιός και ο νεότερος ναός, το κωδωνοστάσιο και το κτίριο Φωτιάδη, όσο και στα λιγότερο σημαντικά αλλά οργανικά συνδεδεμένα με αυτά κτίρια, όπως οι στοές και τα κτίρια του Συνοδικού και των κελιών. Προτείνεται επίσης να εξετασθεί η πιθανότητα κατασκευής και της βόρειας στοάς του ναού, η οποία θα εξυπηρετήσει λειτουργικά το προσκύνημα και θα συμβάλει στην προστασία του νεότερου ναού, ιδιαίτερα από την υγρασία, αλλά και θα συμβάλει στη βελτίωση της δυναμικής του συμπεριφοράς.
Τέλος, επειδή, όπως είναι γνωστό σε όσους ασχολούνται με την προστασία της πολιτιστικής γενικά και ειδικότερα της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, η αποκατάσταση είναι μια σύνθετη διαδικασία, αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας, που απαιτεί τη συμβολή πολλών ειδικοτήτων, με προεξάρχοντες ειδικευμένους αρχιτέκτονες, οι οποίοι οφείλουν να έχουν τη γενική εποπτεία της ιστορικής τεκμηριώσεως, της αξιολογήσεως και του καθορισμού της βασικής ιδέας και των αρχών της επεμβάσεως, προτείνεται, προκειμένου να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις, και να καθορισθούν με ακρίβεια οι επεμβάσεις, η διεύρυνση της ομάδος μελέτης με αρχιτέκτονες - αναστηλωτές μεταξύ των οποίων θα μετέχουν απαραιτήτως, ως γνώστες των τοπικών συνθηκών και των ιδιαιτεροτήτων της τοπικής αρχιτεκτονικής, και Κύπριοι ειδικοί.
Πέτρος Κουφόπουλος: Επίκουρος καθηγητής Αναστηλώσεων Πανεπιστημίου Πατρών
Σταύρος Μαμαλούκος: Αρχιτέκτων - Ανστηλωτής Βυζαντινολόγος
Χρήστος Φουρνιώτης - Παυλάτος: Πολιτικός Μηχανικός Βοηθός Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αθήνα.
ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ
ΠΟΛΙΤΗΣ:02/11/2003 Σελ.: Μαρτυρίες 3

 

ΚΑΘΕΤΗ ΔΙΑΦΩΝΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠ. ΑΝΔΡΕΑ
Οι εγκλωβισμένοι μπροστά στις μπουλντόζες
"Η απόφαση δεν θα είχε ληφθεί παρόντων του Προέδρου και του υπουργού Εξωτερικών"

Η διαχειριστική επιτροπή της Μονής Απ. Ανδρέα θα μεταβεί σήμερα στο προεδρικό για να διαβιβάσει επιστολή διαμαρτυρίας στον Πρόεδρο Παπαδόπουλο.

Αποφασισμένοι να μην επιτρέψουν στις μπουλντόζες να ρίξουν έστω και μία πέτρα από την Ιερά Μονή του Αποστόλου Ανδρέα δηλώνουν οι εγκλωβισμένοι του Ριζοκαρπάσου, αλλά και η διαχειριστική επιτροπή του Μοναστηριού. Η διαχειριστική επιτροπή στη διάρκεια χθεσινής συνεδρίασης επαναβεβαίωσε τη θέση της ότι η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για έναρξη των διαδικασιών αναστήλωσης της Μονής από την UNOPS «είναι λανθασμένη και κακώς ελήφθη απόντων του Προέδρου της Δημοκρατίας Τάσσου Παπαδόπουλου και του αρμόδιου υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Ιακώβου».

Μιλώντας στον «Π» το μέλος της διαχειριστικής επιτροπής της Ιεράς Μονής του Αποστόλου Ανδρέα Ιωάννης Μανώλη δήλωσε ότι ενδεχομένως το Υπουργικό Συμβούλιο να μην κατέληγε σε αυτήν την απόφαση, εάν προήδρευε του σώματος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ήταν παρών ενώπιον του Υπουργικού ο Γιώργος Ιακώβου. Σε επισήμανση ότι με αυτήν την τοποθέτηση αφήνονται αιχμές σε βάρος του Προέδρου της Βουλής Δημήτρη Χριστόφια, ο οποίος προήδρευσε του Υπουργικού Συμβουλίου ως Προεδρεύων της Δημοκρατίας, τόνισε ότι η διαχειριστική επιτροπή δεν αμφισβητεί τα συνταγματικά δικαιώματα του κ. Χριστόφια. Πλην όμως, όπως επεσήμανε, θα έπρεπε να μετατεθεί για αργότερα η λήψη μίας τόσο σημαντικής απόφασης την στιγμή που απουσίαζε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στο εξωτερικό. Σημείωσε δε ότι κακώς η κυβέρνηση παραγνώρισε την διαχειριστική επιτροπή και τις θέσεις της, προτού αποφασίσει την ανάθεση του έργου στην UNOPS.

Σήμερα αναμένεται ότι ο πρόεδρος της διαχειριστικής επιτροπής, συνοδευόμενος από το βουλευτή Αμμοχώστου του ΔΗΚΟ Ζαχαρία Κουλία, θα μεταβούν στο Προεδρικό Μέγαρο προκειμένου να διαβιβάσουν εγγράφως στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τις θέσεις της διαχειριστικής επιτροπής, ενώ θα καταβληθεί προσπάθεια για να διεξαχθεί ή να καθοριστεί σε μεταγενέστερο στάδιο και συνάντηση με τον Τάσσο Παπαδόπουλο. Σύμφωνα με τον κ. Μανώλη, η διαχειριστική επιτροπή θα ζητήσει από τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο την ανάκληση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, και την αξιοποίηση των κονδυλίων που επρόκειτο να διατεθούν για σκοπούς συντήρησης της Μονής.

Σε αντίθετη περίπτωση, τόσο οι εγκλωβισμένοι, όσο και η διαχειριστική επιτροπή θα αντιδράσουν δυναμικά με στόχο να αποτρέψουν την έναρξη των εργασιών στην Μονή. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο κ. Μανώλη, τόσο ο Ιερέας και οι εγκλωβισμένοι του Ριζοκαρπάσου, όσο και η διαχειριστική επιτροπή είναι αποφασισμένοι να μην επιτρέψουν στις μπουλντόζες «να ρίξουν έστω και μία πέτρα από το Μοναστήρι».

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΖΟΡΜΠΑ
ΠΟΛΙΤΗΣ:22/10/2003 Σελ.: 4

Ημέρα αποφάσεων για τον Απ. Ανδρέα
Τα επόμενα βήματά της καθορίζει σήμερα η διαχειριστική επιτροπή της Ιεράς Μονής Αποστόλου Ανδρέα, μετά την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου να ανάψει το πράσινο φως για την έναρξη της διαδικασίας αναστήλωσης της Μονής, έργο που ανέλαβε η UNOPS. Όπως ο «Π» πληροφορείται, η διαχειριστική επιτροπή θα συνέλθει σήμερα σε συνεδρίαση προκειμένου να καθορίσει τι θα τεθεί ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας Τάσσου Παπαδόπουλου (σ.σ. από τον οποίο θα ζητηθεί συνάντηση), με στόχο την ανάκληση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου. Να σημειωθεί ότι μετά το βουλευτή του ΔΗΚΟ Ζαχαρία Κουλία και το Κίνημα Οικολόγων εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Και οι Οικολόγοι χαρακτήρισαν με την σειρά τους απαράδεκτο και ατυχή τον τρόπο με τον οποίο ενήργησε το Υπουργικό Συμβούλιο, επειδή δεν έλαβε υπόψη τις αντιδράσεις των Καρπασιτών, της Εκκλησίας, των βουλευτών. «Ενήργησε με αφ’ υψηλού διάθεση και με εμφανή πρόθεση να ικανοποιήσει πολιτικές ή ιδιοτελείς σκοπιμότητες. Δεν μπορεί επιτέλους ο όποιος ξένος οργανισμός ή παράγοντας (στην προκειμένη περίπτωση η UNOPS) να επιβάλλει δια εκβιασμού τις αποφάσεις των Κυπρίων για θέματα που αφορούν κυρίως τους ίδιους», υπέδειξαν οι Οικολόγοι. Μάλιστα το Κίνημα δεν δίστασε να παρομοιάσει την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για τον Απόστολο Ανδρέα, με την παλαιότερη απόφαση του σώματος για παραχώρηση διευκολύνσεων στις ΗΠΑ στη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ.
Κυβερνητικές εξηγήσεις
Στο θέμα των αντιδράσεων που προκλήθηκαν μετά την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για την Μονή του Αποστόλου Ανδρέα, επανήλθε χθες η κυβέρνηση διά του αναπληρωτή Κυβερνητικού Εκπροσώπου Μάριου Καρογιάν. Απαντώντας στις αιχμές του βουλευτή του ΔΗΚΟ Ζαχαρία Κουλία, υπέδειξε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας γνωρίζει καλά το συγκεκριμένο θέμα, ενώ υπενθύμισε ότι ο αρμόδιος υπουργός Εξωτερικών, τους τελευταίους τρεις μήνες υπέβαλε συγκεκριμένες προτάσεις και είχε επαφές με όλους τους εμπλεκόμενους, «κάτι που γνώριζε ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος». Επί τη ευκαιρία, ο Μάριος Καρογιάν επανέλαβε ότι η ημερήσια διάταξη του Υπουργικού Συμβουλίου καθορίζεται εκ των προτέρων και κατόπιν συνεννόησης του Γραμματέα του σώματος με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ερωτηθείς για το γεγονός ότι ο Πρόεδρος της Βουλής αναλαμβάνει να προεδρεύει του Υπουργικού Συμβουλίου όταν απουσιάζει ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος στο εξωτερικό, παρατήρησε ότι «επειδή απουσιάζει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν σημαίνει ότι το κράτος δεν λειτουργεί».
361- ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΖΟΡΜΠΑ

ΠΟΛΙΤΗΣ:21/10/2003 Σελ.: 3

 

Έριδες προκαλεί η περιουσία του Απ. Ανδρέα
Πάφου: Επαναρχίζουν οι εργασίες, δεν ακούω κανένα
Δικαστική απόφαση του έτους 1896 καθώς και το καταστατικό της Διαχειριστικής Επιτροπής του Αποστόλου Ανδρέα επικαλούνται μέλη της, με σκοπό να ανακόψουν τις «επεκτατικές» βλέψεις μελών της Ιεράς Συνόδου, ύστερα από χθεσινή δήλωση του Μητροπολίτη Πάφου ότι τον πρώτο λόγο στη διαχείριση της περιουσίας της Μονής έχει η Εκκλησία της Κύπρου.
Σύμφωνα με το καταστατικό, ύστερα από αγωγή που καταχωρήθηκε το 1896 ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου από τον τότε Αρχιεπίσκοπο Κύπρου, επήλθε μεταξύ του και των κατοίκων Ριζοκαρπάσου συμβιβασμός, σύμφωνα με τον οποίο η διαχείριση της περιουσίας του Αποστόλου Ανδρέα γίνεται από εξαμελή επιτροπή Ριζοκαρπασιτών που εκλέγονται ανά τριετία. Με βάση το καταστατικό, τα λογιστικά βιβλία της Μονής μπορούν να ελέγχονται ανά πάσα στιγμή από εντεταλμένο από την Αρχιεπισκοπή πρόσωπο. Το καταστατικό συνετάχθη το έτος 1898. Ο πρόεδρος της διαχειριστικής επιτροπής Αποστόλου Ανδρέα, κ. Φαλάς, ανέφερε στον «Φ» ότι η επιτροπή δεν μπορεί να πουλήσει περιουσία της Μονής χωρίς να ενημερώσει την Αρχιεπισκοπή, η οποία μπορεί να απορρίψει μια εισήγηση της επιτροπής, αλλά όχι να αποφασίσει η ίδια (η Αρχιεπισκοπή) να πουλήσει οτιδήποτε.
Η Μονή Αποστόλου Ανδρέα διαθέτει περιουσία σε αρκετές περιοχές της Κύπρου, αλλά οι μεγαλύτερες εκτάσεις (εκατοντάδες ή σύμφωνα με άλλους χιλιάδες στρέμματα) βρίσκονται δυτικά του Ριζοκαρπάσου.
Ο Μητροπολίτης Πάφου με χθεσινές δηλώσεις του σχολιάζοντας το ποιος θα διαχειρίζεται την περιουσία της Μονής σε περίπτωση επίλυσης του κυπριακού, ανέφερε: «Υπάρχει διαχειριστική επιτροπή αλλά κατά την άποψή μου τον πρώτο λόγο πρέπει να έχει η Εκκλησία και όχι η διαχειριστική επιτροπή, διότι μέσα στο πλαίσιο του νοικοκυρέματος της Εκκλησίας πρέπει να σταματήσουν και αυτά».
Κληθείς να σχολιάσει τους φόβους Kαρπασιτών ότι πιθανώς η Εκκλησία να πωλήσει περιουσία της Μονής, παρατήρησε ότι η Εκκλησία μελετά τα ζητήματα και ύστερα αποφασίζει αν θα πουλήσει περιουσία. Δεν γίνεται ό,τι αποφασίσει ο Μητροπολίτης από μόνος του, είπε, για να προσθέσει: «Ανταλλάσσονται απόψεις, ζητούνται γνωματεύσεις ειδικών και έπειτα λαμβάνονται οι αποφάσεις».
Όσον αφορά τις εργασίες αναστήλωσης της Μονής, ο Μητροπολίτης Πάφου είπε ότι εντός των ημερών θα δώσει οδηγίες να επαναρχίσουν οι εργασίες.
Παρατήρησε ωστόσο, ότι «υπάρχουν κτισμένα στο ιερό της νεότερης εκκλησίας τέσσερα μεγάλα δωμάτια τα οποία κακώς κτίστηκαν πάνω στην εκκλησία και τα οποία θα πρέπει να κατεδαφιστούν και δεν θα ακούσω σε κανένα». Το μοναστήρι, είπε, ανήκει πρώτα στην Εκκλησία και ύστερα στους επιτρόπους, οι οποίοι δεν είναι και ειδικοί. «Θα δώσω εντολή εντός των ημερών να προχωρήσουν αλλά προηγουμένως θα μελετήσω το σχέδιο με τη βοήθεια αρχιτέκτονα για να μου πει την άποψή του», συμπλήρωσε.
Βάσος Βασιλείου (Φιλελεύθερος 22 Ιουνίου 2003)

 


English


Ελληνικοί Ραδιοσταθμοί
 

 


Οι εφημερίδες έγραψαν για το Ριζοκάρπασον


Σχολιάζουμε, Κρίνουμε, Επικρίνουμε



Ευρωπαϊκή Ένωση


Κυπριακή Δημοκρατία


Ανακοινώσεις


Έφηβος Βουλευτής



Πρώτο Κουδούνι


Γιάννης Μανιταράς



Κινηματογράφος Λουϊζιάνα

Για χρήση οποιουδήποτε περιεχόμενου επικοινωνήστε μαζί μας. © 2010 Copyright Εκδόσεις "ρο"
Επικοινωνία - Email
Επισκέψεις από: 11/10/1999