Αξιούμε!!!

Κάνε δική σου τη σελίδα μας.

Κύρια Σελίδα.

Εμείς...
Χάρτης
Ομιλίες
Έγραψαν...

Τα Σχολεία μας

Εκπαίδευση
Ενημέρωση
Δημοτικό & Νηπιαγωγείο
Γυμνάσιο
Τα παιδιά μας γράφουν

Δημογραφικά Στοιχεία
Κάτοικοι, Κοινοτικό Συμβούλιο, Σχολική Εφορεία

Μαθητές
Ιστορία
Ασχολίες Κατοίκων

Καταστροφή Πολιτιστικής μας κληρονομιάς

Οι "Δικοί" μας Άγιοι
Χερσόνησος Αγίων

Απόστολος Ανδρέας (1)
Απόστολος Ανδρέας (2)

Άγιος Φίλωνας (1)
Άγιος Φίλων (2)
Άγιος Συνέσιος (1)
Αγ. Συνέσιος (2)
Αγία Φωτεινή
Μονή και Θαύματα του Απ. Ανδρέα
H Eπισκοπή Καρπασίας

Εγκλωβισμένοι
Το δράμα των εγκλωβισμένων
Οι εγκλωβισμένοι μας
Δολοφονίες, Ξυλοδαρμοί, Κλοπές
ΚΑΡΠΑΣΙΑ: Οι τελευταίοι των Ευρωπαίων εγκλωβισμένων
Μηνύματα Εγκλωβισμένων
Στο ευρωπαϊκό δικαστήριο οδήγησαν οι Ριζοκαρπασίτες τους Τούρκους

Τα δικά μας
Ριζοκαρπασίτικες Συνταγές
Συντυχάννετε (ομιλείτε) ριζοκαρπασίτικα;
Το χωρκόν μου
Ο καιρός στο Ριζοκάρπασον

Το Ριζοκάρπασον στη μνήμη μας
Σωματεία

Ιστορία
Γεωγραφία
Τοπωνυμία
Παραλίες
Μνήμες

Πρόσωπα
Οι Ριζοκαρπασίτες γράφουν
Χερσόνησος Ηρώων
Αγνοούμενοι
Γιάννης Μανιταράς

Το Μαρίν
Νάσα Παταπίου
Πάρις Αθανασιάδης
Γιάννης/Μαρία


Φωτογραφίες
Φωτογραφίες του χθες  (1)
Νέες ανέκδοτες μαθητικές φωτογραφίες  (2)
Νέες Ανέκδοτες φωτογραφίες  (3)
Ανέκδοτες φωτογραφίες  (4)
Νέες Φωτογραφίες  (5)
Νέες μαθητικές φωτογραφίες  (6)
Φωτογραφίες σήμερα (7)
Φωτογραφίες σήμερα (8)

Μαθητικές (9)

Εφημερίδα Ριζοκαρπάσου
Τεύχος 1
Τεύχος 2
Τεύχος 3

Τεύχος 4
Τεύχος 5

Τεύχος 6
Τεύχος 7
Τεύχος 8

Τεύχος 9


Άλλες ενδιαφέρουσες σελίδες
Τα κατεχόμενα μνημεία μας

Υπουργείο Παιδείας
Κώμα Γιαλού
Νέτα
Επισκοπή Καρπασίας
Lobby for Cyprus
Cypriot Federation

Nepomak
Rizokarpasso fc
Κατωκοπιά



Τηλεφωνικοί κατάλογοι:

ΑΤΗΚ (Κύπρου)

Ο.Τ.Ε (Ελλάδας)

Αρχείο

Ένας Δάσκαλος προς δασκάλους και μαθητές

Αριστομένης Γεωργάτος
Φιλόλογος, Λυκειάρχης, πρώην καθηγητής Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου 

Ομιλία 18:00
31/10/2009

Σεβασμιότατε κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι

Μεγάλη είναι η συγκίνησή μου που βρίσκομαι ανάμεσά σας. Η συγκίνηση αυτή πολλαπλασιάζεται επειδή ανάμεσα στο σημερινό ακροατήριο βλέπω και αρκετούς μαθητές μου.  Με πολλούς από τους μαθητές μου σας πληροφορώ ότι διατηρώ επικοινωνία για σαράντα χρόνια. Σ’ ότι αφορά τη συμμετοχή μου σ’ αυτή την εκδήλωση, την τιμητική των τριών σπουδαίων ανθρώπων του Ριζοκαρπάσου, για μένα ήταν θέμα χρέους αδιαπραγμάτευτου και αυτονόητου. Προτού αναφερθώ στο Ζαχαρία Κουλία ως δάσκαλο θα μου συγχωρήσετε να σας δώσω την εικόνα του ως ανθρώπου, ως επιστήμονα και προϊσταμένου, όσο μου το επέτρεψαν οι δυνατότητές μου πριν από μερικές δεκαετίες.
Δε θα σας κουράσω αλλά θα σας κρατήσω.
Χαμηλών τόνων άνθρωπος ο Ζαχαρίας Κουλίας, αυτοκυριαρχημένος, προσηνής και ευγενικός, ανυπόκριτος και διακριτικός, απροκατάληπτος και φιλοσοφημένος, εκοσμείτο με όλες τις αρετές που ανέφερε ο σεβασμιότατος, χριστιανικές αρετές. Πολύπλευρη η πολυμάθειά του. Άνθρωπος με παιδεία και στέρεη πνευματική συγκρότηση και πνευματική μετριοφροσύνη, συγκρατημένος στις απαντήσεις του, όπως ταιριάζει στον σώφρονα και σοφό άνθρωπο. Εκπαιδευτικός με ευρύτερα διαφέροντα φιλόλογος διακεκριμένος μοιραζόταν τον πλούτο των γνώσεών του και των αισθημάτων του με συναδέλφους και μαθητές. Αργότερα, μπόρεσα να εκτιμήσω πόσο μεγάλη ήταν η περιπλάνησή του, στις ερημιές του στοχασμού. Δεν μπορώ να ξεχάσω, επιτρέψατε μου, ένα αινιγματικό ξεγελαστικό χαμόγελο κατά τις συζητήσεις μας, δεν ήταν ειρωνικό αυτό το χαμόγελο, το καταλάμβανες. Είχε κάτι το μυστηριώδες, κάτι το ασυνήθιστο.
Ο Κουλίας ήταν άνθρωπος που απαιτούσε περισσότερα από τον εαυτό του παρά από τους άλλους. Ο ρόλος του ως προϊσταμένου ήταν συμβουλευτικός, καθοδηγητικός και πάντοτε διακριτικός. Δεν ήθελε να φαίνεται πως ασκεί εξουσία. Περιοριζόταν στον καθοδηγητικό του ρόλο. Δεν επεδίωκε προβολή, κυρίως δεν είχε ιδιοτελείς επιδιώξεις. Βασικές αρχές του η συναδελφική δεοντολογία η αλληλεγγύη και η συνεργατικότητα. Δεν πίεζε, δεν απαιτούσε, με τον τρόπο του υποδείκνυε εκείνο που έπρεπε να γίνει. Ήταν πρόθυμος να φανεί επιεικής και να δείξει κατανόηση σε περιπτώσεις ελλείψεων και αδυναμιών.
Άνθρωπος δημοκρατικών πεποιθήσεων ο Κουλίας, θεωρούσε, αγαπητές και αγαπητοί, τη δημοκρατία τρόπο ζωής. Ηθική στάση και συμπεριφορά. Μόνο, έλεγε καμιά φορά, εκείνος που έχει εγκαταστήσει τη δημοκρατία στη συνείδηση του, έχει το δικαίωμα να μιλά γ’ αυτήν. Γνώση και ήθος είναι συστατικά της δημοκρατίας και στην περίπτωσή μάλιστα του εκπαιδευτικού το ήθος πρέπει να συμπορεύεται με τις πεποιθήσεις του. Στον τομέα της αγωγής εκείνος που καλείτο να διδάξει, διδάσκει εκείνο που είναι και προσφέρει εκείνο που κουβαλάει μαζί του. Ευγένεια έχεις, ευγένεια προσφέρεις, αξιοπρέπεια έχεις, αξιοπρέπεια προσφέρεις, εντιμότητα έχεις, εντιμότητα διδάσκεις, υποκρισία έχεις, μάσκα θα φορέσουν οι άλλοι που σ’ ακούνε, αχαλίνωτοι οι μεγάλο αναίσθητοι γίνονται οι νέοι.

Ο Κουλίας έδινε εξαιρετική σημασία στο παράδειγμα, ο εκπαιδευτικός πρέπει να διδάσκει με το παράδειγμα του, το αντίθετο αποτελεί διχασμό και φαρισαϊσμό.  Δεν μπορεί να δείξει κάποιος το δρόμο που ο ίδιος δεν τον περπάτησε. Μόνη η συμβουλή έχει μικρή αξία. Όποιος δίνει καλή συμβουλή κτίζει με το ένα χέρι, όποιος δίνει καλή συμβουλή και καλό παράδειγμα χτίζει και με τα δυο χέρια. Όποιος δίνει κακή συμβουλή και κακό παράδειγμα τα γκρεμίζει όλα.

Οι μαθητές, συνήθως έλεγε, κλείνουν τ’ αυτιά τους στις συμβουλές και τ’ ανοίγουν στο παράδειγμα. Ο αληθινός δάσκαλος επιβάλει το σωφρονισμό όχι με την απειλή, την τιμωρία και την επιλογή της δύναμης, αλλά με την αγάπη την προσωπική του ακτινοβολία και την μακροθυμία του. Βαρεί η απαίδευση, έλεγαν οι αρχαίοι, φίλες και φίλοι. Είναι δύσκολος ο εξανθρωπισμός του ανθρώπου, όσο εύκολο είναι το αντίθετο, γιατί ο άνθρωπος σύμφωνα με την ψυχολογία του βάθους είναι το πιο δυσεξαιρεύνητο ον της φύσης. Άξιος του ονόματός του ο εκπαιδευτικός, πρέπει να έχει συναίσθηση αυτής της αλήθειας για να οδηγήσει τους μαθητές του σε φιλόδοξα όρια, πρέπει να έχει προχωρήσει πολύ πιο πέρα ο ίδιος.

Ο Κουλίας είχε εντρυφήσει ,όχι μόνο τους έλληνες κλασικούς, αρχαίους, νέους και νεότερους, όχι μόνο στους μεγάλους πατέρες της εκκλησίας, μελετούσε συστηματικά γερμανική, αγγλική  και γαλλική  λογοτεχνία. Όσες φορές αναφερόταν στους γάλλους μυθιστοριογράφους του 18ου αιώνα, δίπλα στον  Όμηρο ακόμα και σε στοχαστές της μακρινής Κίνας και της Ινδίας, δίπλα στον  Όμηρο, τον Αισχύλο, το Θουκυδίδη, τον Ηράκλειτο, τον Σωκράτη, και στον Πλάτωνα, δίπλα στον Σαίξπηρ, τους μεγάλους πατέρες, τον Παρζάκ, τον Ουγκώ, τον Γκοντορσέ, τον Γκαίτε, τον Νίτσε και τον Μπρέχτ, οι μεγάλοι Κινέζοι στοχαστές Κομφούκιος και Λαοτσέ και ο Ινδός Ραμπιτρανάφ Ραγκόρ. Δεν μπορούσες να μείνεις αδιάφορος  ακούγοντας αφορισμούς όπως οι παρακάτω:  Η αρετή του μαθητή, η αρετή του δασκάλου ,είναι σαν τον άνεμο, η αρετή του μαθητή είναι σαν το χορτάρι  όταν ο άνεμος περάσει από πάνω δεν μπορεί παρά να σαλέψει. Κομφούκιος: Αν τα σχέδιά σου είναι για ένα χρόνο σπείρε σιτάρι, αν είναι για δέκα χρόνια φύτεψε ένα δένδρο, αν είναι για εκατό χρόνια μόρφωσε το λαό. Ένας αφορισμός του Νίτσε, προσέξτε τον και μην τον παρεξηγήσετε: Στην ανθρωπιά ενός δασκάλου είναι να προειδοποιεί και τους μαθητές του για τους κινδύνους που προέρχονται απ΄ αυτόν. Μη λες πως έχεις πάντα δίκαιο δάσκαλε, άσε να το πουν οι μαθητές.  Ο Μπρέχτ: Μια κοινωνία που δε φωτίζεται από τους φιλοσόφους  παρασύρεται από αγύρτες. Ο εκπαιδευτικός καλείται να προσφέρει από το περίσσευμά του. Πρέπει να υπάρχει όμως αυτό το περίσσευμα, γιατί από τα πολλά βγαίνουν τα λίγα, από τα λίγα δεν βγαίνει τίποτα. Είναι επομένως αυτονόητο το χρέος του εκπαιδευτικού να εμπλουτίζει τον γνωστικό του εξοπλισμό για να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των καιρών και να εκπληρώνει την αποστολή του και πρέπει να αξιοποιεί αυτά που έχει μάθει να θέτει δηλαδή τη γνώση του στην υπηρεσία των μαθητών του, στην υπηρεσία των συνανθρώπων του γιατί η γνώση είναι κοινωνικό αγαθό. Έλεγε, οι ψυχές των μαθητών δεν είναι δοχεία που πρέπει να γεμίσεις, είναι εστίες που πρέπει να θερμάνεις. Με τη συζήτηση και τη διδασκαλία ο φιλότιμος εκπαιδευτικός μπορεί να ερεθίσει τις συλλήψεις και τα οράματα  κάποιων  μαθητών. Φίλες και φίλοι, ένας Γάλλος φιλόσοφος  ο Ερρίκος Μπερξόν γράφει κάπου: Δασκάλους και καθηγητές, διώχτε τους, πετάχτε τους  στη θάλασσα δε σας χρειάζονται, είστε όμως υποχρεωμένοι να τους κρατήσετε για ένα πολύ ουσιαστικό λόγο. Είναι ενδεχόμενο κάποιος από αυτούς να ανάψει μια σπίθα του μαθητή στη ψυχή και αυτό να αλλάξει τον κόσμο. Αγαπητές και αγαπητοί όπου έγιναν κοσμογονικές αλλαγές, από τέτοιους ανθρώπους έγιναν.

Όταν μπαίνετε, μας έλεγε στις αίθουσες διδασκαλίας να αφήνετε πίσω, απέξω λύπες, στενοχώριες και προβλήματα χαμοζωής. Η κρύα καρδιά είναι ασυμβίβαστη με τη μυσταγωγία που πρέπει να επικρατεί στην αίθουσα διδασκαλίας, γιατί εκεί λειτουργούν οι ψυχές. Ο σχολικός χώρος δεν είναι πεδίον για γιορτές μόνο και άλλες παρεμφερές εκδηλώσεις, είναι πεδίο σκληρών αγώνων. Κάποτε αγαπητοί φίλοι, ζήτησαν από το υπουργείο παιδείας της Κύπρου, είχα ελεύθερη ώρα εγώ, κενή ώρα και πήγα σε μια αίθουσα που έκανε μάθημα γιατί μου'  πε πως είναι επείγον, λεω πως δεν μπορώ να τον διακόψω γιατί… Επήγα, δεν άκουγα τίποτε, και όταν κτύπησα και ήλθε λεω: Νόμισα ότι τους μαθητές σας κάπου τους έχετε πάει. Όχι μου λεει αγαπητέ, μιλώντας βροντερά σε ακούνε, μιλώντας σιγανά σε προσέχουν. Υπάρχει διαφορά όπως αντιλαμβάνεστε. Κουλίας και μαθητές, η διδασκαλία του Κουλία, αγαπητές και αγαπητοί, ήταν αφετηρία για προβληματισμό, κίνητρο για στοχασμό. Ο λόγος του πρόβαλλε ως αίτημα παιδευτικής και ηθικής ορθοστασίας. Είχα καταλάβει ότι οι μαθητές μαγεύονταν από τη διδασκαλία του, στρέφονταν προς αυτόν σαν ηλιοτρόπια και ήταν φυσικόν όταν τον άκουαν να τους λεει: Εκείνος που δεν επιδιώκει την γνώση προδίδει την ανθρώπινη ιδιότητά του και απεμπολή εκείνα τα γνωρίσματα που τον ξεχωρίζουν τον άνθρωπο από τα άλλα όντα της δημιουργίας. Αποκτά γνώσεις όμως, μαθαίνει δηλαδή, αυτός που διαθέτει θέληση και καταβάλλει προσπάθεια. Η ζωή είναι ένας αδιάκοπος αγώνας, είναι μόχθος, η γνώση ελευθερώνει από πολλές δουλείες. Από τις προλήψεις και τη δεισιδαιμονία, από τη μωρία και τις σοφιστείες, από τον φανατισμό και τη μισαλλοδοξία, από τον ατομισμό και την εγωπάθεια. Η αληθινή γνώση πρέπει να συμπορεύεται με το ήθος. Κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός είναι επομένως ατομική ευθύνη του καθενός και ιδιαίτερα του νέου, αυτή τη μοναδικότητα να την αναγάγει σε καταξίωση, στην ελευθερία, γιατί η ελευθερία είναι μια ιδιότητα του να είσαι ολόπλευρα ανθρώπινος. Για την άγνοιά μας, για την άγνοιά σας, έλεγε στους μαθητές δεν πρέπει να ντρεπόσαστε και ο πιο σοφός όσα γνωρίζει στην άγνοιά του τα οφείλει. Ακούστε τι λεει σχετικά ένας σοφός: Το να γνωρίζεις ότι δε γνωρίζεις, είναι η ύψιστη σοφία, το να μη γνωρίζεις και να κάνεις το γνώστη, είναι μια αρρώστια.  Αν δεις την αρρώστια αυτή, θα την θεραπεύσεις. Ποιος είναι ο σοφός; Αυτός που την είδε και την θεράπευσε. Η προσπάθεια έλεγε, να αποφύγεις την γενική φτώχεια δικαιολογημένο, είναι μια προσπάθεια.  Πρέπει όμως περισσότερο, να απεχθάνεστε την πνευματική φτώχεια. Ίσως η ευτυχία του καθενός μας να βρίσκεται πιο πολύ απ’ όσα έχουμε στο κεφάλι μας παρά απ’ όσα έχουμε στην τσέπη μας.
Μαθαίνουμε, όλοι θα θυμάστε ότι διδαχτήκατε την παλιά λογική ότι η ιδιοποιός διαφορά του ανθρώπου από τα άλλα όντα της δημιουργίας είναι το λογικό. Ο Κουλίας έλεγε: Είναι και δύο άλλες αποκλειστικότητες που ξεχωρίζουν τον άνθρωπο από τα άλλα όντα, η όρθια στάση και η δημιουργικότητα. Η όρθια στάση υποδηλώνει, για προσέχτε φράση, πρέπει ο άνθρωπος όχι μόνο να πατάει αλλά και να πετά. Το μεγαλύτερο μεγαλείο του ανθρώπου βρίσκεται/συνίσταται στο να αναδεικνύεται ανώτερος από τη μοίρα του. Ο καθένας, μας λεει ο Ζαν Πωλ Σατρ ο άλλος μεγάλος γάλλος φιλόσοφος σύγχρονος σχεδόν, δεν είναι μονό αυτός ή αυτή που έφεραν στη ζωή ο μπαμπάς και η μαμά,  καθένας από μας είναι αυτό που γίνεται. Και ακόμα και ο Καζαντζάκης λεει κάπου: Η φύση μπορεί να μας έκανε σκουλήκια, ας γίνουμε τουλάχιστον πεταλούδες.

Κάποτε είχε να δώσει το πρόγραμμα των εξετάσεων του Ιουνίου και κάποιοι μαθητές... Φέτος λεει,  κύριε επιείκεια. Γυρίζει λοιπόν ο γυμνασιάρχης και λεει: Αν εσείς στηρίζεστε στην επιείκεια δεν θα γίνεται ποτέ καλοί μαθητές. Εάν οι καθηγητές σας εφαρμόζουν μόνο την επιείκεια δεν είναι άξιοι του ονόματός τους είπε. Μιλούσε πάντα για την αξία των βιβλίων και την σπουδαιότητα της μελέτης. Τα βιβλία πηγές γνώσης και σοφίας, δεν πρέπει να μένουν και να σκονίζονται στα ράφια, είναι κοινωνικά αγαθά, αναπαλλοτρίωτα. Υπάρχουν για όλους τους ανθρώπους, για όλες τις εποχές, για όλες τις ώρες. Μια νεολαία που δε διατηρεί άσβεστη τη βλόγα της ψυχής, που δε δίνει πάντα σε κάποιο ιδεώδες δεν είναι νεολαία. Μια νεολαία που δεν αναλογίζεται τι φωτεινό μέλλον πρέπει να περιμένει τη νέα γενιά και τι μπορεί να κάνει η νέα γενιά αυτή στο στίβο της ελεύθερης ζωής παύει να είναι νεολαία.

Φίλοι και φίλες οι εποχές αλλάζουν, το βλέπεται και σεις. Άλλη ήταν η εποχή της 10ετίας του εξήντα στην οποία εγώ τουλάχιστον αναφέρομαι και άλλη είναι η σημερινή εποχή. Σε μια εποχή σαν αυτή που ζούμε σήμερα που τα ονόματά μας δεν αποκλείεται να αντκατασταθούν με νούμερα που ίσως δεν είμαστε, παρακαλώ επιτρέψετε μου, παρά  ένας φάκελος σε κάποιο αρχείο ή μια πληροφορία σε κάποιο ηλεκτρονικό υπολογιστή. Σε μια εποχή που στις κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις κυριαρχεί ο νόμος της ζούγκλας πουν τα φαινόμενα κοινωνικής παθολογίας βοούν τρομαχτικά, που μοναδική, αναντικατάστατη, αναπαλλοτρίωτη αξία πρωτεϊκό στοιχείο της ζωής θεωρείται το χρήμα σε εποχή μονολιθικής επιδίωξης του καταναλωτισμού, της ευζωίας και του ευδαιμονισμού, που τα πρόσωπα ολοένα λιγοστεύουν  ενώ πληθαίνουν τα άτομα, ποια άτομα; Τα   άνισα, τα ανέστια, τα εξαρτημένα, τα ψυχαναγκαστικά, τα αποσυνάγωγα από τις ανθρώπινες σχάσεις που με τη συμπεριφορά μας οδηγούμε τον πλανήτη που μας φιλοξενεί σε οικολογική καταστροφή, σε μια τέτοια εποχή και σε μια τέτοια υποθετική ερώτησή σας αν ο Κουλίας σήμερα, θα μιλούσε με τον ίδιο τρόπο σε καθηγητές και μαθητές, θα σας απαντούσα: Ο Κουλίας που φώτισε με τις γνώσεις του και τη σοφία του και δίδαξε με τη συμπεριφορά και το παράδειγμά του θα σας έλεγε: Ναι.
Σας ευχαριστώ πολύ.

Η ομιλία έγινε στην Πολιτιστική εκδήλωση του Σωματείου «Το Ριζοκάρπασον» όπου τιμήθηκαν τρεις Πνευματικού και Λόγιοι του Ριζοκαρπάσου Ζαχαρίας Κουλίας, Γιάννης Σταυρινός Οικονομίδης και Πατάπιος Χριστοδούλου.

Αναρτήθηκε
7/11/2009

____________________________________________________________________________________

Για τη Ζωή και το Έργο του Ζαχαρία Κουλία

Ομιλία του Γεωργίου Λάγιου πρώην Καθηγητή Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου

Λευκωσία, 31 Οκτωβρίου 2009 

Εκφράζω τη συγκίνηση μου ευρισκόμενος ανάμεσα σε ανθρώπους που γνώρισα, με πρώην μαθητές μου και συναδέλφους καθηγητές στο Ελληνικόν Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου, με φίλους Ριζοκαρπασίτες με τους οποίους με συνδέουν δεσμοί ακατάλυτοι, που σφυρηλατήθηκαν κατά την οκταετή παρουσία μου στο πολυαγαπημένο και αξέχαστο χωριό μας, αλλά και μετέπειτα μέχρι σήμερα.

Ευχαριστώ θερμά τον Πρόεδρο και τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Σωματείου «Το Ριζοκάρπασον», για την τιμή που μου έκαμαν, προσκαλώντας με να μιλήσω για τη ζωή και το έργο του αείμνηστου Γυμνασιάρχη μας Ζαχαρία Νικολάου Κουλία, της μεγάλης αυτής φυσιογνωμίας του Ριζοκαρπάσου, του εκπαιδευτικού και του ανθρώπου, που υπηρέτησε όσο κανείς άλλος την ακριτική κωμόπολη στον τομέα της Παιδείας και άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της προσφοράς του, γράφοντας τις πιο ένδοξες σελίδες στην ιστορία του Ελληνικού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου, αλλά και της ελληνικής εκπαίδευσης στην Κύπρο γενικότερα.

Με διακατέχει δέος από το καθήκον με το οποίο με επιφορτίσατε, να σκιαγραφήσω στα πλαίσια μιας σύντομης αναφοράς, ένα τόσο αξιόλογο δάσκαλο, για τον οποίον οι απανταχού γης Ριζοκαρπασίτες αισθανόμαστε υπερήφανοι και αντλούμε από το παράδειγμα του μαθήματα ήθους και αξιοπρέπειας.

Γνώρισα τον μακαρίτη Ζαχαρία Κουλία το καλοκαίρι του 1952 στην Αθήνα, όταν ήρθε στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, αναζητώντας να βρει καθηγητές, μεταξύ των οποίων και Γυμναστικό, για να επανδρώσουν το Ελληνικόν Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου.  Με κάλεσαν στο Υπουργείο, με σύστησαν με θερμούς λόγους στον Ζαχαρία Κουλία, ανταλλάξαμε λίγες κουβέντες και αμέσως ανταποκρίθηκα, αποδεχόμενος την επιλογή και τον διορισμό.  Εντυπωσιάστηκα από την προσωπικότητα του, την ευθύτητα και τον άδολο χαρακτήρα του.  Μου υποσχέθηκε πολλές δυσκολίες και προβλήματα στο έργο που με ανέμενε, ταυτοχρόνως με διαβεβαίωνε για τη συμπαράσταση και την αγάπη με την οποία θα με περιέβαλλε ο ίδιος και σύμπασα η κοινότητα του Ριζοκαρπάσου, για την οποία σας είμαι ευγνώμων, αφού από την πρώτη στιγμή τη διαπίστωσα απλόχερη, ολόψυχη και έμπρακτη.

Ο Ζαχαρίας Κουλίας, Γυμνασιάρχης από το 1930 μέχρι τον αδόκητο και πρόωρο θάνατο του στις 7 Μαρτίου 1966, υπήρξε σπάνια περίπτωση αφοσιωμένου στην αποστολή του καθηγητή, άξιου και ικανού να διευθύνει και να κατευθύνει, ανεβάζοντας το ιστορικό Γυμνάσιο μας, που ιδρύθηκε το 1917, σε επίπεδα ζηλευτά, συγκρινόμενο άνετα με το Παγκύπριο Γυμνάσιον του Κωνσταντίνου Σπυριδάκι και το Ελληνικόν Γυμνάσιον Αρρένων Αμμοχώστου του Γεωργίου Φελλά και Κυριάκου Χατζηιωάννου και Θηλέων Αμμοχώστου του Γεώργιου Δημητρίου.  Είναι ο άνθρωπος που κατόρθωσε να ανεβάσει το κύρος και να καταστήσει πανελλήνια την ακτινοβολία ενός μικρού σχετικά σχολείου μέσης εκπαίδευσης, στο πλέον απομακρυσμένο χωριό της Κύπρου και του Ελληνισμού, σε ύψη δυσανάλογα με τον αριθμό των μαθητών, που σε ποσοστό 99% προέρχονταν από μιά μόνο κωμόπολη, παιδιά γεωργών και απλών ανθρώπων του λαού.

Οι περγαμηνές που κέρδισε το Γυμνάσιο μας, οι εκατοντάδες απόφοιτοι του που διέπρεψαν και διαπρέπουν ανά το παγκόσμιο, ως καθηγητές και επιστήμονες πολλών κλάδων, ως επιχειρηματίες και επιτυχημένοι στην κοινωνία, είναι η απόδειξη και η διαχρονική επιτυχία του έργου του Ζαχαρία Κουλία και των συνεργατών του.  Έθεσε γερά θεμέλια και άφησε παρακαταθήκες που εμπνέουν και καθοδηγούν.

Περιγράφοντας τον Ζαχαρία Κουλία ως άνθρωπο και επίλεκτο μέλος της μικρής κοινωνίας του ακριτικού Ριζοκαρπάσου, θα τον χαρακτήριζα απλό, καταδεκτικό, ανιδιοτελή και ακούραστο.  Ήταν πάντα προσιτός, χωρίς έπαρση, έστω και αν ξεχώριζε στη μόρφωση και στα καθήκοντα που του εμπιστεύθηκε η Σχολική Εφορεία του Ριζοκαρπάσου, που μέχρι το 1961 ήταν η ίδια με τη Διαχειριστική Επιτροπή της Ιεράς Μονής Αποστόλου Ανδρέα.  Η ανεπιτήδευτη προσέγγιση του στους ανθρώπους, η φιλική του διάθεση, η καθημερινή ανάμειξη του με το λαό, ακόμη και οι πεζοπορίες με συναδέλφους και φίλους, ο συγχρωτισμός του με τον κόσμο στα καφενεία και άλλους χώρους συνάντησης, τον έκαναν πολύ αγαπητό σε όλους.  Είχε καταφανώς κερδίσει απεριόριστη εκτίμηση και σεβασμό από το σύνολο των μαθητών και μαθητριών, των καθηγητών και καθηγητριών, αλλά βεβαίως και απάντων των κατοίκων.  Αυτό δύσκολα, πολύ δύσκολα, το εξασφαλίζει ένας εκπαιδευτικός, που μάλιστα είχε και ευθύνες διοικητικές, που αναγκαζόταν πολλές φορές να τιμωρεί και να αποβάλλει, να προκαλεί κάποια παράπονα και πικρίες.  Εξ όσων όμως ενθυμούμαι, από την οκτάχρονη υπηρεσία μου στο Γυμνάσιο, οι γονείς πάντοτε συμφωνούσαν με το Γυμνασιάρχη για τις τιμωρίες και μεριμνούσαν ώστε για τα παιδιά τους, να γίνουν καλύτεροι και πιο πειθαρχημένοι μαθητές.  Η αλήθεια είναι ότι, ο Ζαχαρίας Κουλίας δεν δυσκολευόταν να επιβάλει την πειθαρχία, αφού ο ίδιος ήταν αμερόληπτος και πειστικός, ενέπνεε εμπιστοσύνη σε όλους και ήταν σεβαστός από όλους.

Η συνεργασία μας στον τομέα της Γυμναστικής και Μουσικής, που ήταν η αρμοδιότητα μου, υπήρξεν απολύτως άψογη και αποτελεσματική.  Μου άφηνε απεριόριστα περιθώρια δράσης και με στήριξε στο ομολογουμένως δύσκολο έργο μου.  Σε ελάχιστα χρόνια κατορθώσαμε να κάμουμε πολλά, να δημιουργήσουμε στίβο για τον Κλασσικό Αθλητισμό, από τους καλύτερους για την εποχή στην Κύπρο – μιλούμε για την περίοδο 1952 - 1954 – γήπεδα Καλαθόσφαιρας και Πετόσφαιρας, να κερδίζουμε σχεδόν πάντοτε τα Γυμνάσια Αιγιαλούσας και Αμμοχώστου, και άλλα, να αναδεικνύουμε πρωταθλητές και παγκυπριονίκες, να καθιερώσουμε το Ελληνικόν Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου, ως ένα από τα πρώτα και καλύτερα στη Νήσο μας.  Αυτό που επίσης επιτύχαμε, με δική μου λόγω και αρμοδιότητας, εισήγηση και με την ενθάρρυνση του αείμνηστου Γυμνασιάρχη που τιμούμε σήμερα, ήταν η αναβίωση και καθιέρωση, στο Ριζοκάρπασον και στην Κύπρο, των εξαιρετικής ομορφιάς τοπικών παραδοσιακών ενδυμασιών, τη σαγιά και το ρουτζιέττιν και την βράκα, που κοσμούν τα εθνογραφικά μουσεία στην Κύπρο και την Ελλάδα, αλλά και χώρες του εξωτερικού και χρησιμοποιούνται από εκατοντάδες, Χορευτικούς Ομίλους και Συγκροτήματα.

Οι εθνικοί ελληνικοί λαϊκοί χοροί, οι Γυμναστικές Επιδεί8ξεις της 26ης Μαΐου, γιορτής του Πολιούχου του Ριζοκαρπάσου Αγίου Συνεσίου, που άφηναν  άριστες εντυπώσεις.  Κερδίζαμε βραβεία και διακρίσεις σε πανεπαρχιακές και παγκύπριες εκδηλώσεις.

Θέλω εδώ να σας παραθέσω ορισμένα γεγονότα, που δείχνουν τον πατριωτισμό του Ζαχαρία Κουλία και την αφοσίωση του στα Ιδανικά του Έθνους και του Ελληνισμού.  Από το 1952 καθιερώσαμε, την προτεραία της Εθνικής Επετείου της 28ης Οκτωβρίου, τη Γιορτή της Σημαίας.  Δεν μπορώ να ξεχάσω τα δάκρυα που έρρεαν από τα μάτια του, όταν του παρέδιδα ως Γυμναστής την ελληνική σημαία, για να την παραδώσει στον πρώτο Σημαιοφόρο τελειόφοιτο να κάμει την έπαρση στον πανύψηλο ιστό.

Στον μεγάλο τετραετή Εθνικο-Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955 – 59, η Οργάνωση ανέθεσε στον αείμνηστο Γυμνασιάρχη τη βαρειά ευθύνη του Προέδρου της Διαιτητικής Επιτροπής Ριζοκαρπάσου, είδος Δικαστηρίου, για να αποφεύγουν οι Έλληνες Κύπριοι τα Δικαστήρια των Βρετανών κατακτητών αποικιοκρατών.  Έφερε σε πέρας και αυτή τη λεπτή και πολύ δύσκολη αποστολή, μαζί με τον αείμνηστο Πρωτοσύγκελο Κλεόπα Κουρουζίδη και άλλους.  Επιδίκαζε πρόστιμα και επέβαλλε ποινές και συμβιβασμούς, χρησιμοποιώντας το κύρος και τον σεβασμό με τον οποίο τον περιέβαλλαν οι Ριζοκαρπασίτες αλλά και την δεξιοτεχνία του να πείθει για το ποιός είχε δίκαιο και ποιός άδικο.  Δεν υπήρξε, απ΄ ότι ξέρω, περίπτωση αμφισβήτησης της αμεροληψίας του.

Ο ηρωικός θάνατος των δύο τέκνων του Ριζοκαρπάσου του Πέτρου Γιάλλουρου, τελειόφοιτου του Ελληνικού Γυμνασίου Αμμοχώστου στις 7 Φεβρουαρίου 1956 και του Παναγιώτη Κάσπη, απόφοιτου του Ελληνικού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου στις 13 Οκτωβρίου 1958, που τάφηκαν και οι δυο νύκτα υπό ραγδαία βροχή, με το φως των φαναριών και των λουξ, όπως διέτασσαν οι Άγγλοι κατακτητές, ήταν δυο σημαδιακές μέρες που για τον Ζαχαρία Κουλία και φυσικά όλους ημάς, δημιούργησαν συγκλονισμό αλλά και αποφασιστικότητα για συνέχιση του Αγώνα, στον οποίον ο εκλιπών ήταν δοσμένος ψυχή τε και σώματι, με το δικό του τρόπο, με την μετάδοση των ελληνικών γραμμάτων, με τη διδασκαλία της ελληνικής ιστορίας μας, με την μη αποκρυπτόμενη ενθάρρυνση των μαθητών του, οι οποίοι όπως και οι καθηγητές, είχαν άπαντες ενταχθεί στις τάξεις της ΕΟΚΑ, ΠΕΚΑ και ΑΝΕ.

Να αναφέρω στο σημείο αυτό ότι, ο Ζαχαρίας Κουλίας υπήρξε πρωτοπόρος και κατά την Εθνική Εξέγερση του Κυπριακού Ελληνισμού το 1931, τα γνωστά «Οκτωβριανά»; που εκδηλώθηκε στη Λευκωσία στις 21 Οκτωβρίου και επεκτάθηκε την επομένη σε ολόκληρη την Κύπρο και φυσικά και στο προπύργιον του Ελληνισμού, το Ριζοκάρπασον.  Ο Κουλίας συνελήφθη από τους Άγγλους κατακτητές, μαζί με το Γιάννη Σταυρινό Οικονομίδη, το Λάμπη Φαλά, τον Βάσο Αναστασίου, τον Κατσαντώνη και άλλους.

Χρειάζεται χρόνος πολύς για να δώσει κάποιος ολοκληρωμένη εικόνα για τον ένα και μοναδικό εκπαιδευτικό και άνθρωπο, για την όλη δράση του, για την πολύπλευρη προσφορά του στην Παιδεία και στο Ριζοκάρπασον, στην Πατρίδα και τον Ελληνισμό.

Θεωρώ την ώρα τούτη ότι τελούμε το καλύτερο μνημόσυνο για τον Ζαχαρία Κουλία, στον οποίο αποδίδουμε την προσήκουσα τιμή.  Ευχαριστώ τον Θεό και εσάς που μου δώσατε την ευκαιρία να μιλήσω στη σημερινή εκδήλωση, που είναι αφιερωμένη σε τρεις επιφανείς Ριζοκαρπασίτες φίλτατους μου, τον Ζαχαρία Κουλία, τον Πατάπιο Χριστοδούλου και τον Γιάννη Σταυρινό Οικονομίδη.

Και μια πολύ προσωπική ανάμνηση, την οποία θεωρώ χρέος μου να σας αναφέρω με ευγνωμοσύνη.  Όταν αποφάσισα, τέλη του 1952, να ζητήσω σε γάμο την αείμνηστη λατρευτή μου σύζυγο Ανδριανή Λάμπτη Φαλά, ζήτησα τη γνώμη του Γυμνασιάρχη και φίλου μου.  Ο Ζαχαρίας Κουλίας μου μίλησε με τα καλύτερα λόγια για την πρώην μαθήτρια του και την οικογένεια Φαλά, μου είπε να σπεύσω και ποτέ δεν θα το μετανιώσω.  Αυτό έκαμα και δέθηκα ακόμη πιο πολύ με το Ριζοκάρπασον και τον κόσμο του.  Τον ευχαριστώ και γι΄ αυτό.

Σας ευχαριστώ όλους και εύχομαι να επιστρέψουμε σύντομα ελεύθεροι στο αγαπημένο μας Ριζοκάρπασον.

______________________________________-

Βιογραφικό Γεωργίου Λάγιου

Ο Γεώργιος Κωνσταντίνου Λάγιος γεννήθηκε στην Κοινότητα Κλίματος, Συνοικία Νερατζές ή Πηγή Μοναστηρακίου Δωρίδος, του Νομού Φθιώτιδας και Φωκίδας Ελλάδος, στις 1/4/1924.

Μετά την αποφοίτηση του από το Δημοτικό Σχολείο Κλίματος φοίτησε στο Ημιγυμνάσιον Ευπαλίου Δωρίδος και στη συνέχεια στο Γυμνάσιον Ναυπάκτου απ΄ όπου αποφοίτησε.

Σε ηλικία 18 ετών – κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής – κατετάγη στις Εθνικές Δυνάμεις Αντιστάσεως του 54ου Συντάγματος, υπό την ηγεσία του θρυλικού ήρωα Συνταγματάρχη Ψαρρού.  Πολέμησε τους Γερμανούς κατακτητές στα βουνά της Βαρδούσας και της Γκιώνας, αποσπώντας τους επαίνους του Αρχηγού και της ηγετικής Ομάδας.  Μετά τη διάλυση του Συντάγματος από τους κομμουνιστές του ΕΛΑΣ, των Άρη Βελουχιώτη και Ζούλα, τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και την αποχώρηση των Γερμανών, μετέβη στην Αθήνα όπου κατετάγη στην Αστυνομία Πόλεων.

Παρασημοφορήθηκε για τη δράση του στην Εθνική Αντίσταση από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Γ. Θεμελή.  Σπούδασε στην Πάντειο Ανωτάτη Σχολή Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών και την Εθνική Ακαδημία Σωματικής Αγωγής, αριστεύσας, καταταγείς Πρώτος κατά το Ακαδημαϊκόν Έτος 1951/52.

Το 1952 άρχισε τη σταδιοδρομία του ως ο πρώτος Καθηγητής Γυμναστικής στο Ελληνικόν Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου.

Τον Ιούλιο του 1957 εκδιώχθηκε από την Κύπρο, μαζί με άλλους Ελλαδίτες καθηγητές, από τον Βρετανό Κυβερνήτη Τζών Χάρτιγκ μεσούντος του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ.  Επανήλθε στο Ριζοκάρπασον τον Ιούλιο του 1959 και υπηρέτησε στο Ελληνικό Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου μέχρι τον Ιούλιο του 1964.

Κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του ως Καθηγητής Γυμναστικής, το Ελληνικόν Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου γνώριζε δόξες ανεπανάληπτες και πρώτες νίκες σε Πανεπαρχιακό και Παγκύπριο επίπεδο, σε αγώνες Κλασσικού Αθλητισμού, στην Καλαθόσφαιρα και Πετόσφαιρα.  Επί των ημερών του καθιερώθηκαν οι Καρπασίτικες παραδοσιακές ενδυμασίες «σαγιά» και «ρουτζιέττιν» ως οι «εθνικές» γυναικείες ενδυμασίες της Κύπρου.

Συνέβαλε ουσιαστικά στην Αναγνώριση του Ελληνικού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου από την Ελληνική Κυβέρνηση, ως ισότιμου προς τα εξατάξια Γυμνάσια της Ελλάδος, με τα Βασιλικά Διατάγματα της 13/1/1954, 4/1/1955 και 17/2/1956.  Ο αείμνηστος Γυμνασιάρχης Ζαχαρίας Κουλίας τον εξουσιοδότησε να προωθήσει το θέμα, ως απεσταλμένος του σε δυο περιπτώσεις, ενώ συνόδευσε σε άλλες δυο περιπτώσεις τον ίδιο και μέλη της Σχολικής Εφορείας στο Υπουργείον Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.  Επίσης του ανέθεσε να εξεύρει καθηγητές από την Ελλάδα για την πλήρωση κενών θέσεων του Γυμνασίου για το σκοπό αυτό.

Στις 21 Φεβρουαρίου 1953 νυμφεύθηκε στο Ριζοκάρπασον την Ανδριανή Λάμπη Φαλά, με την οποία απέκτησε δυο γιούς, τον Κώστα και τον Χαράλαμπο.  Έχει τέσσερα εγγόνια.

Από την Εκπαίδευση συνταξιοδοτήθηκε με το βαθμό του Νομαρχιακού Επιθεωρητή Γυμναστικής.

Η ομιλία έγινε στην Πολιτιστική εκδήλωση του Σωματείου «Το Ριζοκάρπασον» όπου τιμήθηκαν τρεις Πνευματικού και Λόγιοι του Ριζοκαρπάσου Ζαχαρίας Κουλίας, Γιάννης Σταυρινός Οικονομίδης και Πατάπιος Χριστοδούλου.

Αναρτήθηκε 7/11/2009

 


English


Ελληνικοί Ραδιοσταθμοί
 

 


Οι εφημερίδες έγραψαν για το Ριζοκάρπασον


Σχολιάζουμε, Κρίνουμε, Επικρίνουμε



Ευρωπαϊκή Ένωση


Κυπριακή Δημοκρατία


Ανακοινώσεις


Έφηβος Βουλευτής



Πρώτο Κουδούνι


Γιάννης Μανιταράς



Κινηματογράφος Λουϊζιάνα

Για χρήση οποιουδήποτε περιεχόμενου επικοινωνήστε μαζί μας. © 2010 Copyright Εκδόσεις "ρο"
Επικοινωνία - Email
Επισκέψεις από: 11/10/1999